Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/446 E. 2024/179 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/446 Esas - 2024/179 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2022/446 Esas KARAR NO : 2024/179 BAŞKAN : ... ÜYE : .... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACILAR :... 1-... 2-.. VEKİLİ :Av. .... DAVALI :.... VEKİLLERİ : Av. .... ... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 24/01/2011 BİRLEŞEN .... SAYILI DOSYASINDA; DAVACILAR :... 1-.... 2-.... VEKİLİ :Av. ... ... DAVALI :... VEKİLLERİ : Av. AYDIN ERDOĞAN Adakale Sk.No:8/4 Çankaya/ ANKARA DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 22/07/2015 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/03/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07.10.2009 ve 01.06.2010 tarihinde imzalanan sözleşmeler ile müvekkilinin davalı Şirket'in taahhüdündeki ... 'da bulunan 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince inşaat işini üstlendiğini, davalı şirketin ... Genel Müdürü ...'ın imzaladığı metrajları ve birim fiyatları gösterir tabloda da belirlendiği ve sabit olduğu üzere, müvekkilinin davalı ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında üzerine düşen her türlü yükümlülüğü zamanında, tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiği halde davalı şirketin müvekkilinin sözleşme gereği hak etmiş olduğu işin karşılığı olan 1.129.677,63 Amerikan Doları ödemediğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000 TL'nin, hak edişlerin sözleşme gereği ödenmesi gereken tarihlerden itibaren uygulanacak en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. BİRLEŞEN .... SAYILI DOSYASINDA; İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 07.10.2009 ve 01.06.2010 tarihinde imzalanan sözleşmeler ile müvekkilinin davalı Şirket'in taahhüdündeki ... 'da bulunan 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince inşaat işini üstlendiğini, davalı şirketin ... Genel Müdürü ...'ın imzaladığı metrajları ve birim fiyatları gösterir tabloda da belirlendiği ve sabit olduğu üzere, müvekkilinin davalı ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında üzerine düşen her türlü yükümlülüğü zamanında, tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiği halde davalı şirketin müvekkilinin sözleşme gereği hak etmiş olduğu işin karşılığı olan 1.129.677,63 Amerikan Dolarını ödemediğini ... Esas sayılı dosyasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL alacağın tahsili için dava açıldığını kalan 1.125.962 Amerikan Doları alacağın tahsili talebi ile işbu davanın açıldığını, müvekkilinin taşeronluğunu yaptığı ...’deki işin ihale dosyasında da müvekkilinin yapmış olduğu 430 adet daireye ilişkin işin mahiyeti, adet ve metrajlarının mevcut olduğunu, davalı şirketin ihale dosyasında belirlenen metrajlara göre ... İdaresi’nden parasını aldığını, müvekkilinin üstlendiği işi davalı tarafa 30.08.2010 tarihinde teslim etmesini müteakip, davalının montaj malzemelerini monte ederek kısa bir süre sonra Ekim/2010 da iş sahibi ... kurumuna teslim ettiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.125.962 Amerikan Doları’nın sözleşme gereği ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Yargılama sırasında davacı vefat etmiş olup mirasçıları davaya devam etmiş, davacılar vekili vekaletnamesini dosyaya ibraz etmiştir. SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; taraflar arasında 01.06.2010 tarihli bir sözleşmenin imzalandığı, bununla beraber davacının bu sözleşme ile üstlendiği işleri yapıp müvekkiline teslim ettiği iddiasının ve 1.129.677,63 USD alacak talebinin yerinde olmadığını, davacının, taahhüdünü tamamlamadan işyerini terk ettiğini, davacının işi terk ettiğinin kendisinin yapmış olduğu yazışmalardan da belirgin olduğunu, davacının 23.06.2010 tarihli mektubundaki ifadelerden de anlaşıldığı üzere davacının 2010 yılının Haziran ayı itibariyle şantiyeyi terk ettiğini, bu işte çalışanların; vize, uçak bilet ücretleri, sigorta primleri, yemekleri ve barınma giderlerinin ... A.Ş. Tarafından davacının hak edişinden mahsup edilmesi suretiyle bu hususun muavin deftere kaydedildiğini, işin malzeme ve ekipmanının ... A.Ş. tarafından karşılandığını, davacının sadece işçilik yapacağını, sözleşmenin 4. maddesinde; işverenin işçiler için yapacağı ödemeleri re’sen yaparak taşeron hesabına zimmet kaydeder hükmünün yer aldığını, davacının bu hükmü yok sayarak mükerrer ödeme yapılmasını talep ettiğini, sözleşmede yer alan birim fiyatların işçilik fiyatları olduğunu, bu fiyatların; işçilik ücretini, sigorta primini, iaşe ve barınma giderlerini içeren fiyatlar olduğunu, davacının hakediş yapılmadığı iddiasının yerinde olmadığını, sözleşmenin 17. maddesi hükmüne göre davacının yapmış olduğu işe ait hakedişini işverene sunması gerekmesine rağmen davacının hakediş düzenlemediği gibi şantiyeyi terk etmesi üzerine sözleşmenin elektronik posta yoluyla fesih edildiğini, davacı hakediş düzenlemediğinden şantiye şefliğince 08.06.2010 tarihinde 1 no.lu hakedişin, 01.07.2010 tarihinde 2 nolu hakedişin düzenlendiğini, ancak davacı işyerine uğramadığı için bu hakedişleri imzalamadığını, işveren tarafından 12.07.2010 tarihinde bir " Hesap Kesme" hakedişinin de düzenlendiğini, davacı işi terk edip gittikten sonra, listelerde adı geçen işçilerin çalışmalarını işveren firmanın çalışanı olarak sürdürdüğünü, davacının da bu durumu 23.06.2010 tarihli elektronik posta mektubuyla kabul ettiğini, davacının işin tamamlanıp ... İdaresine teslim edildiğine dair beyanının yerinde olmadığını, zira henüz işin teslim edilmediğini, davacının; müvekkili şirketin yetkililerine gönderdiği elektronik mektuplardan da anlaşıldığı üzere birim fiyat üzerinden yapılan işin bedelinin, davacının nam ve hesabına yapılan ödemeleri karşılamadığından davacının müvekkiline borcunun olduğunu, müvekkili şirketin işi kısmen başka taşeronlara kısmen kendisinin yaptığını savunmuş, davanın reddini istemiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkememizin" Asıl davada davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nin 24/01/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve birleşen davada davanın kısmen kabulü ile 954.938,38 USD nin dava tarihi olan 22/07/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının dolar cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" dair verdiği karara karşı tarafların istinaf talebi .... sayılı kararı ile red edilmiş , taraf vekilinin temyiz istemi üzerine ... sayılı ilamı ile " taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan 01.06.2010 tarihli sözleşme ile ...’de bulunan ve davalının yükleniminde olan 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince işlerinin yapılması kararlaştırıldığı, sözleşme eki niteliğindeki listede yapılacak işlerin global metrajları ve birim fiyatlarına yer verildiği, sözü edilen listede iç alçı sıva, iç harçlı sıva ve iç saten alçı sıva için 3,50 USD birim fiyat belirtilmiş olup, metrajlar ayrı ayrı yazıldığı halde, birim fiyat sadece iç harçlı sıva işinin bulunduğu satıra yazıldığı , İlk derece mahkemesince görüşüne başvurulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 29.11.2017 tarihli raporda üç farklı sıva imalâtı tek imalât olarak değerlendirilerek iş bedeli hesap edildiği, hükme esas alınan 30.04.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise; iç alçı sıva, iç harçlı sıva ve iç saten alçı sıva işleri için sözleşmede belirlenen birim fiyat üzerinden ayrı ayrı hesap yapılarak bakiye iş bedeli tespit edildiği, görüşüne başvurulan iki ayrı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporlar arasında sıva imalatının hesabı bakımından çelişki bulunduğu halde, çelişkili raporlara dayanılarak hüküm kuruduğu, mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için HMK’nun 266. maddesi hükmüne göre yeniden oluşturulacak uyuşmazlık konusunda teknik bilirkişi kurulundan dosyada bulunan bilirkişi raporları değerlendirilerek ve sıva imalâtına ilişkin iş bedelinin hesabında oluşan çelişki de giderilerek hazırlanacak gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, davacı taşeronun hak ettiği iş bedelini bulmak ve davalı yüklenici tarafından kanıtlanan ödemelerin mahsubundan sonra asıl ve birleşen davada hüküm kurmak gerektiğinden davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile .... sayılı kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının davalı yararına bozulmasına " karar verilmiştir. Mahkememizce bozma kararına uyulmuştur. Taraf vekilleri delillerini bildirmişlerdir. Davacı vekili tarafından, işe başlamadan önce davalı .... A.Ş. ... Genel Müdürü ... ile davacı ...'ın imzaladığı metrajlar ve birim fiyatları gösterir çizelge, imalatlar, miktarlar, birim fiyatları içeren bir liste ile bu listeye ilişkin fiyat çalışması yapılan imalat kalemleri listesi sunulmuş, davacı vekili 19.02.2011 tarihli beyan dilekçesinde müvekkilini işi 30.08.2010 tarihinde davalı şirkete teslim ettiğini ve davalının müvekkilinin taahhüdü dışındaki montaj malzemelerinin ( klozet - Mutfak dolabı , lavoba - kapı- panjur vb. gibi ) davalı tarafından monte edilerek Ekim 2010 tarihinde ... Kurumuna teslim edildiği, ilgili idarenin hesaplarının kesin metrajlı olduğunu ve davalı şirktin bu metrajlar üzerinden ihale dosyasını hazırladığını bildirilmiş , ihale dosyasının Türkçe tercümesini dosyaya ibraz etmiştir. Davacı tarafça 07.10.2009 tarihli sözleşme imzalandığı, tek nüsha olan sözleşmenin davalıda olduğunu iddia edilmiş, davalı taraf böyle bir sözleşmenin yapılmadığını bildirmiş ve bu sözleşme dosyaya ibraz edilmemiştir. Tarafların kabulünde olan 01.06.2010 tarihli sözleşmenin 15 madde, 3 sayfadan ibaret olduğu, ekinde imalat miktarları ve birim fiyatlarına yer verildiği, ... taşeron, ... A.Ş. şirket olarak anıldığı, sözleşmenin konusunun şirketin taahhüdü altında devam eden ...’de 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince işlerinin yapılması olduğu, sözleşme eklerinin iş programı ve birim fiyat listesi ve tarifleri olduğu, çalıştırılacak işçi ve personel ile alakalı olarak; .... ve ...’deki her türlü resim, harç, ... primleri, vergi vb. giderlerin şirkete ait olacağı, şirketin taşeronunu personelinin ücretleri ve her türlü kanuni ödemelerini ödeyeceği, yemek bedellerinin taşeron hakedişlerinden kesileceği, ödemelere ilişkin olarak; her ayın 25’inde taşeronun aylık imalat miktarlarını gösteren hakedişini şirkete teslim etmek zorunda olduğu, sözleşme kapsamındaki işlerin bitirilmesi ile taşeronun geçici kabul başvurusunu yazılı olarak yapacağı, sözleşmenin feshine ilişkin olarak; şirketin taşerona ihtarname yazarak bir süre vermesi, ihtarnameye rağmen gereken yapılmaz ise şirketin sözleşmeyi feshedebileceği, sözleşmesi bu şekilde feshedilen taşerona hesap kesme hakedişinin yapılacağı, taşeronun veya vekilinin gelmemesi durumunda hak ediş şirket tarafından resen tanzim edileceği, sözleşmenin süresinin imza tarihinden itibaren 7 ay olduğu hususlarının kararlaştırılmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... yeminli beyanında ;davacının arkadaşı olduğunu , ...' e yanına gittiğini ve 22 gün orada kaldığını, bunun 2010 yılı Nisan ayında olduğunu ve ... iş yaptığı yerleri birlikte gezdiklerini, inşaat şantiyesinde işlerin oldukça düzenli olduğunu, ... bu şekilde devam ederlerse işleri 5-6 ayda bitireceklerinin ancak yapılan imalatlar karşılığında hak ediş yapılmadığını, şantiyeden yaparız nasıl olsa zaman var denildiğini söylediğini, şantiye yetkilisi ... ile ... hak ediş/ avans konusunda tartıştığına şahit olduğunu, ... çalışanların paralarını ödemek zorunda kalması nedeniyle sıkışık durumda olduğunu ve kendisininde bir miktar ödünç para verdiğini bildirmiştir. Davacı tanığı ... yeminli beyanında ;kendisinin yanında 13 usta ve teknikerden oluşan bir kadro ile ... ücret almak kaydıyla çalışmaya gittiklerini, işe 2010 yılı Ocak ayında başladıklarını, ve Temmuz ayına kadar fiilen çalıştığını, ayrıldığında işin %90 nın tamamlanmış olduğunu, yanlarında davalı şirketin proje sorumlusu ve şantiye sorumlusununda bulunduğunu , hak edişleri aylık imalatların hak edişlerinin yapıldığını ancak düzenli olarak onaylatılamadığını, yerli çalışanların ülke kanunlarına göre ücretlerinin düzenli olarak ödenmesi gerektiğinden ödendiğini ancak Türk çalışanların 3-4 ay birikmiş ücretlerinin bulunduğunu, bunun hak edişlerin düzenli ödenmemesinden kaynaklandığını bildirmiştir. Davalı tanığı ... yeminli beyanında; halen ... adına ayni şantiyede çalıştığını ve 2010 yılı Ocak ayında şantiyede ücretinin ... tarafından verilecek şekilde çalışmaya başladığını, 2010 yılı Mayıs ayının 10 na kadar çalıştığını, kendisi ile birlikte Türk çalışanlarda , yerli çalışanlarda olduğunu, bu süre içinde çalışan sayısının arttığını, kendisinin sahada şalıştığını ancak ücreti ödenmediği için ... ye geri dönmek istediğini, işin tamamının 430 konut olduğunu , davacının belli bloklarda belli kısımları yaptığını, ... 'un hak edişlerinden sorumlu elamanı ile yapılan işlerin kamamını tek tek gezdiklerini ve yapılan iş yüzdesine göre hak ediş yapıldığını, 35 gün izin kullandıktan sonra işverenini değiştiğini ve ... adına çalışmak üzere ...'e geri döndüğünü , ... işlerini yürüten kimsenin olmadığını, sadece işçilerinin olduğunu, işin kısmen yavaşladığını, ...'den gelen işçilerin ücretlerinin düzenli ödenmemesinin işi yavaşlattığını, davalı şirketin daha sonra işçilerin ücretlerinin tamamını geriye dönük olarak ödediğini bildirmiştir. Davalı tanığı ... yeminli beyanında; davalı şirket adına toplu konut imalatında proje sorumlusu olarak çalıştığını, konutların bir bölümünün ince işlerinin yapım işinin davacıya verildiğini, taraflar arasında ön sözleşme yapıldığını , fiyatların bu sözleşmede yazılı olduğunu, 2009 Aralık ve 2010 Ocak ayında çalıştığını, Şubat ayında işi bitirmesi gerekirken bitiremediğini, ...'den getirdiği işçilerin ve yerel işçilerin sıkıntılarını gideremediğini. Bundan sonra bütün ödemelerin ... aradan çıkararak işçilere ve tedarikçilere davalı şirket tarafından yapıldığını, 2010 haziran ayında davacının Şantiye şefi ve yardımcılarının sahayı tamamen terk ettiklerini ve işin başsız kaldığını Türk çalışanların ücretlerinin ödenmediğini bildirerek işi bıraktığını, , davalı şirketin o zamana kadar yaptığı ödemeler dikkate alınarak Haziran ayında yeni bir sözleşme yapılarak kendisine yeni bir söre verildiğini ve çalışma imkanı sağlandığını, buna rağmen zayıf bir çalışma gerçekleştiğini ve resen hak edişleri düzenlenerek borçların kapatıldığını, şirketin zararının ortaya çıktığını, yapılması gereken ancak kalan işlerinde diğer taşeronlara paylaştırıldığını , ...'den gelen işçilerinde davalı şirket bünyesine alındığını, imalat hatalarının davalı şirket tarafından geçici kabul tutanağı esas alınarak tamamlandığını, davacının 2010 yılı Mayıs Haziran ayı içinde şantiyeden ayrıldığını ve bir daha gelmediğini bildirmiştir. Bozma kararından önce alınan 24.04.2012 tarihli bilirkişi ön raporunda ve 12.02.2013 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı vekili tarafından 07.10.2009 ve 01.06.2010 tarihlerinde iki adet sözleşme imzalandığının bildirildiği ancak dosyada sadece 01.06.2010 tarihli sözleşmenin bulunduğu ancak dosyada bulunan belgeler ile tanık ifadelerinden taraflar arasındaki ilişkinin 01.06.2010 tarihinden önce başladığının tespit edildiği, davacı vekili tarafından sunulan 18.05.2012 tarihli dilekçede; 19.09.2009 tarihi ile 30.08.2010 tarihi arasında sözleşme kapsamında 1.581.015,59 USD, sözleşme dışı olarak da 382.899,16 USD, toplam 1.963.914,75 USD iş yapıldığı bildirildiği, müvekkilinin yapmış olduğu işlerin metraj miktarlarının, esas işveren idarenin kayıtlarında olduğunu ifade edildiği, dosyada bulunan belgelere göre davacının iddiasını ispat edemediği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İtiraz üzerine bilirkişi kurulundan alınan ek raporlarda özetle; sözleşme kapsamında yapılan işler tutarı: 867.261,60 USD, Sözleşme harici yapılan işler tutarı: 266.637,14 USD, taşeronun yaptığı toplam iş tutarının 1.133.898,74 USD, davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının 451.337,96 USD, davacı taşeronun bakiye alacağının 682.560,78 USD olduğu bildirilmiştir. Davalı vekili tarafından 02.01.2012 tarihinde geçici kabul tutanağı ve ekleri dosyaya ibraz edilmiş , işin 13.01.2011 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı anlaşılmış, ...'den dava konusu işe ilişkin belgeler getirtilmiştir. İtirazlar üzerine başka bilirkişi kurulundan alınan rapor ve ek raporda özetle; davacı taşeron ... ile davalı yüklenici ... A.Ş. arasında davacının iddia ettiği 07.10.2009 tarihli sözleşmeye dosyada rastlanmadığını ancak taraflar arasındaki ilişkinin 01.06.2010 tarihinden önce başladığının gerek davalı ve davacının beyanlarından gerekse Ekim 2009 ayı ve devamı aylarda ...'ın ekibine ait yemek bedellerinin hesap edildiği, Ocak 2010 ve devamı aylarda ... ve ekibine ilişkin maaşların dökümüne ilişkin listelerin tutulduğunun görülmesinden ve tanık beyanlarından anlaşıldığı, taraflar arasında sonradan yazılı olarak 01.06.2010 tarihli sözleşmenin yapıldığı, dosyada mevcut yazışmalardan anlaşıldığı üzere davacının davalı ile anlaştığı işi gerçekleştirmek üzere tüm işçileri temin ederek bu işi belli bir süre yürüttüğü ve 23.06.2010 tarihi mailde artık işin ve işçilerin davalıya ait olduğunu ve beklemeye tahammülü olmadığını, birgün belki yine birlikte iş yapabileceklerini belirtmiş olmakla davacının 2010 Haziran ayından itibaren işe devam etmediği, davacının işi bıraktığı tarih itibariyle yaptığı işe nazaran eksik ödeme almış ise sözleşmeye haklı nedenle devam etmeyebileceği, davacı tarafın sözleşmenin 12. Maddesine göre davalı şirketin sözleşmeyi feshetmeden önce tarafına süre vermemiş olduğunu iddia ettiği, dosya kapsamında davalının davacıya bir süre verdiğine dair beyanına rastlanmadığı, davacı 23.06.2010 tarihli maili ile işten el çekmiş olsa bile davalı tarafından işe devam için uyarıda bulunulmamış olmakla davalının davacının yaptığı imalatı mevcut haliyle kabul ettiğinin varsayılacağı, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre davacının yaptığı imalatlara ilişkin hakedişi düzenleyerek davalıya sunması gerektiği, bu suretle hakedişten kaynaklanan alacağını talep edebileceğinin belirtildiği, ancak dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelere göre davacı tarafından herhangi bir hakediş hazırlanmadığı ve yapılan imalatlara ilişkin davacı tarafından hazırlanan herhangi bir metraj çalışmasının bulunmadığı, davacının, davalının idare ile yaptığı sözleşme kapsamında yer alan imalat miktarlarının kendisinin yaptığı miktara eşit olduğunu iddia ettiği, 01.06.2010 tarihli sözleşme ekinde yer alan imalatlara ilişkin metrajlara tablosundaki uygun imalatları yaptığını iddia ettiği, davalı tarafından davacının yaptığı imalatlara ilişkin davalı tarafından 08.06.2010 tarihli 1 numaralı hakediş ve 05.07.2010 tarihli 2 numaralı hakediş yapılmış sonrasında hesap kesme hakedişi yapılarak davacının hak edeceği tutar hesaplandığı, bu hakedişlere ilişkin davacı tarafından yapılan imalatlara ilişkin metraj cetvellerine yer verildiği, mali müşavir bilirkişinin yer aldığı önceki bilirkişi kurulunun 22.06.2017 tarihli raporunda davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının davacının kendisinin beyan ettiği üzere 451.337,96 USD olarak tespit edildiği, 22.06.2017 tarihli bilirkişi ek raporunda yer alan hesaplamalara bakıldığında; taraflar arasında yapılan sözleşme ekinde bulunan metraj ve birim fiyat listesine göre davacının 867.261,60 USD tutarında imalat yaptığının belirtildiği ancak bu hesaba ilişkin yerinde fiili ölçüme dayanan bir metraj çalışması bulunmadığı; diğer taraftan davacı taşeronun "sözleşme dışında yaptım dediği" iş kalemlerinin bedelinin 266.637,14 USD olarak hesap edildiği ancak bu hesaba ilişkin yerinde fiili ölçüme dayanan bir metraj çalışması bulunmadığı, fiili ölçümü yapılmayan bir imalatın yapıldığının kabul edilmesi taraflarınca teknik değerlendirme kapsamında uygun bulunmadığı, davalının davacının yaptığı imalatı yapıldığı haliyle kabul ettiği varsayılması halinde işin geçici kabulü yapıldığı da nazara alınarak davacının 01.06.2010 tarihli sözleşme ekindeki metrajlar nazara alınarak yaptığı imalat, sözleşme dışı işler hariç 1.432.215,60 USD- 18.954 USD( karo merdiven basamağı)= 1.413.261,60 USD olarak hesaplandığı, davacıya yapılan ödeme tarafların mutabakatı ile 451.337,96 USD olarak kabul edildiğinden davacının bakiye alacağının 961.923,64 USD olacağı, sözleşme ekinde karo merdiven basamağı fiyatı verildiği halde metraj verilmediğinden toplam bedelden düşüldüğü, davacı her ne kadar sözleşme dışı iş yaptığını beyan etmiş ise de bu hususu tevsik edici belgelere rastlanmadığından bu yönde bir hesaplama yapılamayacağı, 22.06.2017 tarihli bilirkişi ek raporunda sözleşmeye göre 867.261,60 USD davacının alacaklı olduğunun belirtildiği ve aradaki farkın sözleşme eki metrajlarda üç farklı sıva imalatı metrajının ikisinin birim fiyatının belirtilmemesi nedeniyle bilirkişiler tarafından bu imalatların yapılmadığı kabul edilerek hesaplara dahil edilmemesinden kaynaklandığı, davacının 23.05.2010 tarihinde işten el çektiği ve davalının işi başkasına yaptırdığı bu nedenle davalı davacıya uyarıda bulunmasa dahi davacının yaptığı iş kadar bedeli ödemesi gerektiği kanaatine varılması halinde dosyada davacının yaptığı işin metrajları işten el çektiği tarih itibariyle belirlenmemiş olduğundan davacının işten el çektiği tarihteki işin seviyesi tespit edilemeyeceğinden davacının yaptığı işten dolayı ne kadar alacağı olması gerektiğinin hesabı yapılamayacağı, davalının tek taraflı hazırladığı fesih hak edişinin mahkemece nazara alınması gerektiği kabul edilmesi halinde davacının alacağının olmadığının kabul edileceği bildirilmiştir. Davalı vekili tarafından 31.03.2022 tarihinde ... aşamasında dosyaya Uzman görüşü sunulmuş olup raporda özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince işlerinin yapılması işi olduğu, sözleşmenin 15. Maddesinde işi bitim süresinin sözleşmenin imza tarihinden itibaren başlamak üzere 7 ay olarak karalaştırıldığı, sözleşme ekinde yer alan listede davacı tarafından yapılacak imalatların ve bunlara ait fiyat listesinin belirlendiği, taşeron listesindeki imalat kalemleri ile idare ile ... arasındaki sözleşmede ki imalat kalemlerinin karşılaştırıldığı ve çizelge halinde Çizelge 1-2 olarak gösterildiği, ayrıca çalışan işçi sayılarını gösterir şekilde çizelgeler düzenlendiği, davacının Ekim 2009 da ... 'e gittiği ancak 01.01.2010 tarihinde çok az sayıda işçi ile işe başladığı ve 23.06.2010 tarihinde işi bırakarak şantiyeyi terk ettiği, ... idaresince onaylanan hak edişlere göre alcı sıva işinin toplam 74.467,11m2 olmasına rağmen sözleşmede her imalat için ayrı ayrı 78.000,00M2 imalat miktarının mevcut olduğu, ayni şekilde ... idaresince onaylanan hak edişler ile taraflar arasındaki sözleşmede dış sıva imalat ile lento imalatı bakımından fazlalık bulunduğu, davacının işe başladığı 01.01.2010 tarihi ile işi bıraktığı 23.06.2010 tarihleri arasında yaptığı toplam imalat bedelinin 232.500,61USD olduğu ve yapılan 451.337,96USD düşüldüğünde işçilere ödenen bedeller, uçak biletleri, vize ve yemek masrafları da dikkate alındığında davalının yaklaşık 220.000,00USD alacaklı olduğu, sadece işçiliğin üslenildiği sözleşmede davacının %68,5 oranında kar marjıyla çalışmasının hayatın olağan akışına ve eşyanın tabiatına aykırı olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce bozma kararından sonra alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 430 adet sosyal konutun bir kısım ince işlerinin yapım işini içerdiği, 3. Maddeye İş programının, birim fiyat listesinin ve birim fiyat tariflerinin sözleşmenin ekleri olduğu, 15 maddede " İşin, sözleşmenin imza tarihinden itibaren 7 ay içerisinde bitirileceği, hususları kararlaştırılmıştır. Sözleşme ekinde de iş kalemleri, global metrajları, ... ve USD cinsinden birim fiyatları içeren liste taraflarca imzalanmıştır" denildiği, Taraflar arasında İmzalanan sözleşmenin eki keşif özetinde sıva imalatı: - İç alçı sıva (beton - tuğla yüzeylere} yapılması, - iç harçlı sıva (beton — tuğla yüzeylere} yapılması, - İç saten alçı sıva yapılması, olmak üzere üç kalem halinde yer aldığı, ancak keşif özetinde sadece "iç harçlı sıva" kalemi için 3,50 $/m2 birim fiyat belirlendiğig, diğer "İÇ ALÇI SIVA (beton-tuğla yüzeylere) yapılması ve İç Seten Alcı Sıva yapılması kalemleriyle ilgili birim fiyat belirlenmediği, 01/06/2020 tarihli sözleşme eki BİRİM FİYAT LİSTESİ VE BİRİM FİYAT TARİFLERİ listesinde İÇ ALÇI SIVA (beton-tuğla yüzey) ile İÇ SATEN ALÇI SIVA imalat kalemlerinin birim fiyat sütununda herhangi bir rakamın bulunmadığı, bu sütunun boş olması nedeniyle sözleşme tutarına dahil edilmesi gerekip gerekmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu , birinci heyetin hazırladığı raporda, birim fiyatı belirtilmeyen kalemler için hesaplama yapılmadığı, ikinci heyetin raporunda ise her üç imalat kalemleri için de ayrı ayrı 3,50 $/m2 birim fiyat nazara alındığı,; gerek sıva kalemlerinin her birinin tamamen farklı nitelikte olduğu ve dava dışı İşveren tarafından ... Hükümeti hakedişlerinde davalıya her bir kalem İçin ayrı ödeme yapıldığı, gerekse diğer belgeleri dikkate alarak, üç sıva İmalatının birbirlerinden farklı imalatlar olduğu kanaatine varıldığı bu nedenle üç sıva imalatı kaleminden sadece "İç harçlı sıva" kalemine itibar edilerek hesaplama yapan birinci bilirkişi kurulu raporuna iştirak edilmediği, her iki heyet raporunda da davacını listede iç alçı sıva, iç harçlı sıva ve iç saten alçı sıva için üzerinden düzenlendiği, birinci heyet hakediş tutarını 867.261,60 $, İkinci heyet ise 1.413.261,60 $ olarak hesapladığı , aradaki 546.000,00 $ farkın , İç alçı sıva ve iç saten alçı sıva imalatlarından kaynaklandığı iki heyetin metrajları arasında herhangi bir fark bulunmadığı, önceki bilirkişi heyetlerinin işin tamamlandığı ve kabulünün yapıldığı göz önünde bulundurularak, sözleşme eki keşif özetindeki İmalatların tamamının davacı tarafından yapıldığı kabul edilerek hesap yaptığı , dava konusu taşeron sözleşmesi teklif birim fiyat sözleşmesi olduğundan sözleşmenin 7'inel maddesine göre davalının ... hükümetine düzenlediği hakedlşlerdekl İmalat kalemlerindeki yapılan İş miktarlarının esas alınarak hesabın yapılması gerektiği , Mahkemenin davacının 30/08/2010 tarihine kadar şantiyede iş yaptığını kabul etmesi halinde; 30/08/2010 tarihine kadar yaptığı imalat bedelinin 687.718,43$ + sözleşme dışı yaptığı imalat bedelinin 63.005,97$ olmak üzere toplam 750.724,40$, yaptığı ödemeler toplamının da 451.337,96$ olduğu, davacının davalıdan (750.724,40-451.337,96) = 299.386,44$ isteyebileceği, - Asıl dava yönünden davacının 10.000,00 TL (10.000,00 TL / 1,5636 = 6.395,50 $) talebinde haklı olduğu, - Birleşen dava yönünden de bakiye (299.386,44$ - 6.395,50 $ =) 292.990,94 $ alacaklı olduğu. Mahkemenin, davacının 23/06/2010 tarihinde şantiyeyi terk ettiğine karar vermesi halinde; 23/06/2010 tarihine kadar yaptığı imalat bedeli 304.757,44$ + sözleşme dışı yaptığı imalat bedeli 15.437,28$ olmak üzere toplam 320.194,72$ olduğu, ödemeler toplamı 451.337,96$ tenzili ile davacının davalıdan (320.194,72-451337,96) = - 131.143,24$ fazla tahsilat yaptığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia, savunma ve bilirkişi raporları ve bozma kararı doğrultusunda; taraflar arasında davalı şirketin taahhüdü altında ...’de yapımı devam eden 430 adet sosyal konutun bir kısmının ince işlerinin yapılması konusunda 01.06.2010 tarihli sözleşmenin imalandığı, davacının iddia ettiği 07.10.2009 tarihli yazılı sözleşmenin sunulmadığı, ancak söz konusu konut projesinde ince işlerin bir kısmının davacı tarafından yapımı konusunda aralarında bir anlaşma yapıldığı hususunun gerek davalı ve davacının beyanlarından gerekse Ekim 2009 ayı ve devamı aylarda davacının ekibine ait maaşların dökümüne ilişkin listelerden anlaşıldığı, her ne kadar davalı tarafından davacının 23/06/2010 tarihinde şantiyeyi terk ettiği , bazı işlerin yapılmadığı, bazı işlerin eksik yapıldığı ve bunların diğer taşeronlara yaptırıldığı iddia edilmiş ise de buna ilişkin her hangi bir belge sunulmadığı , dosyada davacı ile davalı tanığı ... ve davalı yetkilisi ... ile yaptığı mail yazışmalarından işin 30/08/2010 tarihine kadar sürdüğü ve davacı tarafından yapıldığı kabul edilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme eki niteliğindeki listede yapılacak işlerin global metrajları ve birim fiyatlarına yer verildiği, sözü edilen listede iç alçı sıva, iç harçlı sıva ve iç saten alçı sıva için 3,50 USD birim fiyat belirtilmiş olup, metrajlar ayrı ayrı yazıldığı halde, birim fiyat sadece iç harçlı sıva işinin bulunduğu satıra yazıldığı, yazılan 3,50 USD nin listede iç alçı sıva, iç harçlı sıva ve iç saten alçı sıva için geçerli olduğu, ilk iki bilirkişi raporunda hesaplamanın işin tamamlandığı kabul edilerek sözleşmenin eki olan listede belirlenen global metrajlar ve birim fiyatlar esas alınarak yapıldığı, bozma kararı sonrası alınan bilirkişi raporunda hesaplamanın ise davalının ... hükümetine düzenlediği hakedlşlerdekl İmalat kalemlerindeki yapılan İş miktarlarının esas alınarak yapıldığı, sözleşmenin ve sözleşme eki niteliğindeki listenin tarafları bağladığı , Davalı tarafından davacının hakediş düzenlemediğini, davacının şantiyeyi terk etmesi üzerine sözleşmenin elektronik posta yoluyla fesih edildiğini, davacı hakediş düzenlemediğinden şantiye şefliğince 08.06.2010 tarihinde 1 no.lu hakedişin, 01.07.2010 tarihinde 2 nolu hakedişin düzenlendiğini, ancak davacının bu hakedişleri imzalamadığını, işveren tarafından 12.07.2010 tarihinde bir " Hesap Kesme" hakedişinin de düzenlendiğini, davacı işi terk edip gittikten sonra, listelerde adı geçen işçilerin çalışmalarını işveren firmanın çalışanı olarak sürdürdüğünü, davacının da bu durumu 23.06.2010 tarihli elektronik posta mektubuyla kabul ettiğini iddia etmiş ise de, davacının davalı ile anlaştığı işi gerçekleştirmek üzere tüm işçileri temin ederek bu işi belli bir süre yürüttüğü ve 23.06.2010 tarihi mailde artık işin ve işçilerin davalıya ait olduğunu ve beklemeye tahammülü olmadığını, birgün belki yine birlikte iş yapabileceklerini belirttiği, davacının işi bıraktığı tarih itibariyle yaptığı işe nazaran eksik ödeme almış ise sözleşmeye haklı nedenle devam etmeyebileceği, davacı tarafın sözleşmenin 12. Maddesine göre davalının davacıya bir süre verdiğine dair beyanına rastlanmadığı, davacı taraf 23.06.2010 tarihli maili ile işten el çektiğinin davalı şirket yetkilileri ... ve ... ile Ağustos 2010 da yaptığı mail yazışmaları dikkate alındığında kabul edilemeyeceği gibi işi bırakmış olsa dahi davalı tarafından işe devam için uyarıda bulunulmadığından davalının davacının yaptığı imalatı mevcut haliyle kabul etmiş sayılacağı, 01.06.2010 tarihli sözleşme ekindeki metrajlar nazara alınarak davacının yaptığı imalat tutarının, sözleşme dışı işler hariç 1.432.215,60 USD olduğu, davacıya yapılan 451.337,96 USD tutarın mahsubu sonucu davacının bakiye 961.923,64 USD alacağı kaldığı, davacı taraf sözleşme dışı iş yaptığını kanıtlayamadığından sözleşme dışı iş bedellerine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, davalı taraf daha önceden temerrüte düşürülmediğinden davacının davalı taraftan toplam 961.923,64 USD alacağını dava tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte talep edebileceği kanaatine varıldığından asıl davada davanın kabulüne, 10.000,00 TL'nin 24/01/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl davada talep edilen 10.000,00 TL tutarın asıl dava tarihi itibariyle dolar kuru 1.5735,00 TL üzerinden 6.355,26 USD'ye takabül ettiği, bu tutarın 961.293,64 USD'den mahsubu sonucu davacı tarafın kalan 954.938,38 USD'yi talep edebileceği anlaşıldığından birleşen davada davanın kısmen kabulüne, 954.938,38 USD nin dava tarihi olan 22/07/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının dolar cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıda yazılı kararın verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davada davanın Kabulüne, a-10.000,00 TL'nin 24/01/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Birleşen davada davanın Kısmen Kabulüne, a-954.938,38 USD nin dava tarihi olan 22/07/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının dolar cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Asıl davada alınması gerekli 683,10TL harçtan dava açılışında alınan 169,80TL'nin mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 513,30TL'nin davalı taraftan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Asıl davada davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 25 adet normal tebligat gideri 474,00-TL, 7 posta ve Dosya gönderme masrafı 471,30TL, 9 e tebliğat ücreti 59,50TL , 80,00TL tanık ücreti , 11.800,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.884,80TL'lik kısmı ile 18,40TL başvurma harcı ,148,50TL peşin harç olmak üzere toplam 13.051,70 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 151,50TL yargılama giderinin 15,40TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine , 5-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 10.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Birleşen dosyada alınması gerekli 176.128,97TL harcın dava açılırken alınmadığı anlaşıldığından davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-Birleşen dosyada yargılama giderlerinin asıl davada yapıldığı anlaşıldığından yargılama giderlerine hükmedilmemesine, 8-Birleşen dosyada davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 266.916,68TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 9-Birleşen dosyada davalı davada kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 69.338,57TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren mahkememize ... ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile 15 günlük süre içinde temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 14/03/2024 Başkan ... E-İmzalıdır Üye .... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Katip ... E-İmzalıdır