Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/824 E. 2024/555 K.

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/824 Esas - 2024/555 T.C. ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/824 Esas KARAR NO : 2024/555 DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/11/2023 KARAR TARİHİ : 12/09/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/09/2024 Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı şirket... AŞ. arasında, davalı şirketin ihtiyacı olan ve 12.7 mm Uzaktan Kumandalı Silah Sistemi (UKSS) için Alt Komplelerin tasarımı, geliştirilmesi, prototip üretimi ve entegrasyonu ile testleri ve bir adet prototipin idareye teslimi işi için 22.12.2021 tarihinde 250.000 EURO (İkiYüzElliBin EURO) bedelli sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşme gereği müvekkili şirket sözleşme konusu edimlerin tamamı 30.12.2022 tarihine kadar yerine getirileceğinin belirlendiğini, bu kapsamda müvekkili şirket davalı şirketin menfaatlerini gözeterek, sözleşme konusu edimi sadakat ve özenle ifa etmek amacıyla çalışmalara derhal başladığını, sözleşmenin 39. maddesinde Proje Uygulama Takviminin zorunlu hallerde uzatılabileceği düzenlendiği gibi, sözleşmenin 15.5. maddesinde İdarenin(davalının) sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklanan gecikmelerde gerekli süre uzatımı verileceği gibi yükleniciden gecikme cezası da talep edilmeyeceği de düzenlendiğini, bu kapsamda sözleşme uyarınca müvekkili şirket iş sahibinin menfaatlerini gözeterek, sözleşme konusu edimi sadakat ve özenle ifa etmek amacıyla çalışmalara başladığını, süreç içerisinde kimi zaman sözlü (işlerin hızlı ilerlemesi amacıyla) kimi zaman da yazılı iletişim kanallarıyla davalı şirket ile eş güdümlü olarak dürüstlük ve iyi niyet kurallarına uygun olarak çalıştığını, müvekkili şirketçe tasarım faaliyetleri tamamlanarak kritik tasarım dokümanları sözleşme ile öngörülen sürede sunulduğunu, davalı şirketin sürekli değişen görüşleri ve talepleri doğrultusunda 6. defa revizyon hazırlanarak 24.05.2023 tarihinde sunulduğunu, ne var ki davalı şirketin görüş ve taleplerinin her aşamada değişmesi nedeniyle proje takviminde gecikme yaşanmaya başladığını, müm zorluklara ve davalı şirketin görüş ve taleplerinin her aşamada değişmesine rağmen müvekkil şirket sözleşme konusu prototipi teknik şartnamedeki gereklere ve davalı şirketin harici isterlerine uygun olarak üretildiğini, davalı tarafından, proje sonunda teslim edilmesi gereken nihai dokümanın tesliminin, sözleşmeye aykırı olarak, kritik doküman aşamasında, istenmesi nedeniyle de proje takviminde davalı şirket kaynaklı gecikme yaşanmaya devam ettiğini, müvekkili şirket, 28.12.2022 tarih ve INF-250-22 sayılı yazı ile prototipi teslime hazır olduklarını bildirmiş ve davalı şirketin yerleşkesinde ilgili sistemlerin üretimlerinin tespiti için uygun tarihin bildirilmesi talep edildiğini, ancak davalı şirketçe kabul işlemleri başlatılmadığ gibi 16.03.2023 tarih ve E-348631151-604.2(SLH-12,7 MM UKSS)-157044 sayılı yazıyla fesih tehdidinde bulunulduğunu, müvekkili şirket, verilen süre içinde ve 20.04.203 tarih ve INF-065-23 sayılı yazı ile proje takvimindeki gecikmelerin nedenlerini izah ederek fabrika gösterimi, silah entegrasyonu ve fabrika kabul testleri için hazır olduklarını bildirildiğini, yine müvekkili şirket 24.05.2023 tarih ve INF-075-23 sayılı yazı ile tedariği tamamlanan ürünlerin fabrika gösterimi, silah entegrasyonları, fabrika kabul testleri için hazır olduklarını bildirerek davalı şirketten tekrar toplantı talep edilmiş, ancak davalı şirket müvekkili şirketin talebine cevap vermediğini, son olarak davalı şirket müvekkilinin talebini cevapsız bırakmak suretiyle 13.07.2023 tarih ve E-45580072-930-189506 sayılı fesih ihbarı ile sözleşmeyi haksız, kötü niyetli ve hukuka aykırı olarak feshedildiğini, bunun üzerine zorunlu olarak müvekkili şirketçe dava şartı arabuluculuk kapsamında süreç işletilmiş ancak bundan da olumlu sonuç alınamadığını, dava konusu olayda davalı şirketin fesih bildirimine ilişkin işlemin Genel Müdür Yardımcısı Kemal Topalömer ve Tedarik Zinciri Direktörü ... tarafından imzalandığını, bu haliyle hukuka aykırı olan bu bildirimin hukuken geçerliliği bulunmadığını, davalı şirketin yapmış olduğu fesih ihbarının hukuki dayanağı olmadığından anılan fesih ihbarı haksızdır ve de kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirketçe 12.7 mm UKSS prototipinin tasarım faaliyetleri tamamlanarak kritik tasarım dokümanları davalı şirkete sözleşme ile öngörülen sürede sunulduğunu, davalı şirketin görüşleri ve talepleri doğrultusunda 6 adet revizyon hazırlanmak zorunda kalınmış ve sonuncusu olan 6. revizyon da 24.05.2023 tarihinde davalı şirkete sunulduğunu, ne var ki davalı şirketin görüş ve taleplerinin her aşamada değişmesi nedeniyle proje takviminde gecikme yaşanmaya başladığını, bu kapsamda davalı şirketin sürekli değişen talepleri doğrultusunda Arayüz Kontrol Dokümanı ve Kritik Tasarım Dokümanı toplamda 6 defa revize edildiğini, bunun gibi davalı şirketin isterleri süreç boyunca değişerek proje uygulama takviminde gecikmelere neden olunduğunu, davalı şirketin konuya ilişkin 29.04.2022, 14.06.2022, 29.11.2022, 10.01.2023 tarihli yazılar ve 167746 sayılı yazıları ve ekleri dilekçemiz ekinde sunulduğunu, davalı tarafından, proje sonunda teslim edilmesi gereken nihai dokümanın tesliminin, sözleşmeye aykırı olarak, kritik doküman aşamasında, istenmesi nedeniyle de proje takviminde gecikme yaşanmaya devam ettiğini, tüm zorluklara ve davalı şirketin görüş ve taleplerinin her aşamada değişmesine rağmen müvekkili şirket sözleşme konusu prototipi teknik şartnamedeki isterlere uygun olarak üretmiş ve 28.12.2022 prototipi teslime hazır olduklarını bildirmiş ve davalı şirketin yerleşkesinde ilgili sistemlerin üretimlerinin tespiti için uygun tarihin bildirilmesini talep ettiğini, açıkça anlaşılacağı üzere müvekkili şirket iyi niyet ve dürüstlük kuralları çerçevesinde sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirirken davalı şirket haksız ve kötü niyetli olarak sözleşmenin feshi yoluna gittiğini, sözleşme uyarınca müvekkile ek süre verilmesi gerekmesine ve müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmamasına rağmen proje takviminde meydana gelen gecikmelerin nedenlerini izah ederek fabrika gösterimi, silah entegrasyonu ve fabrika kabul testleri için hazır olduklarını bildirmiş ve aynı yazı ile teslim edilmediği bildirilen dokümanların da teslim edildiğinin bildirildiğini, ilave olarak Arayüz Kontrol Dokümanları ve Kritik Tasarım Dokümanlarına ilişkin talep edilen güncellemeleri, zorunlu olduğu için, görüşmek üzere toplantı talep etmesine rağmen davalı şirketçe müvekkilin talepleri cevapsız bırakıldığını, son olarak davalı şirket müvekkilinin tüm taleplerini cevapsız bırakmak suretiyle haksız ve kötü niyetli olarak 13.07.2023 tarihli fesih bildirimi ile 12.7 mm Uzaktan Kumandalı Silah Sistemi (UKSS) için Alt Komplelerin tasarımı, geliştirilmesi, prototip üretimi ve entegrasyonu ile testleri ve bir adet prototipin idareye teslimi sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiğini, ayrıca sözleşme kapsamında yine haksız olarak gecikme cezası talebinde bulunulduğunu, davalı şirketin teminat mektuplarının iadesi, mümkün değilse bedelinin faiziyle iadesi ile eksik işler bedeli ve kar kaybı dahil müvekkilinin olumlu zararının tümünün karşılamasının gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereklerini yerine getirdiğini, herhangi bir gecikmeye mahal vermediği açık olup, haksız bir şekilde kabulden kaçınan davalı şirket olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere bir an için gecikme olduğu iddiası doğru kabul edilse bile bunun davalı şirket kaynaklı olduğu da bir o kadar açık olduğunu, tüm yazışmalar ve dosya içeriği incelendiğinde müvekkili şirketin, sadece sözleşmede ve teknik şartnamede yer alanlar bakımından değil davalı şirketin sözleşme harici tüm taleplerini de karşıladığını ve yukarıda izah edildiği üzere bir gecikmeden bahsedilecekse de bunun tamamen davalı şirket kaynaklı olduğunun anlaşılacağının, bu bakımdan müvekkili şirket bu konudaki taleplerini de gerekli bilgilendirmeleri de davalı şirkete zamanında ve usulüne uygun olarak ilettiğini, bu bakımdan müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığı ve bunun aksi somut bir biçimde ortaya konmadığı ve ürün teslimi müvekkili şirketçe önerildiği halde davalı şirket haksız ve kötü niyetli fesih yolunu seçtiğini, davalı şirket, müvekkilinin prototipi teslime hazır olduğunu bildirdiği 28.12.2022 tarihinden yaklaşık 4 ay sonra ve 16.03.2023 tarihli fesih tehdidi ile müvekkili şirkete 45 günlük süre vererek fesih ihbarı için mehil verildiğini, bu yazının kesin vade olan 30.12.2022 tarihinden yaklaşık 4 ay sonra gibi bir zamanda gönderilmiş olması ve fesih hakkının derhal kullanılmaması aslında süre uzatımının zımni kabulü ve sözleşmenin anılan kesin vadeye ilişkin hükmünün eylemli tadilidir.kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkili şirketin de kusurunun bulunduğu kabul edilecek olsa dahi davalı şirketin kusurunun sabit olması karşısında, müvekkil şirketin teminat mektuplarının iadesinin, mümkün değilse nakde çevrilme tarihinden itibaren faiziyle birlikte müvekkile ödenmesinin gerektiğini, ayrıca ödenmeyen hakkediş bedellerinin ve sözleşme kapsamında çekilen siparişler de dahil yaptığı imalatlara ilişkin masrafların tümünün karşılanması gerektiğinin çok açık olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen 22.12.2021 tarihli ve "12.7 mm Uzaktan Kumandalı Silah Sistemi (UKSS) için Alt Komplelerin tasarımı, geliştirilmesi, prototip üretimi ve entegrasyonu ile testleri ve bir adet prototipin idareye teslimi” konulu sözleşmenin davalı şirket... AŞ. tarafından haksız feshedildiğinin tespitine, kesilen tüm gecikme cezalarının haksız olduğunun tespitine ve teminatlardan ve/veya hakedişlerden mahsubunun geçersizliğine, bu Kapsamda bu haksız fesih nedeniyle, müvekkilinin çekilen siparişler dahil olmak üzere yaptığı bütün imalatlara ilişkin hakedişe bağlanmış ancak ödenmemiş ya da henüz hakedişe bağlanmamış ve ödenmemiş bütün giderleri ile mahrum kaldığı kârlar başta olmak üzere sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı olarak uğradığı müspet zararlarının tümünün tazminine, bu bağlamda müspet zarar karşılığı olarak fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 EURO’nun aynen ve 28.12.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, 22.12.2021 tarihli ve "12.7 mm Uzaktan Kumandalı Silah Sistemi (UKSS) için Alt Komplelerin tasarımı, geliştirilmesi, prototip üretimi ve entegrasyonu ile testleri ve bir adet prototipin idareye teslimi” sözleşmesi kapsamında verilen; Vakıfbank Kızılay Şubesi'nden verilen 04.01.2022 tarih ve 7100511525 sayılı, 62.500,00 EURO bedelli avans teminat mektubu nakde dönüştürüldüğünden anılan teminat miktarının faiziyle birlikte iadesine ve bu amaçla fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000,00(bin) EURO’nin aynen ve nakde dönüştürme tarihi olan 14.07.2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Devlet Bankalarının EURO(Avrupa Para Birimi) ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, Vakıfbank Kızılay Şubesi'nden verilen 04.01.2022 tarih ve 7100511531 sayılı, 15.000 bedelli kesin teminat mektubu nakde dönüştürüldüğünden anılan teminat miktarının iadesine ve bu amaçla fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000,00(bin) EURO’nun aynen ve nakde dönüştürme tarihi olan 14.07.2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Devlet Bankalarının EURO(Avrupa Para Birimi) ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, Teminat mektuplarının zamanında iade edilmemesi nedeniyle müvekkil şirketçe ödenmek zorunda kalınan komisyon bedelleri ile diğer masrafların müvekkile iadesine bu amaçla fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 EURO’nun(Avrupa Para Birimi) iade edilmesi gereken tarih olan 28.12.2022 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, HMK’nın 401. maddesi gereği yukarıda yer verilen gerekçelerle müvekkil şirketçe temin edilen ürünler ile yapılan tüm imalatlar hususunda yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi de dahil olmak üzere gerekli delil tespitinin yapılmasına, yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememiz 23.01.2024 tarihli duruşması doğrultusunda taraflar arasında akdedilen 22/12/2021 tarihli eser sözleşmesinin davalı şirket tarafından haksız olarak feshedilip edilmediği, proje takviminde yaşanan gecikmenin davalıdan kaynaklı olup olmadığı, davacının sözleşme kapsamında üzerine düşen edimi eksiksiz zamanında yerine getirip getirmediği, davalı tarafından uygulanan gecikme cezasının haksız olup olmadığı, teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinde davalının haklı olup olmadığı, sözleşmenin feshedilmesinde davalının haklı olup olmadığı, davacının sözleşmesinin feshedilmesinden kaynaklı müspet zararının oluşup oluşmadığı, miktarı, teminat mektuplarının zamanında iade edilmemesinden kaynaklı davacının zararının oluşup oluşmadığı, miktarı, zararı talep etmekte haklı olup olmadığı hususunda dosya makine mühendisi, yazılım mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi, mali müşavir bilirkişi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerce 05/09/2024 tarihli rapor tanzim edilmiştir. Davacı vekili 11/09/2024 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiğini beyan etmiş, vekaletnamesinde davadan feragate yetkileri olduğu belirlenmiştir. Dava açıldıktan sonra davadan feragat edilebilir, Davadan feragat davacının talep sonucundan vazgeçmesidir (HMK.m.307 vd). Feragat beyanı davayı sona erdiren tek taraflı hukuki işlemlerden olduğundan, mahkememizce davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerekmiştir. Davacı tarafından sulh olunduğuna ilişkin bir tutanak sunulmadığından davalı lehine karar tarihindeki kur üzerinden belirlenen vekalet ücretine hükmedilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1.-Davanın Feragat nedeniyle reddine, 2.-492 Sayılı Harçlar Kanununun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının 2/3’ü olan, 285,06 TL harcın peşin alınan 1.084,80 TL' ve 550,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.634,8‬0 TL'den indirilmesi ile arta kalan 1.349,74‬ TL'nin kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine, 3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 18.578.97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine; Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2024 *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.