Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2017/29838, 27.01.2021

GİZLİLİK TALEBİ KABUL

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

K.M. BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2017/29838)

Karar Tarihi: 27/1/2021

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma

riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele

yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 20/7/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca 2017/20323 No.lu bireysel başvuru

dosyasıyla ilişkili olduğu gerekçesiyle başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

6. Başvuru formu ve ekleri, ilgili kurumlardan ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre

olaylar özetle şöyledir:

A. Genel Olarak

7. Başvurucu, 1970 doğumlu olup Özbekistan vatandaşıdır.

8. Din alimi olduğunu söyleyen başvurucu, ülkesindeki

Kur'an ve din dersleri vermeye başladıktan sonra gördüğü baskılar nedeniyle

2006 yılında Birleşik Arap Emirlikleri’ne göçtüğünü, 2014 yılında ailesiyle

birlikte Birleşik Arap Emirliklerinden Türkiye’ye geldiğini ifade etmektedir.

9. Özbekistan İNTERPOL biriminin gönderdiği, terör

örgütleriyle ilişkili olduğu ihtimali bulunan 29 kişilik listede yer alan

başvurucu hakkında 24/1/2017 tarihinde genel güvenlik (G-87) nedeniyle

tahdit veri girişi yapılmıştır.

10. Başvurucunun 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. maddesinin (1) numaralı

fıkrasının (d) uyarınca “Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı

açısından tehdit oluşturanlar” kapsamında olduğu değerlendirilerek Denizli

Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 30/3/2017 tarihli kararı ile hakkında

sınır dışı kararı verilmiştir.

B. Anayasa

Mahkemesine Yapılan 2017/20323 No.lu İlk Başvuru

11. Başvurucu 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü

Hâl Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

(676 sayılı KHK) ile 6458 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik sonrasında sınır

dışı etme işlemi yönünden etkili bir iç hukuk yolu bulunmadığını belirterek

14/4/2017 tarihinde doğrudan bireysel başvuruda bulunmuştur.

12. 6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin (3) numaralı

fıkrasında 676 sayılı KHK ile yapılan değişiklik sonrasında sınır dışı etme

kararlarına karşı dava açma süresi içinde veya yargılama sonuçlanıncaya kadar

yabancının sınır dışı edilmeyeceği hükmüne bazı istisnalar getirilmiştir.

13. Buna göre “terör veya çıkar amaçlı suç

örgütlerinin yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar”, “kamu düzeni, kamu

güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar” ile

“uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle

ilişkili olduğu değerlendirilenler” bakımından dava açma süresinde veya

yargılama sonuçlanmadan önce yapılan bireysel başvurular bakımından sınır dışı işleminin

yürütmesinin durdurulmasına yönelik tedbir talepleri hakkında değerlendirme

yapılması gereği ortaya çıkmıştır (Y.T. [TK], B. No: 2016/22418,

1/11/2016).

14. Anılan KHK değişikliği nedeniyle 19/4/2017 tarihinde

başvurucu hakkında verilen sınır dışı kararının uygulanmaması yönünde tedbir

kararı verilmiştir.

15. 2017/20323 No.lu bireysel başvuru dosyasıyla birlikte

toplam 243 başvuru dosyası, 7/12/2020 tarihinde 2016/43088 No.lu başvuru

dosyasıyla birleştirilmiştir.

16. A.A.K. ve diğerleri (B. No: 2016/43088,

3/12/2020) kararında tüm başvurucular yönünden kötü muamele yasağı ve bununla

bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine, kamu makamları

tarafından başvurucular hakkında yeniden bir değerlendirme yapılıncaya kadar

başvurucuların sınır dışı edilmemesine karar verilmiştir.

C. Anayasa

Mahkemesine Yapılan İkinci Başvuru

17. Başvurucu; sınır dışı kararının kendisine usulüne

uygun olarak tebliğ edilmediğini, başvuru yollarının 6458 sayılı Kanun’un 53.

maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre itiraz usul ve yöntemlerinin

gösterilmediğini, bu nedenle kararı tebellüğden imtina ettiğini, sınır dışı

edildiği takdirde işkence ve kötü muameleye maruz kalacağını öne sürerek

2/5/2017 tarihinde Denizli İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır.

18. Dava 26/5/2017 tarihinde süre aşımı nedeniyle

reddedilmiştir.

19. 20/6/2017 tarihinde tebliğ edilen karara karşı

başvurucu 20/7/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

20. Mahkemenin 27/1/2021 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Adli Yardım

Talebi Yönünden

21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No:

2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini

önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun

olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım

talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

B. İhlal İddiaları Yönünden

22. Başvurucu; hakkında genel güvenlik (G-87) nedeniyle

konulan tahdit kaydının Özbekistan yetkililerinin asılsız ve mesnetsiz

ithamlarından ibaret istihbari paylaşımlara dayandığını, sınır dışı edilirse

ülkesinde resmî makamların açık hedefi hâline geleceğini, işkence ve kötü

muamele görme hatta ölüm riskinin bulunduğunu belirterek kötü muamele

yasağının, sınır dışı kararının kendisine itiraz usullerini bildirir şekilde

tebliğ edilmemesine kaşın davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesinden ötürü

kötü adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini öne sürmüştür.

23. "Olay ve Olgular" kısmında da

açıklandığı üzere başvurucunun aynı konuya ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine

2017/20323 başvuru numarası ile kayda alınan bir başvuru yaptığı, bu başvurunun

Anayasa Mahkemesince karara bağlandığı ve her iki başvurunun talep ve konu itibarıyla

aynı nitelikte olduğu anlaşılmıştır (benzer yöndeki karar için bkz. Mehmet

Satıcıoğlu (2), B. No: 2014/11339, 14/11/2018).

24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mükerrer başvuru

niteliğinde olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

C. Başvurunun mükerrer başvuru olması nedeniyle

REDDİNE,

D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun

yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,

E. Kararın bir örneğinin bilgi için İçişleri Bakanlığı

Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 27/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE

karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Rıdvan GÜLEÇ

Basri BAĞCI

Raportör

:

Hüseyin MECEK

Başvurucu

:

K.M.

Vekili

:

Av. Enes KAFADAR