Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/9743, 14.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

KAMİL ÇELİK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/9743)

Karar Tarihi: 14/12/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 17/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun esas incelemesinin

yapılmasına karar verilmiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular 20/11/2002 tarihinde tazminat davası

açmışlardır. Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 9/12/2009 tarihli kararı ile

davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin

15/6/2010 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Kartal Adliyesinin kapatılması üzerine

yargılamaya İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmiş, Mahkemece

6/9/2012 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz

üzerine karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 21/5/2014 tarihli ilamı ile

bozulmuştur. Karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 29/6/2015 tarihli ilamı ile

reddedilmiştir. Bozma üzerine Mahkemece 6/1/2016 tarihli karar ile davanın

kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, taraflara tebliğ edilmiş olup temyiz

talebinde bulunulmamıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 14/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Esas Yönünden

11. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili

kararını verdiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

13. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 13 yıl 1

aylık yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

14. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

16. Başvurucular Kamil Çelik ve Gülten

Çelik ayrı ayrı 25.000 TL, diğer başvurucular ayrı ayrı 5.000 TL manevi

tazminat talebinde bulunmuşlardır.

17. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

18. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava dosyasındaki taraf sayısı ve aile birliği de dikkate alınarak

başvurucular Kamil Çelik, Gülten Çelik ve Ayvaz

Çelik'e müştereken net 12.000 TL, diğer başvuruculara talep ettikleri tazminat

miktarları da gözönünde bulundurularak ayrı ayrı net

5.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

19. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Kamil Çelik, Gülten

Çelik ve Ayvaz Çelik'e müştereken net 12.000 TL, diğer başvuruculara ayrı ayrı

net 5.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İstanbul

Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2015/309, K.2016/1) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

14/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Kamil ÇELİK

2. Esnaf

ÇELİK

3. Ayvaz

ÇELİK

4. Ömer

ÇELİK

5. Yalçın

ÇELİK

6. Çiğdem

ÇELİK

7. Fadime

GÖKÇE

8. Topcu ÇELİK

9. Gülten

ÇELİK

Vekili

:

Av. Casim YILMAZ