Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/7195, 21.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

YUSUF KARASÜLLÜ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/7195)

Karar Tarihi: 21/12/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 26/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5.Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

i. Alanya İş Mahkemesinde Yürütülen Yargılama

8. Başvurucu tarafından 18/7/2001 tarihinde Alanya Asliye Hukuk

Mahkemesinde işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat davası

açılmış; bu davanın davalı tarafınca da başvurucu aleyhine karşı dava açılmıştır.

Her iki dava dosyası da ilerleyen aşamalarda birleştirilmiş ve yargılamaya

Alanya İş Mahkemesinde devam edilmiş, yargılama sonunda Alanya İş Mahkemesinin

20/1/2009 tarihli hükmü ile başvurucunun açtığı davanın kısmen kabulüne, karşı

davanın da kısmen kabulüne karar verilmiş, bu hüküm Yargıtay 9. Hukuk

Dairesinin 29/11/2011 tarihli ilamı ile asıl dava yönünden onanmış, karşı dava

yönünden bozulmuştur. Bozma üzerine yargılama halen Alanya İş Mahkemesinin

E.2012/4 sıra sayısına kayden devam etmektedir.

ii. Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde Yürütülen

Yargılama

9. Başvurucu yukarıda belirtilen Alanya İş Mahkemesinin

20/1/2009 tarihli kararı ile lehine hükmedilen alacak ve tazminatların tahsili

için Alanya 16. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmış, bu takibe karşı borçlu

tarafından 1/8/2013 tarihinde Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde takibin taliki

veya iptali istemli dava açılmış, İlk Derece Mahkemesi 3/10/2013 tarihli kararı

ile takibin iptaline hükmetmiş, bu karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21/1/2014

tarihli ilamı ile bozulmuş, karar düzeltme istemi de 14/5/2014 tarihli ilam ile

reddedilmiştir. Bozma üzerine yargılamaya Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde

devam edilmiş, 9/2/2016 tarihli karar ile davanın kabulüne ve takibin iptaline

hükmedilmiş, temyiz talebi üzerine dava dosyası Yargıtay 8. Hukuk Dairesine

gönderilmiş, temyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

i. Alanya İş Mahkemesinin E.2012/4 Sıra

Sayısında Devam Eden Yargılama Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri

nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç

tarihi olarak uyuşmazlığı karara bağlayacak davanın açıldığı tarih; sürenin

sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması

devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle

ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Mehmet

Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).

14. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin

niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin

Kılıç, §§ 57, 58).

15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 5 aydır devam

eden yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

ii. Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin

E.2015/673 Sıra Sayısında Devam Eden Yargılama Yönünden

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle

ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken, sürenin

başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih

olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona

erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul

süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41- 45).

19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 3 yıl 4 ay süren

yargılama süresinin makul olduğu sonucuna varmak gerekir.

20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar

verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir. …”

17. Başvurucu manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

18. Somut olayda Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılama

yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süre

yargılanma hakkının Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen yargılama

yönünden İHLAL EDİLMEDİĞİNE,

C. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süre

yargılanma hakkının Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılama yönünden İHLAL

EDİLDİĞİNE,

D. Başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Alanya İş Mahkemesine (E.2012/4)

GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

Yusuf

KARASÜLLÜ

Vekili

:

Av. Hasan

Kemal ELBAN