Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/7052, 23.11.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HAKKI YILDIRIM BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/7052)

Karar Tarihi: 23/11/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 22/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/7053 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasınınkişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7052

başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2014/7053

başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının kapatılmasına, incelemenin

2014/7052 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine

karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

i. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343

Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden

9. Başvurucu tarafından 13/7/2004 tarihinde İhsaniye Asliye

Hukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası

açılmış, yargılamanın ilerleyen aşamalarında dava dosyası Afyonkarahisar İş

Mahkemesine devredilmiş, yargılama sonunda Afyonkarahisar İş Mahkemesinin

14/7/2015 tarihli kararı ile dava kısmen kabul edilmiş, temyiz üzerine dosya

Yargıtay 22. Hukuk Dairesine gönderilmiş, temyiz incelemesi hâlen

sonuçlanmamıştır.

ii. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146

Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden

10. Başvurucu tarafından 1/1/2004 tarihinde İhsaniye Asliye

Hukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan hizmet tespiti

davası açılmış, 12/3/2009 tarihinde verilen hüküm Yargıtay 10. Hukuk Dairesince

1/11/2010 tarihinde bozulmuş, bozma üzerine bu defa 31/5/2012 tarihinde verilen

hüküm de Yargıtay 10. Hukuk Dairesince 24/12/2012 tarihinde bozulmuş, bozma

sonrası yargılamaya Afyonkarahisar İş Mahkemesinde devam edilmiş, 9/7/2014

tarihinde verilen kısmen kabul kararı ise Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin

10/2/2015 tarihli ilamı ile düzeltilerek onanmış ve yargılama sona ermiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 23/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

12. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri

nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç

tarihi olarak davanın açıldığı tarih, sürenin sona erdiği tarih olarak

yargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç,

B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69); yargılaması devam eden davalar yönünden ise

Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas

alınır (Mehmet Salih Ayyıldız, B.

No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).

15. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin

niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin

Kılıç, §§57,58).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda Afyonkarahisar İş

Mahkemesinin E.2012/343 sıra

sayısına kayıtlı yargılama yönünden on iki yılı aşan ve Afyonkarahisar İş

Mahkemesinin E.2013/146 sıra

sayısına kayıtlı yargılama yönünden yaklaşık on bir yıllık yargılama

sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucu, Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden

10.000 TL; Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden 20.000 TL manevi

tazminat talebinde bulunmuştur.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden

taleple bağlı kalınarak net 10.000 TL, Afyonkarahisar İş Mahkemesinin

E.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılama

yönünden net 15.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Dosyalardaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve

1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin

başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süre

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net toplam 25.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Afyonkarahisar İş Mahkemesine

(E.2013/146, K.2014/434); Yargıtay 22. Hukuk Dairesine (E.2015/32760)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

Hakkı

YILDIRIM

Vekilleri

:

Av. Fikret

AYDOĞDU