Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/6012, 23.11.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

FİDAN DEMİR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/6012)

Karar Tarihi: 23/11/2016

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 28/4/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucular tarafından yapılan 2014/6012 ve 2014/18573

numaralı başvurular, aralarında konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş; incelemeye 2014/6012 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu Hikmet Yıldırım ile diğer başvurucuların murisi

13/7/1992 tarihinde tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Elbistan 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.1992/223 sayılı dosyasına kaydedilen davaya başvurucu

Fidan Demir 1/11/1996, başvurucu Zeynep Erbilen

27/10/1999 tarihlerinde müdahil olmuşlardır. Mahkeme 7/7/2004 tarihli kararı

ile davanın kabulüne karar vermiştir. Karar Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin

6/2/2007 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan

yargılamada Mahkemece 21/3/2012 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar

verilmiştir. Anılan karar, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 11/4/2013 tarihli ilamı

ile bozulmuştur. Bozma üzerine Mahkemenin E.2013/681 sayılı dosyasına

kaydedilen davada yargılama devam etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 23/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın

süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği

tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri,

B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

14. Başvuruya konu dava, başvurucular Fidan Demir ve Zeynep Erbilen yönünden miras bırakanlarından intikalle takip

edilmekte olan bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre değerlendirmesi

bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya

katıldıkları an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye esas alınan

sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Erdal ve

diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

15. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını

verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve

diğerleri, § 52).

16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 24 yıl 4 aydır devam eden

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucular manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında, dava dosyasındaki taraf sayısı da dikkate alınarak başvuruculara

ayrı ayrı net 19.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı net 19.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Elbistan 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2013/681) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

23/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Fidan

DEMİR

2. Hikmet

YILDIRIM

3. Zeynep

ERBİLEN

Vekilleri

:

Av. Niyazi

KALAY