Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/3543, 04.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

FARUK YAMAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/3543)

Karar Tarihi: 4/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 14/3/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucular tarafından yapılan 2014/3543, 2014/3544 ve

2014/4753 numaralı başvurular, aralarında usul yönünden irtibat bulunduğu

anlaşıldığından birleştirilmiş; incelemeye 2014/3543 numaralı bireysel başvuru

dosyası üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucuların murisi aleyhine 9/3/2006 tarihinde

kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2006/154 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece

3/6/2008 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davacı idare

tarafından temyiz edilmiş; kararın tebliği işlemlerindeki gecikme nedeniyle

dava dosyası 2015 yılında temyiz incelemesi için Yargıtaya

gönderilebilmiştir. Yargıtay, 5. Hukuk Dairesi 28/9/2015 tarihli ilamı ile

Mahkemenin 3/6/2008 tarihli kararını onamıştır.

10. Başvurucuların murisi aleyhine 9/3/2006 tarihinde

kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2006/164 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece

20/5/2008 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davacı idare

tarafından temyiz edilmiş; kararın tebliği işlemlerindeki gecikme nedeniyle

dava dosyası 2015 yılında temyiz incelemesi için Yargıtaya

gönderilebilmiştir. Yargıtay, 5. Hukuk Dairesi 12/10/2015 tarihli ilamı ile

E.2006/164 sayılı dava dosyasının Mahkemesine geri çevrilmesine karar vermiş

olup yargılama devam etmektedir.

11. Başvurucuların murisi aleyhine 9/3/2006 tarihinde

kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2006/169 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece

3/6/2008 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davacı idare

tarafından temyiz edilmiş; kararın tebliği işlemlerindeki gecikme nedeniyle

dava dosyası 2014 yılında temyiz incelemesi için Yargıtaya

gönderilebilmiştir. Yargıtay, 5. Hukuk Dairesi 1/6/2015 tarihli ilamı ile

davacı idarenin temyiz dilekçesinin reddine karar vermiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 4/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucular makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

16. Başvuruya konu dava, başvurucuların bir kısmının miras

bırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu

yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda muris

açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

17. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

19. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvurularda Kızıltepe

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2006/154 sayılı dosyasında 9 yıl 6 ay süren,

E.2006/164 sayılı dosyasında 10 yıl 10 aydır devam eden, E.2006/169 sayılı

dosyasında 9 yıl 2 ay süren yargılama

sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

22. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

23. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

24. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava konusu hukuki menfaatlerin miktarı, dava dosyalarındaki taraf

ve mirasçı sayısı ile aile birliği de dikkate alınarak başvurucular Şeyhdavut Yaman, Naci Yaman, Nuri Yaman, Sultan Didin,

Cemile Göral, Hediye Yaman ve Hasan Yaman (T.C.

Kimlik No:)'a ayrı ayrı net 1.050 TL; başvurucular Faruk Yaman ve Münevver

Yaman'a müştereken net 10.500 TL; başvurucular Şerif Yaman ve Gazal Yaman'a

müştereken net 10.500 TL; diğer başvuruculara ayrı ayrı net 10.500 TL manevi

tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 618,30 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.418,30 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Şeyhdavut Yaman, Naci

Yaman, Nuri Yaman, Sultan Didin, Cemile Göral, Hediye

Yaman ve Hasan Yaman (T.C. Kimlik No:)'a AYRI AYRI net 1.050 TL; başvurucular

Faruk Yaman ve Münevver Yaman'a MÜŞTEREKEN net 10.500 TL; başvurucular Şerif

Yaman ve Gazal Yaman'a MÜŞTEREKEN net 10.500 TL; diğer başvuruculara AYRI AYRI

net 10.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

D. 618,30 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.418,30 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın birer örneğinin Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2006/154, K.2008/475; E.2006/164, K.2008/418; E.2006/169, K.2008/474)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

4/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Faruk

YAMAN

2. Zeyni

DAMAR

3. Hasina DAMAR

4. Şeyhdavut YAMAN

5. Nofi YAMAN

6. Ömer

YAMAN

7. Ahmet

YAMAN

8. Şerif

YAMAN

9. Rahime

YAMAN

10. Celile

DEMİRAT

11. İbrahim

YAMAN

12. Mahmut

YAMAN

13. İzzettin

YAMAN

14. Naci

YAMAN

15. Nuri

YAMAN

16. Sultan

DİDİN

17.

Necmettin YAMAN

18. Cemile

GÖRAL

19. Halime

EKE

20. Hediye

YAMAN

21. Hasan

YAMAN

22. Bedriye

ÖZKAN

23. Elif EKE

24. Gazal

YAMAN

25. İsmail

YAMAN

26. Muhittin

YAMAN

27.

Bedrettin YAMAN

28. Hasan

YAMAN

29. Gazale

ERGÜVEN

30. Davut

YAMAN

31. Sadiye YAMAN

32. Münevver

YAMAN

33. Hamra ERGÜVEN

34. Vecdi

YAMAN

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR