Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/17745, 13.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

EMİN CİHAN YILDIRIM BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/17745)

Karar Tarihi: 13/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 6/11/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu adına velayeten annesi

tarafından 13/7/2001 tarihinde vasiyetnamenin iptali ve tenkis davası açılmış,

dava Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2001/343 sayılı dosyasına

kaydedilmiştir. Mahkemece 23/10/2001 tarihli karar ile E. 2001/343 sayılı dava

dosyası Mahkemenin E.2001/93 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş,

yargılamaya E.2001/93 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece

24/12/2002 tarihli karar ile asıl dava yönünden davanın reddine karar verilmiş,

birleşen dava yönünden herhangi bir karar verilmemiştir. Temyiz üzerine karar,

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22/09/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur.

9. Gömeç ilçesinde adli teşkilat kurulması üzerine Mahkemece

dava dosyası 13/4/2004 tarihli yetkisizlik kararı ile Gömeç Asliye Hukuk

Mahkemesine gönderilmiştir. Gömeç Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/309 sayılı

dosyasına kaydedilen dava, 7/12/2004 tarihli karar ile Mahkemenin E.2004/241

sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş, yargılamaya E.2004/241 sayılı dava

dosyası üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece 27/12/2007 tarihli celsede

birleşen dava dosyasındaki vasiyetnamenin iptali talebinin E.2004/241 sayılı

dosyadan ayrılarak ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. Mahkemenin

E.2008/1 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece 30/4/2008 tarihli karar

ile vasiyetnamenin iptali talebinin reddine karar verilmiş, karar 8/8/2008

tarihinde kesinleşmiştir.

10. Gömeç Adliyesinin kapatılması üzerine E.2004/241 sayılı dava

dosyasıBurhaniye Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmiş

ve Mahkemenin E.2012/308 sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Burhaniye Asliye

Hukuk Mahkemesi 15/4/2014 tarihli kararı ile tenkis davasının kabulüne karar

vermiştir. Karar, başvurucuya 14/10/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup temyiz

talebinde bulunulmamıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

12. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 12 yıl 9 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava konusu hukuki menfaat de dikkate alınarak başvurucuya net

13.400 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

22. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş

olmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında

illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucunun maddi tazminat talebinin

reddine karar verilmesi gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 13.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya

ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Burhaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2012/308, K.2014/113) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Emin Cihan

YILDIRIM