Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/15595, 19.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ALİ YÜKSEK VE MİKDAT BÜLBÜL BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15595)

Karar Tarihi: 19/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 23/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca 2014/15617numaralı başvurunun kabul edilebilir

olduğuna, esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

Komisyonca 2014/15595 numaralı başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından 2014/15595 numaralı başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. 2014/15617numaralı bireysel başvuru dosyasının aralarındaki

hukuki bağlantı nedeniyle 2014/15595 numaralı bireysel başvuru dosyası ile

birleştirilmesine, incelemenin 2014/15595 başvuru numaralı bireysel başvuru

dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 15/10/2001 tarihli

iddianamesiyle resmî belgede sahtecilik suçunu işledikleri iddiasıyla

başvurucular hakkında kamu davası açılmıştır. İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinin

30/12/2003 tarihli kararıyla başvurucuların hapis cezasıyla

cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Temyiz üzerine hüküm, Yargıtay 11. Ceza

Dairesinin 11/7/2005 tarihli kararıyla bozulmuştur. Bozmaya uyularak yürütülen

yargılamada Mahkemenin 9/6/2006 tarihli kararıyla başvurucuların hapis

cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Temyiz üzerine hüküm,

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 25/6/2012 tarihli kararıyla bozulmuştur. Bozmaya

uyulmuş, Mahkemece 13/12/2012 tarihinde başvurucuların mahkûmiyetine karar

verilmiştir. Karar 23/6/2014 tarihinde onanmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan

başvurucu Mehmet Ali Yüksek tarafından yapılan başvuruda yer alan makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna

karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Ceza yargılaması süresinin tespitinde, kişiye suç işlediği

iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak

etkilendiği arama ve gözaltı gibi tedbirlerin uygulandığı tarih ile suç

isnadına ilişkin nihai karar tarihi (bireysel başvuruya konu devam eden

yargılamalar yönünden Anayasa Mahkemesinin inceleme tarihi) arasında geçen süre

esas alınır (B.E., B. No:

2012/625, 9/1/2014, § 34).

14. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı

değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların

ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın

süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate

alınır (B.E., § 29).

15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 12 yıl 8 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

18. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava konusu hukuki menfaat de dikkate alınarak başvuruculara ayrı

ayrı net 13.400 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcın

başvuruculara ayrı ayrı ödenmesine, 1.800 TL vekâlet ücretinin başvuruculara

müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

başvurucu Mehmet Ali Yüksek tarafından yapılan başvuruda yer alan iddianın

KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı net 13.400 TL manevi tazminat

ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harcın BAŞVURUCULARA AYRI AYRI ÖDENMESİNE ve 1.800

TL vekâlet ücretinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye Bakanlığına

başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması

hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için

yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2012/301,

K.2012/454) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

19/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Gökçe

GÜLTEKİN

Başvurucular

:

1. Mehmet

Ali YÜKSEK

2. Mikdat BÜLBÜL

Vekili

:

Av. Şahin

KÜÇÜKSÜSLÜ