Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/14500, 04.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

SÜLEYMAN ŞARLAK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/14500)

Karar Tarihi: 4/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 1/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kabul edilmezlik kararı verilerek makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden başvurunun

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucular Süleyman Şarlak ve

Yüksel Haşhaş aleyhine, iş kazası sonucu ortaya çıkan maddi ve manevi zararın

tazmini talebiyle 18/5/2009 tarihinde dava açılmıştır. Aliağa Asliye Hukuk

Mahkemesi 20/1/2009 tarihli kararı ile Mahkemenin görevsizliğine karar

vermiştir. Görevsizlik kararı üzerine yargılamaya Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin

E.2009/255 sayılı dosyasında devam edilmiştir.

8. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm

Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine, iş kazası sonucu ortaya çıkan maddi

ve manevi zararın tazmini talebiyle 3/6/2010 tarihinde dava açılmıştır.

Karşıyaka 1. İş Mahkemesinin E.2010/414 sayılı dosyasına kaydedilen dava,

Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin E.2009/255 sayılı dosyası ile birleştirilmiş,

yargılamaya E.2009/255 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.

9. Karşıyaka 2. İş Mahkemesi 23/5/2013 tarihli kararı ile

davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin

18/3/2014 tarihli ilamı ile onanmıştır. Anılan ilam başvuruculara 1/8/2014

tarihinde tebliğ edilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 4/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Kaf Makina

ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti.

Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olarak iş

mahkemelerinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin

başlangıç tarihi olarak davanın açıldığı tarih, sürenin sona erdiği tarih

olarak yargılamanın sona erdiği (Nesrin

Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69); yargılaması devam eden

davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili

kararını verdiği tarih esas alınır (Mehmet

Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).

13. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin

makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç

dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu

ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin

niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Nesrin

Kılıç, §§ 57-58).

14. Somut olayda başvurucu aleyhine 3/6/2010 tarihinde iş kazası

sonucu ortaya çıkan maddi ve manevi zararın tazmini talebiyle açılan davada,

Karşıyaka 2. İş Mahkemesince 23/5/2013 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne

karar verildiği belirlenmiştir. Anılan kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesince

18/3/2014 tarihinde onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

15. Başvuruya konu yargılama süreci incelendiğinde davanın

başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic.

Ltd. Şti. bakımından iki dereceli bir yargılama sisteminde toplam 3 yıl 9 ay

sürdüğü, yargılama sürecinin bütünü dikkate alındığında başvurucunun haklarını

ihlal edecek bir gecikme olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

16. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular

Yönünden

17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın bu kısmının kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Yukarıda belirtilen ilkeler (§§ 12,13) doğrultusunda Anayasa

Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut

başvuruda başvurucular Süleyman Şarlak ve Yüksel

Haşhaş bakımından 4 yıl 10 ay süren yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna

varmak gerekir.

19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

21. Başvurucular, 20.000 TL manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

22. Somut olayda başvurucular Süleyman Şarlak

ve Yüksel Haşhaş yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

23. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucular Süleyman Şarlak ve Yüksel Haşhaş'a ayrı ayrı net 4.000 TL manevi tazminat ödenmesine

karar verilmesi gerekir.

24. Başvurucular Süleyman Şarlak ve

Yüksel Haşhaş tarafından yapılan ve dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10

TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama

giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm

Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. yönünden yapılan başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Başvurucular Süleyman Şarlak ve

Yüksel Haşhaş yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının başvurucular Süleyman Şarlak ve

Yüksel Haşhaş yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Süleyman Şarlak ve

Yüksel Haşhaş'a ayrı ayrı net 4.000 TL manevi

tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. Başvurucu Kaf Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm

Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin

üzerinde BIRAKILMASINA,

E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvuruculardan Süleyman Şarlak

ve Yüksel Haşhaş'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Karşıyaka 2. İş Mahkemesine

(E.2009/255, K.2013/185) GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

4/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Süleyman

ŞARLAK

2. Yüksel

HAŞHAŞ

3. Kaf

Makina ve Mühendislik İnşaat Taahhüt Turizm Gıda İmalat San. Tic. Ltd. Şti.

Vekili

:

Av. Kurtuluş

FIRAT