Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/11345, 19.01.2017

TÜRKİYE

CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET SATICIOĞLU BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/11345)

Karar Tarihi: 19/1/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru,

makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru,

başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona

sunulmuştur.

4. Komisyonca

başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Bölüm

Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin

birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru

belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru

formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8.

Başvurucu 31/7/2000 tarihinde gözaltına alınmış; Diyarbakır

Cumhuriyet Başsavcılığının 18/8/2000 tarihli iddianamesi ile dolandırıcılık,

zimmet, görevi kötüye kullanma suçlarından hakkında kamu davası açılmıştır.

9.

Diyarbakır 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21/2/2008 tarihli

kararı ile başvurucunun da aralarında bulunduğu bazı sanıklar hakkında

zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına hükmedilmiştir.

10. Kararın

temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 30/5/2013

tarihlikararı ile başvurucuya yüklenen dolandırıcılık

suçundan verilendüşme kararları onanmış, görevi

kötüye kullanma suçundan olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi nedeniyle

hüküm bozulmuştur.

11. Bozma

kararı üzerine Diyarbakır 1. Ceza Mahkemesinin 27/2/2014

tarihli kararı ile görevi kötüye kullanma suçunun da zamanaşımına uğradığı

gerekçesiyle düşme kararı verilmiştir. Karar temyiz edilmiş olup inceleme devam

etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin

19/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru

incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucu,

makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik Yönünden

14. Açıkça

dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini

gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar

verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Ceza

yargılamasının süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak bir

kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya

isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerin

uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak, suç isnadına ilişkin nihai

kararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa

Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (B.E.,

B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)

16. Ceza

yargılamasının süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (B.E.,

§ 29).

17. Anılan

ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate

alındığında somut olayda yaklaşık 16 yıl 7 ayı aşan yargılama süresinin makul

olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan

gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da

edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve

sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir…”

20. Başvurucu,

manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

21. Somut

olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

22. İhlal

tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında -yargılamadaki

taraf sayısı da dikkate alınarak- başvurucuya net 21.600 TL manevi tazminat

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

23.

Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtanoluşan

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan

gerekçelerle;

A. Makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR

OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın

36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL

EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya

net 21.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin

REDDİNE,

D. 206,10

TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin,

kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden

itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin

sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ

UYGULANMASINA,

F. Kararın

bir örneğinin Yargıtay 5. Ceza Dairesine (2015/10534) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın

bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/1/2017

tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Recep KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Gökçe GÜLTEKİN

Başvurucu

:

Mehmet SATICIOĞLU