Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2013/8546, 25.06.2015

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

CELAL BÜYÜKBAYRAM BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/8546)

Karar Tarihi: 25/6/2015

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ifade vermek üzere gittiği Emniyet Müdürlüğünde

kötü muameleye maruz kaldığını ileri süren başvurucunun işkence ve kötü muamele

yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru, 25/11/2013 tarihinde Torbalı 2. Asliye Ceza

Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğinin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 10/3/2014 tarihinde,

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme

gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAYLAR VE OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade

edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve

belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, mağduru olduğu bir hırsızlık suçu nedeniyle

ifade vermek üzere, 9/12/2010 tarihinde Torbalı Emniyet Müdürlüğüne gitmiştir.

6. Başvurucunun anlatımına göre, sivil giyimli dört polis

memurunun bulunduğu ifade odasına girdiğinde kendisine, sonradan odaya giren ve

emekli polis memuru olduğunu öğrendiği hırsızlık suçunun şüphelisi H.A.'nın söylediği şekilde ifade vermesi istenmiş, başvurucu

kabul etmemiştir.

7. Başvurucunun, söylenen şekilde ifade vermesi için

psikolojik ve fiziksel baskı gördüğü ve darp edildiği yönündeki şikâyeti

doğrultusunda, Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığınca olayla ilgili soruşturma

başlatılmış, polis memuru C.C. hakkında yaralama suçundan dava açılmıştır.

8. Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığının 17/10/2011 tarihli

kararı ile şüpheli H.A. ve M.A.U. hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı

verilmiştir.

9. Açılan davada Torbalı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/1/2013

tarihli ve E.2011/518, K.2013/24 sayılı kararıyla, sanık C.C. hakkında

mahkûmiyet ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiştir.

10. Başvurucu anılan karara itiraz etmiş, İzmir 9. Ağır Ceza

Mahkemesinin 6/5/2013 tarihli ve 2013/390 Değişik İş sayılı kararıyla itirazın

reddine hükmedilmiştir.

11. İtirazın reddine ilişkin karar başvurucuya 31/5/2013

tarihinde tebliğ edilmiştir.

12. 1/8/2013 tarihinde Torbalı 2. Asliye Ceza Mahkemesince

kesinleşme şerhi düzenlenmiş ve başvurucuya 31/10/2013 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

13. Başvurucu, kesinleşme şerhinin tebliğinden sonra

25/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

B. İlgili Hukuk

14. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri

Kanunu’nun 231. maddesinin (5) ve (12) numaralı fıkraları şöyledir:

“…

Sanığa

yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl(2) veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise;

mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.

Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması,

kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

…

Hükmün

açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.”

15. 5271 sayılı Kanunu’nun 271. maddesinin (4) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Merciin,

itiraz üzerine verdiği kararları kesindir…”

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

16. Mahkemenin 25/6/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 25/11/2013 tarihli ve 2013/8546 numaralı bireysel başvurusu

incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu, mağduru olduğu hırsızlık suçu nedeniyle ifade

vermek üzere gittiği Torbalı Emniyet Müdürlüğünde, polislerin istediği şekilde

ifade vermesi için zorlandığını, psikolojik ve fiziksel baskı gördüğünü, darp

edildiğini, yürütülen soruşturmanın yetersiz olduğunu, kamera kayıtlarının

incelenmediğini ve yalnızca bir kişi hakkında dava açıldığını, yapılan

yargılama sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini

belirterek işkence ve kötü muamele yasağı ile kişi hürriyeti ve güvenliğinin

ihlal edildiğini ileri sürmüş, ihlalin tespiti ve yargılamanın yenilenmesi

talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

18. Başvurucu, şikâyeti üzerine açılan soruşturma sonucunda

yalnızca bir kişi hakkında dava açılmasından şikâyet etmişse de,

dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin

olarak verilen bilgiler, yalnızca Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığınca sanık C.C.

hakkında açılan dava sonucunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması

kararı ve bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin olduğundan, başvuru bu kapsamla

sınırlı olarak değerlendirilmiştir.

19. 30/3/2011 tarihli

ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında

Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı”

kenar başlıklı 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:

“İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem,

eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının

tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir.”

20. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel

başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının

tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten

itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.”

21. Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik koşullarından

olan başvuru süresine riayet edilmesi şartı, bireysel başvuru incelemesinin her

aşamasında resen nazara alınması gereken bir başvuru koşuludur (Taner Kurban, B. No: 2013/1582, 7/11/2013, § 19).

22. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47.

maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren

otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt

dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir.

23. Başvuru konusu olayda, başvurucunun, karakolda kötü muamele

gördüğü iddiası üzerine başlatılan soruşturma sonucunda polis memuru C.C.

hakkında dava açılmış ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı

verilmiştir. İtiraza tabi olan söz konusu karar hakkında başvurucunun yaptığı

itiraz, 6/5/2013 tarihinde reddedilmiş ve anılan ret kararı başvurucuya

31/5/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucunun, anılan kararın tebliğinden

itibaren 30 gün içinde en geç 1/7/2013 tarihine kadar bireysel başvuruda

bulunması gerekirken, Mahkemece düzenlenen kesinleşme şerhinin 31/10/2013

tarihinde tebliğ edilmesinden sonra 25/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda

bulunduğu anlaşılmaktadır (bkz. §§ 9-13).

24. Hüküm aleyhine gidilecek bir kanun yolu bulunmadığında,

kanun yoluna süresi içinde başvurulmadığında veya kanun yolları tüketildiğinde,

mahkemeler tarafından hükmün kesinleştiği, karar üzerinde, kesinleşme tarihi

konmak suretiyle belirtilmektedir. Kesinleşme şerhinin mahkemece taraflara

tebliği zorunluluğu bulunmadığı gibi, nihai kararın daha önce öğrenildiği

durumda, söz konusu kesinleşme şerhinin tebliğinin yeni bir başvuru süresi

doğurmayacağı açıktır.

25. Nihai karar niteliğindeki itirazın reddi kararının

başvurucu vekiline tebliğ tarihinde, başvurucunun anılan karardan haberdar

olduğunun kabulü gerekmektedir. Başvurucu, başvuru süresinin kaçırılması ile

ilgili bir mazeret de ileri sürmemiştir. Yukarıda açıklanan hususlar

gözetildiğinde bireysel başvuru için öngörülen otuz günlük sürenin geçtiği

anlaşılmaktadır.

26. Açıklanan nedenlerle, başvuru yollarının tüketildiği

tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmayan başvurunun diğer kabul

edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “süre aşımı” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan

gerekçelerle;

A. Başvurunun “süre aşımı”

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerine bırakılmasına,

25/6/2015

tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Alparslan ALTAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör

:

Gizem Ceren DEMİR KOŞAR

Başvurucu

:

Celal BÜYÜKBAYRAM

Vekili

:

Av. Sabri YURDAKUL