Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2013/439, 16.04.2013

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

İ.Ç. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/439)

Karar Tarihi: 16/4/2013

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 yılın

binbaşı rütbesinde tamamlanması gereken bekleme süresinden sayılmamasının

Anayasa’da yer alan temel haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 7/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan

yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde

Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 13/3/2013 tarihinde

başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme

gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde astsubay olarak görev

yapmakta olan ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 109.

maddesi gereğince 1993 yılında teğmen rütbesiyle subay olarak naspedilen

başvurucu, 2001 yılında yüzbaşı rütbesine yükseltilmiştir.

6. Başvurucu, yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme süresi olan 6

yılı 2007 yılında tamamlamış olmasına rağmen, bu tarih itibariyle yüksek

öğrenimini tamamlamamış olduğundan binbaşı rütbesine yükseltilmemiştir.

7. Başvurucu, 2010 yılında yüksek öğrenimini tamamlamış ve

30/8/2010 tarihi itibariyle binbaşı rütbesine naspedilmiştir.

8. Başvurucu, beyanına göre, binbaşı rütbesine naspının yapılması için yüzbaşı rütbesinde 9 yıl beklemesi

nedeniyle, fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden

sayılması için 24/8/2011 tarihli dilekçe ile idari müracaatta bulunmuş ancak

talep Kara Kuvvetleri Komutanlığının 10/10/2011 tarihli yazısı ile

reddedilmiştir.

9. Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının ret kararı

üzerine, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde

geçen süreden sayılmaması işleminin iptali için Askeri Yüksek İdare

Mahkemesinde dava açmıştır.

10. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, başvurucunun davasını

27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Kanunu’nun ek geçici 80. maddesinin son fıkrasına

göre “ek geçici 80. maddenin yürürlüğe

girdiği 10/7/2003 tarihi itibariyle davacının yüksek öğrenimini tamamlamadığı”

gerekçesiyle 29/11/2012 tarih ve E.2012/674, K.2012/1295 sayılı kararı ile

reddetmiştir.

11. Başvurucu, karar düzeltme yoluna başvurmamıştır.

B. İlgili Hukuk

12. 926 sayılı Kanun’un 3/7/2003 tarih ve 4917 sayılı

Kanun’un 6. maddesiyle değiştirilen ek geçici 80. ve 81. maddeleri.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

13. Mahkemenin 16/4/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 7/1/2013 tarih ve 2013/439 numaralı bireysel başvurusu incelenip

gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu, 2007 yılında yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme

süresini tamamlamasına rağmen binbaşı rütbesine naspının

yapılmadığını, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının

yapılmasına rağmen fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen

süreden sayılmadığını ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davanın

reddedildiğini belirterek Anayasa’da yer alan temel haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmüş ve mali haklarının verilmesi talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

15. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki

herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa

Mahkemesine başvurabilir. ….”

16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45. maddesinin (1)

numaralı fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek

Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü

tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”

17. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel

başvuru hakkına sahip olanlar” kenar başlıklı 46. maddesinin (1)

numaralı fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı

ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı

doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir.”

18. Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre, Anayasa

Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamu

gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına

alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve

Türkiye’nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir

başka ifadeyle, Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak

ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi

mümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

19. Başvurucu, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen yüzbaşı rütbesinde fazladan

beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmamasını bireysel

başvuru konusu yapmıştır.

20. Başvurucunun başvuru dilekçesinde ifade ettiği şekliyle

ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak

ve özgürlüklerden AİHS ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokollerden herhangi

birinin kapsamına girmemektedir.

21. Açıklanan nedenlerle, başvuru

konusu ihlal iddialarının Anayasa ve AİHS’nin

ortak koruma alanı dışında kaldığı anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “konu bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

V. HÜKÜM

Başvurunun, “konu bakımından

yetkisizlik” nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama

giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,

16/4/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar

verildi.

Başkan

:

Alparslan ALTAN

Üyeler

:

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

Raportör

:

Serhat ALTINKÖK

Başvurucu

:

İ. Ç.