Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2012/73, 05.03.2013

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HASAN ÇELEN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2012/73)

Karar Tarihi: 5/3/2013

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvurucu,

engelli çocuğunun kullanması amacıyla satın aldığı motorlu araç için ödediği

katma değer vergisinin tarafına iade edilmesi istemiyle yaptığı idari

başvurunun reddedildiğini, idarenin bu işlemine karşı başvurduğu yargısal

yollardan sonuç alamadığını belirterek, anayasal haklarının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2.

Başvuru, 26/9/2012 tarihinde Manisa Vergi Mahkemesi

vasıtasıyla yapılmış; belirlenen eksikliklerin tamamlanmasının ardından başvuru

dilekçesi ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona

sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı belirlenmiştir.

3. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 25/12/2012

tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı

alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru

dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5.

Başvurucu, vasisi olduğu özürlü oğlu adına 27/1/2012

tarihinde 22.327,15 TL bedelle binek otomobil satın almıştır. Alınan aracın

katma değer vergisi 3.405,84 TL’dir.

6. 25/10/1984 tarih ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi

Kanunu’nun 17. maddesinin (4) numaralı fıkrasına 1/7/2005 tarih ve 5378 sayılı

Kanun’un 32. maddesiyle eklenen (s) bendi ile özürlülerin eğitimleri,

meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve

özel bilgisayar programları katma değer vergisinden istisna tutulmuştur.

7.

Özürlü oğlu için satın aldığı otomobilin 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin

(4) numaralı fıkrasının (s) bendinde belirtilen, özürlüler için üretilmiş her türlü

araç-gereç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini iddia eden başvurucu,

ödediği katma değer vergisinin tarafına iade edilmesi istemiyle 2/2/2012 tarihinde idareye yazılı başvuruda bulunmuştur.

İdarece, teslime konu otomobilin üretim özellikleri itibariyle toplumdaki tüm

bireylerin kullanımına sunulan binek otomobil olduğu, dolayısıyla özürlülerin

eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü

araç-gereç kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek başvurunun

reddine karar verilmiştir.

8.

Başvurucu, idarenin ret işleminin iptali ve ödediği katma değer vergisinin

iadesine karar verilmesi istemiyle Manisa Vergi Mahkemesinde dava açmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda anılan Mahkemenin 5/6/2012

tarih ve E.2012/131, K.2012/472 sayılı kararı ile işlem hukuka uygun bulunarak

dava reddedilmiştir.

9.

Bu karara karşı Manisa Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş,

anılan Mahkemenin 7/9/2012 tarih ve E.2012/361,

K.2012/253 sayılı kararıyla itirazın reddine ve kararın onanmasına karar

verilmiştir.

10.

Manisa Bölge İdare Mahkemesince verilen onama kararı, 24/9/2012

tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve bu karara karşı karar düzeltme

isteminde bulunulmamıştır.

B. İlgili Hukuk

11.

Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18. maddesinin yedinci

fıkrası, 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası, geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası, 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (4)

numaralı fıkrasının (s) bendi.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12.

Mahkemenin 5/3/2013 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda, başvurucunun 26/9/2012 tarihli ve 2012/73 numaralı bireysel

başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13.

Başvurucu, hakkında tesis edilen idari işlem ile bu işleme karşı açılan dava

sonucu verilen mahkeme kararlarının, Türkiye tarafından imzalanan ve taraf olan

devletlere, engellilere karşı ayrımcılığı ortadan kaldırma ve onların yaşam

standartlarını yükseltme yükümlülüğü getiren Birleşmiş Milletler Engellilerin

Haklarına İlişkin Sözleşme ile yine Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca kabul

edilen Sakat Kişilerin Hakları Beyannamesine aykırı olduğunu, özürlü oğlu için

satın aldığı otomobilin 3065 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (4) numaralı

fıkrasının (s) bendinde belirtilen, özürlüler için üretilmiş her türlü

araç-gereç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, anayasal

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve satın aldığı otomobil için ödediği

3.405,84 TL katma değer vergisinin yasal faiziyle tazminini talep etmiştir.

B. Değerlendirme

14.

Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 45.

maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvence altına alınmış

temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki

herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa

Mahkemesine başvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18.

maddesinin yedinci fıkrasında bireysel başvuruya ilişkin düzenlemelerin iki yıl

içinde tamamlanacağı ve uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren

bireysel başvuruların kabul edileceği, 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1)

numaralı fıkrasında ise Kanunun 45 ilâ 51 inci maddelerinin 23/9/2012

tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

15.

6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden

sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

16.

Anılan Anayasa ve Kanun hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi

olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar

aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemeler

karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da

içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir.

17.

Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin bir

tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde

uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir. (B. No: 2012/51, § 18, 25/12/2012)

18.

Başvuru konusu olayda başvurucu, başvurusunun idarece reddedilmesi işleminin

iptali ile ödediği katma değer vergisinin iadesine karar verilmesi istemiyle

Manisa Vergi Mahkemesinde dava açmış ve dava anılan Mahkemenin 5/6/2012 tarih ve E.2012/131, K.2012/472 sayılı kararı ile

reddedilmiş, bu karara karşı Manisa Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda

bulunmuş, anılan Mahkemenin 7/9/2012 tarih ve E.2012/361, K.2012/253 sayılı

kararıyla itiraz isteminin reddine ve Manisa Vergi Mahkemesinin kararının

onanmasına karar verilmiştir. Karar, 24/9/2012

tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu bu karara karşı karar

düzeltme yoluna başvurmamıştır. Böylece hukuk yolları bireysel başvuru yönünden

Manisa Bölge İdare Mahkemesinin 7/9/2012 tarihli

kararıyla tüketilmiştir.

19. Açıklanan

nedenlerle, olayda iç hukuk yolunu tüketen nihai kararın, Anayasa Mahkemesinin

zaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012

tarihinden önce verildiği anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin “zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Başvurunun,

“zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama

giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 5/3/2013

tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar

verildi.

Başkan

:

Alparslan ALTAN

Üyeler

:

Recep KÖMÜRCÜ

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

Raportör

:

Canbulut ŞAŞMAZ

Başvurucu

:

Hasan ÇELEN