Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2019/34051, 21.09.2023

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AKİF KÖKSAL BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2019/34051)

Karar Tarihi: 21/9/2023

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

ÖZETİ

1. Başvuru, ceza soruşturması kapsamında mal varlığı

hakkında verilen elkoyma tedbiri nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

2. Polatlı Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) anayasal

düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet

Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olma suçlarından haklarında soruşturma yürütülen

başvurucu dâhil bazı şüphelilerin mal varlığı hakkında sicillerine şerh

konulmak suretiyle elkoyma tedbiri uygulanmasını talep etmiştir.

3. Polatlı Sulh Ceza Hâkimliği 5/9/2016 tarihinde

şüphelilere ait taşınmazlar ve ulaşım araçlarına yönelik olarak tedbir talebini

kabul etmiştir. Kararda, 15/8/2016 tarihli ve 671 sayılı Olağanüstü Hal

Kapsamında Bazı Kurum ve Kuruluşlara İlişkin Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun

Hükmünde Kararname'nin 31. maddesi ile değişik 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı

Terörle Mücadele Kanunu'nun 20/A maddesi dayanak olarak gösterilmiştir.

4. Başvurucu 30/9/2019 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

5. Başvurucunun tedbirin kaldırılması talebini inceleyen

Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi 17/8/2021 tarihli ek kararında, 3713 sayılı

Kanun'un 20/A maddesinin birinci fıkrası gereğince hukuk mahkemelerinden

verilmiş tedbir kararı bulunmadığı takdirde başvuru konusu tedbirin

kaldırılmasında sakınca bulunmadığına hükmetmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

6. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli

yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

7. Başvurucu, tedbirin hukuka aykırılığından ve uzun

sürmesinden yakınmıştır. Bakanlık görüşünde, yapılacak incelemede Anayasa

Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması

gerektiğini vurgulamıştır.

8. Başvuru, mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.

9. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli ve

E.2013/8830, K.2013/18335 sayılı, 23/9/2013 tarihli ve E.2013/14435,

K.2013/21106 sayılı ve 14/12/2015 tarihli ve E.2014/19906, K.2015/19237 sayılı

ilamlarından da anlaşıldığı üzere 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde düzenlenen yol, bir yandan başvurucunun

maruz kaldığı elkoyma işleminin hukuka aykırılığının tespitini, diğer yandan da

uğradığı zararın tazmini imkânını sağlamaktadır. Bu nedenle 5271 sayılı

Kanun’un 141. maddesi ile öngörülen hukuk yolu başvurucunun şikâyetleri

açısından erişilebilir ve elverişli bir çözüm olanağı, makul ölçüde bir başarı

imkânı sunmaktadır (Mehmet Ali Aslan, B. No: 2013/2429, 30/3/2016, §

28).

10. Somut olayda, başvurucu hakkında yürütülen ceza

soruşturması kapsamında verilen elkoyma tedbiri, Mahkemenin 17/8/2021 tarihli

ek kararıyla hukuk mahkemelerinden verilmiş tedbir kararı bulunmadığı takdirde

kaldırılmıştır. 3713 sayılı Kanun'un 20/A maddesine dayanılarak elkoyma

tedbirine ilişkin şerhin konulduğu tarihten itibaren iki yıl içinde şerhin

devamı yönünde hukuk mahkemesinden verilmiş ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir

kararı ibraz edilmediği takdirde şerhin kendiliğinden terkin edileceği

belirtilmiştir. Buna göre başvurucunun bu karara karşı itirazda bulunmadığı ve

tedbirin devam ettiği yönünde ayrıca bilgi ve belge sunmadığı dikkate alınarak

tedbirin devam etmediği değerlendirilmiştir (benzer değerlendirme için bkz. Mustafa

Akay, B. No: 2018/7296, 13/9/2022, § 27).

11. Öte yandan başvurucunun 5271 sayılı Kanun’un 141.

maddesi ile öngörülen hukuk yoluna başvurduğuna ilişkin bilgi ve belge

sunmadığını da vurgulamak gerekir. Bu doğrultuda başvurucunun mülkiyet hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddialarını 5271 sayılı Kanun’un 141. maddesi ile

öngörülen hukuk yolunda ileri sürmeden bireysel başvuruda bulunduğu

anlaşılmıştır.

12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının

tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun

yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 21/9/2023 tarihinde

OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Muammer TOPAL

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

İrfan FİDAN

Muhterem İNCE

Raportör

:

Mahmut ALTIN

Başvurucu

:

Akif KÖKSAL