Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2019/19576, 20.04.2020

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

BEHZAD ZAREEİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2019/19576)

Karar Tarihi: 20/4/2020

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski

bulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve kabul edilemez yolcu

salonundaki tutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının, idari

gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve

güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 14/6/2019 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73.

maddesi uyarınca sınır dışı etme ve idari gözetim altına alma işlemlerinin

yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

4. Komisyonca 26/6/2019 tarihinde tedbir talebinin ve başvurunun

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Birinci Bölüm tarafından 27/6/2019 tarihinde başvurucunun

ülkesine sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak (tedbiren)

durdurulmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili

kurumlardan gelen belgelere göre olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, 1995 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyeti

vatandaşıdır.

8. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından

6/3/2019 tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına

alınmasına karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince İstanbul

Atatürk Havalimanı'nda bulunan kabul edilemez yolcu salonunda idari gözetim

altında tutulmaya başlanmıştır.

9. Başvurucu tarafından 14/6/2019 tarihinde bireysel başvuruda

bulunulmuştur.

10. Başvurucu 24/10/2019 tarihli dilekçesiyle bireysel

başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve

manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında

tutmanın hukuki olmadığını ve tutma koşulların insan haysiyetiyle

bağdaşmadığını belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği, yaşam hakkı ve kötü

muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

1. Adli Yardım Talebi Yönünden

13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini

ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun

olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

2. Diğer İddialar Yönünden

14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

15. İçtüzük'ün “Düşme kararı”

kenar başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2)

numaralı fıkrası şöyledir:

“(1) Bölümler ya da

komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı

verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve

yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da

insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”

16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan

feragat ettiğini belirtmiştir. Somut olayda başvurudan feragat edilmesine

rağmen başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de

bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin feragat

nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun feragat nedeniyle

DÜŞMESİNE,

C. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının

SONLANDIRILMASINA,

D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten

TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,

E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 20/4/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Hicabi DURSUN

Muammer TOPAL

Selahaddin MENTEŞ

Raportör

:

Sinan ARMAĞAN

Başvurucu

:

Behzad ZAREEİ

Vekili

:

Av. Burak BAYRAMCI