Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/12372, 10.01.2019

GİZLİLİK TALEBİ KABUL

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

H. Ö. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/12372)

Karar Tarihi: 10/1/2019

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ceza davasında uzun süren yargılama nedeniyle makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 24/7/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. 1951 doğumlu olan başvurucu, bireysel başvuru konusu

olayların gerçekleştiği tarihte bir kamu kurumunda müfettiş olarak görev

yapmaktadır.

8. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının (Başsavcılık) 7/1/2002

tarihli iddianamesi ile başvurucunun da aralarında yer aldığı bir kısım şüpheli

hakkında cürüm işlemek için teşekkül oluşturup yönetme, nitelikli

dolandırıcılık, görevi kötüye kullanma, rüşvet ve sair suçlardan kamu davası

açılmıştır.

9. İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 10/3/2010 tarihli

kararı ile başvurucunun irtikap suçundan mahkûmiyetine; başvurucu hakkında

cürüm işlemek için teşekkül oluşturma suçundan açılan kamu davasının ise

zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına hükmedilmiştir.

10. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 9/6/2011 tarihli kararı ile

başvurucu hakkında cürüm işlemek için teşekkül oluşturma suçundan kurulan

hükmün onanmasına, irtikap suçundan kurulan hükmün ise bozulmasına karar

verilmiştir.

11. Bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda

Mahkemenin 17/6/2015 tarihli kararı ile başvurucu hakkında açılan kamu davasının

zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiştir. Gerekçeli kararın ilgili

kısmı şöyledir:

"Sanık [H.Ö.nün] irtikap

suçundan Mülga 765 sayılı TCK'nun 209/1, 80.maddeleri

gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın

eyleminin Mülga 765 sayılı TCK'nun 218 ve 5237 Sayılı

TCK'nun 255.maddelerinde düzenlenen nüfuz ticareti

suçuna uyduğu, Mülga 765 sayılı TCK'nun 218 ve 5237

Sayılı TCK'nun 255.maddelerinde öngörülen cezaların

tür ve sürelerine göre mülga 765 Sayılı TCK'nun 102/4

ve 104/2.maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık olağanüstü dava zamanaşımı

süresinin dolduğu anlaşıldığından, sanık hakkında açılan kamu davasının

olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 Sayılı CMK'nun

223/8.maddesi uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE(...)"

12. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla

erişilen bilgi ve belgelerden davanın temyiz aşamasında derdest bulunduğu

anlaşılmıştır.

13. Başvurucu24/7/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 10/1/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucunun İddiası

15. Başvurucu, yargılamanın uzaması nedeniyle makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme

16. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığına

(Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir

olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup

bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat Yüksel, § 26).

17. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali

külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle

ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir

başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı vetazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterli

giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu

tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil

niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş

olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

18. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

1. Başvurucunun İddiası

20. Başvurucu, uzun süren yargılamaya bağlı olarak dava

zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle düşme kararı verilmesinin atılı suçtan

beraat edebilme hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme

21. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun bireysel başvuru konusu şikâyetini

öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni

göstermiş olması gerekir (İsmail Buğra İşlek,

B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

22. Somut olayda yargılamanın Yargıtayda

derdest olduğu anlaşıldığından başvurucunun hukuk sisteminde mevcut yargısal

yolları tüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

B. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal iddialarının başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/1/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Raportör Yrd.

:

Zehra

GAYRETLİ

Başvurucu

:

H. Ö.