Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/10717, 08.05.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

FADİ MANSOUR BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/10717)

Karar Tarihi: 8/5/2019

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; ülkeye girişe izin verilmeyen yabancıyı kabul

edilemez yolcu salonunda tutmanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve

güvenliği hakkının, tutulma koşulları nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal

edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/6/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Suriye Arap Cumhuriyeti (Suriye) vatandaşı olan başvurucu

1988 doğumludur.

8. 11/3/2015 tarihinde Kuala Lumpur uçağıyla İstanbul Atatürk

Havalimanı'na gelen fakat ibraz ettiği pasaportun sahte olduğu anlaşılan

başvurucunun ülkeye girişine izin verilmemiştir. Başvurucu kabul edilemez (INAD) yolcu kapsamında

Malezya'ya gönderilmiş ise de bu ülke tarafından yeniden aynı yolla iade

edilmiştir. Bunun üzerine başvurucu, havalimanında bulunan kabul edilemez yolcu salonunda tutulmaya

başlanmıştır.

9. Ülkeye girişine izin verilmeyen başvurucu, uluslararası

koruma başvurusunda bulunmuştur.

10. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (Göç İdaresi) 23/4/2015

tarihinde başvurucunun uluslararası koruma talebini reddetmiştir.

11. Başvurucu söz konusu kararın iptali amacıyla Ankara 1. İdare

Mahkemesine (Mahkeme) dava açmıştır. Başvurucu, bireysel başvuru tarihi

itibarıyla davanın derdest olduğunu bildirmiştir.

12. 2/6/2015 tarihinde başvurucu idari gözetim kararına itiraz

etmiştir. Bakırköy 1. Sulh Ceza Hâkimliği 8/6/2015 tarihli kararıyla

-uluslararası koruma başvurusu konusunda Mahkemede görülen davanın neticesine

kadar idari gözetim altında tutmanın hukuka uygun olduğu gerekçesiyle- itirazı

reddetmiştir.

13. Başvurucu 8/6/2016 tarihli dilekçesiyle bireysel

başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

14. Göç İdaresinin sunduğu belgelerden, Avustralya vizesi alan

başvurucunun gönüllü olarak 10/6/2016 tarihinde ülkeden çıkış yaptığı

anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 8/5/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

16. Başvurucu, Türkiye'ye giriş yapmak isterken sahte pasaportla

yakalanmasının ardından idari gözetim altına alınarak 4/4/2013 tarihli ve 6458

sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'na aykırı olarak kabul edilemez

yolcu salonunda uzun süre tutulduğunu ve kabul edilemez yolcu salonundaki

koşulların insan haysiyetiyle bağdaşmadığını belirterek kişi hürriyeti ve

güvenliği hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

1. Adli Yardım Talebi

Yönünden

17. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama

imkânının bulunmadığını belirterek adli yardım talebinde bulunmuşlardır.

18. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini

ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan yabancı başvurucunun açıkça dayanaktan

yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

2. Başvuruya Konu

Şikayetler Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" kenar başlıklı 50.

maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

“Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

20. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

"Düşme kararı" kenar

başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2)

numaralı fıkrası şöyledir:

“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her

aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2)

Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu,

Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde incelemeye devam edebilir."

21. Başvurucu 8/6/2016 tarihinde, Anayasa Mahkemesine yaptığı

bireysel başvurudan feragat ettiğini belirtmiştir. Somut olayda başvurudan

feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan

bir neden bulunmamaktadır.

22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin feragat

nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,

C. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE

D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi

mağduriyete neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten

TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 8/5/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Burhan ÜSTÜN

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör

:

Sinan ARMAĞAN

Başvurucu

:

Fadi MANSOUR

Vekili

:

Av. Aysu KAPAKLIKAYA