Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/10428, 25.12.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

YÜKSEL AYDOĞDU BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/10428)

Karar Tarihi: 25/12/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, tam yargı davasında bilirkişinin belirlediği

tazminat miktarının hukuki dayanak olmadan düşürülmesi nedeniyle adil

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 24/6/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucunun zorunlu askerlik görevini yerine getirmesi

amacıyla yapılan son yoklamasında epilepsi hastası olduğu tespit edilmiştir.

7. Eskişehir Asker Hastanesi tarafından düzenlenen 22/11/2010

tarihli rapor uyarınca hakkında Epilepsi EEG

normal sınırlarda, askerliğe elverişlidir kararı alınan başvurucu,

Kasım 2011 celbinde Burdur 3. Piyade Eğitim Tugayına sevk edilerek zorunlu

askerlik hizmetine başlamıştır.

8. 24/2/2012 tarihinde rahatsızlığını beyan etmesi üzerine

revire sevk edilen başvurucu, tabur revirinde tedavi edilmiştir.

9. Başvurucu 26/3/2012 tarihinde epilepsi nöbeti geçirmiş ilk

tedavisinin ardından bir müddet dinlendirilerek durumunun iyi olduğunu beyan

etmesi üzerine motorlu intikal faaliyetine dâhil edilmiştir. İntikal sırasında

ikinci kez nöbet geçiren başvurucunun durumu üstlerine bildirilmiştir. Tabur

Komutanlığı tarafından Özalp Devlet Hastanesine sevk edilen başvurucu ilaç

tedavisi görmüş ve bir süre dinlendirildikten sonra tabur revirine götürülerek müşahade altına alınmıştır. Tabur revirinde aynı gün içinde

üçüncü kez nöbet geçiren başvurucu, Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesine

sevk edilmiştir.

10. Başvurucu, Van Bölge ve Eğitim Araştırma Hastanesi

bünyesinde beyin kanaması şüphesiyle ameliyat edilmiştir. Ameliyat sonrası

yoğun bakıma alınan başvurucuya 30/3/2012 tarihli raporla epidural hemoraji epilepsi tanısı

konularak bir ay yatak istirahati verilmiştir.

11. 16/4/2012 tarihinde Eskişehir Asker Hastanesine sevk edilen

başvurucu hakkında 27/4/2012 tarihli rapor uyarınca kafatası ezici yaralanması tanısı ile askerliğe elverişli

değildir kararı alınmıştır.

12. Başvurucu söz konusu rapor uyarınca terhis edilmesinin

ardından 12/11/2012 tarihli dilekçesiyle, epilepsi rahatsızlığı bilinmesine

karşın gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle askerlik görevi sırasında düşüp

yaralandığını ve bu yaralanmada idarenin hizmet kusuru bulunduğunu belirterek

maddi ve manevi zararlarının tazmini için Millî Savunma Bakanlığına başvuruda

bulunmuştur.

13. Talep cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir.

14. Başvurucu zımnen ret üzerine uğradığını ileri sürdüğü 100.000

TL maddi ve 10.000 TL manevi zararın tazmini istemiyle Askeri Yüksek İdare

Mahkemesi (AYİM) nezdinde tam yargı davası açmıştır.

15. AYİM İkinci Dairesi (Mahkeme) 17/12/2014 tarihinde kısmen

kabul kısmen ret kararı vermiştir.

16. Kararda öncelikle yaralanma vakasının 26/3/2012 tarihinde

intikal faaliyetlerine hazırlık sırasında doldur-boşalt yapılması için

beklenirken meydana geldiği ve olayın oluşunda idarenin kusurunun bulunmadığı

ancak zararlı sonuç ile askerî hizmet arasında illiyet bağı bulunduğu tespit

edilmiştir. Zararın başvurucu üzerinde bırakılmayarak topluma yayılmasının

hakkaniyet gereği olduğu belirtildikten sonra olayın oluş biçimi ve

başvurucunun bünyesel durumu dikkate alınarak kusursuz sorumluluk ilkesi

gereğince zararın karşılanması gerektiği vurgulanmıştır.Başvurucunun

uğradığı iş gücü kaybı oranını belirlemek için yaptırılan bilirkişi incelemesi

sonucu oluşan raporda uğranılan maddi zararın 29.182 TL olarak tespit edildiği

belirtilmiştir. Ayrıca başvurucuya kamu kurumlarınca aylık bağlanmadığı veya

yardım ödemesi yapılmadığı ifade edilmiştir. Başvurucunun zararı karşılanırken

bünyesel durumunun da dikkate alınarak bilirkişi raporu doğrultusunda uygulama

yapıldığı ve yaşanılan acı ve üzüntüyü karşılayabilmek amacıyla uygun miktarda

manevi tazminata hükmedildiği hususlarının altı çizilmiştir. Sonuç olarak

başvurucu lehine 20.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminata hükmedilmiş,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

17. Karar düzeltme istemi Mahkemenin 29/4/2015 tarihli hükmüyle

reddedilmiştir.

18. Başvurucu nihai kararı 3/6/2015 tarihinde tebellüğ etmesinin

ardından 24/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

19. Mahkemenin 25/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

20. Başvurucu; AYİM üyesi hâkimlerin başvurucunun sağlık durumu

hakkında değerlendirme yapacak tıbbi bilgiye sahip olmadığını, bu nedenle

bünyesel durum sebebiyle yapıldığı belirtilen indirimin hukuki dayanaktan

yoksun olduğunu, keyfî karar verildiğini belirterek adil yargılanma hakkı ve

eşitlik ilkesinin ihlal edildiğiniileri sürmektedir.

B. Değerlendirme

21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Şikâyetlerin özü mahkeme tarafından hukuka

aykırı karar verildiği iddialarına yönelik olduğundan şikâyetin yargılamanın

sonucu itibarıyla adil olmadığı iddiası kapsamında değerlendirilmesi uygun

görülmüştür.

22. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması

bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru

kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya

açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu

kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,

B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

23. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerek

ilgili kısımları yukarıda belirtilen (bkz. § 16) gerekçe ile 17/12/2014

tarihinde hüküm kurulmuştur.

24. Yargılama sürecinde başvurucunun uğradığı maddi zararın

tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişinin ulaştığı

miktar üzerinden takdiri bir düşüm yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Kararın

geneline bakıldığında mahkemenin bu belirlemeyi yaralanma olayının oluş

biçimine, idarenin kusurlu olmamasına ve başvurucunun askerlik öncesinde de var

olan rahatsızlığına dayandırdığı görülmektedir. Bu yorum ve değerlendirmeler,

yukarıda anılan ilkeler (bkz. § 22) uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevli

mahkemenin takdirinde olup bireysel başvuruda değerlendirmeye konu edilemeyecek

niteliktedir.

25. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, delillerin

değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup kararda

bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan

bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu

şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

26. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kısmının diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir..

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

25/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Volkan

ÇAKMAK

Başvurucu

:

Yüksel

AYDOĞDU

Vekili

:

Av. Ahmet

BİLGİN