Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/8688, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

SAYIM ŞEKER BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/8688)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 4/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Bakırköy İlçe Emniyet

Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğinde polis memuru olarak görev yapmakta iken

uyuşturucu madde kullanılmasına aracı olduğu iddiası ile hakkında başlatılan

idari soruşturma neticesinde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun

21/9/2001 tarihli kararı ile meslekten çıkarılmıştır.

9. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 28/12//2001

tarihinde iptal davası açılmıştır.

10. İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 17/10/2002 tarihli ve

E.2001/1661, K.2002/1166 sayılı kararı ile dava reddedilmiştir.

11. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 10/2/2006 tarihli ve E.2003/396, K.2006/340 sayılı ilamıyla İlk

Derece Mahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

12. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 9/6/2008

tarihli ve E.2006/3901, K.2008/3384 sayılı kararı ile yerinde görülerek İlk

Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

13. Bozma kararı üzerine yapılan incelemede ilk kararda ısrar

edilerek İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 9/7/2009 tarihli ve E.2008/1496,

K.2008/2184 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.

14. Başvurucunun temyiz talebi, temyiz harç ve posta

masraflarının zamanında yatırılmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince

kabul edilmeyerek dosyanın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

15. Başvurucu, dosyanın temyiz edilmemiş sayılmasına ilişkin

Yerel Mahkeme kararına karşı temyiz talebinde bulunmuş ve başvurucunun bu

talebi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca kabul edilerek işin esasının

görüşülmesi aşamasına geçilmiştir.

16. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/9/2013 tarihli ve

E.2010/302, K.2013/2563 sayılı ilamıyla onama kararı verilmiştir.

17. Başvurucunun karar düzeltme talebi, Danıştay İdari Dava

Daireleri Kurulunun 18/11/2014 tarihli ve E.2014/4669, K.2014/4240 sayılı

kararı ile karar düzeltme dilekçesinin süresinde verilmediği gerekçesiyle "karar düzeltme yolu açık olmak üzere"

ifadesine de yer verilerek reddedilmiştir.

18. Başvurucu tekrar karar düzeltme talebinde bulunmuş, Danıştay

İdari Dava Daireleri Kurulunun 8/9/2015 tarihli ilk inceleme tutanağında

başvurucunun talebi mesmu görülmüştür. Başvurucunun

karar düzeltme talebi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda E.2015/2912

sayılı dosya ile derdesttir.

19. Başvurucu 4/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

20. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

21. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

22. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

23. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,

7/11/2013, §§ 45, 47).

24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

25. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 6 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

27. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

28. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

29. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

30. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 24.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

31. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 26.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna

(E.2015/2912) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Sayım ŞEKER

Vekili

:

Av. Niyazi

GÜNAY