Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/574, 29.09.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ATİK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/574)

Karar Tarihi: 29/9/2016

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ceza davasında katılan sıfatıyla yer alınmasına

rağmen beraat kararıyla birlikte aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilkişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 14/1/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine Görele Asliye

Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari

yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel

teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 27/2/2015 tarihinde,

başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

4. Bölüm Başkanı tarafından 25/5/2015 tarihinde, başvurunun

kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlığın 24/6/2015 tarihli yazısında, Anayasa

Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen

başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu kendisine karşı hakaret ve tehdit iddiasıyla üç

sanık hakkında Görele Sulh Ceza Mahkemesinde açılan ceza davasına müdahil

olmuştur.

8. Mahkeme, 18/2/2010 tarihinde atılı suçların işlendiğinin

sabit olmadığı gerekçesiyle sanıkların beraatine

karar vermiştir. Beraat kararı ile birlikte sanıklar lehine ve başvurucu

aleyhine vekâlet ücretine de hükmedilmiştir.

9. Başvurucu 17/3/2010 tarihinde söz konusu kararı temyiz etmiş

ve beraat kararı ile birlikte vekâlet ücretine ilişkin kararın da bozulmasını

talep etmiştir.

10. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 19/9/2013 tarihinde kararı usul ve

yasaya uygun bularak onamıştır.

11. Yargıtayın onama kararı

başvurucuya 17/12/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.

12. Başvurucu 14/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 29/9/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu, hakaret ve tehdit iddialarıyla açılan bir ceza

davasında katılan sıfatıyla yer almasına rağmen beraat kararıyla birlikte

aleyhine vekâlet ücretine hükmedildiğini ve itirazlarına rağmen bu konuyla ilgili

herhangi bir gerekçe gösterilmediğini belirterek Anayasa’nın 36. maddesinin

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı

fıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından

ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının

yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin taraf

olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da

girmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalanhak ihlali iddiasını içeren başvurular bireysel

başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz,

B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

16. Sözleşme’nin 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkin

güvencelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç

isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek

hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller

dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,

Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu

olamaz. Bir ceza davasında üçüncü kişilerin cezalandırılmasını talep eden

mağdur, suçtan zarar gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişiler

Sözleşme’nin 6. maddesinin koruma alanı dışında kalmaktadır (Onurhan Solmaz, §§ 23, 24).

17. Bu kuralın istisnaları, ceza davasında medeni hak talebine

imkân veren bir sistemin benimsenmiş olması veya ceza davası sonucunda verilen

kararın hukuk davası açısından etkili ya da bağlayıcı olması hâlleridir (Perez/Fransa, B. No: 47287/99,12/2/2004, § 70).

4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun yürürlüğe girmesi

ile ceza muhakemesinde şahsi hak iddiasında bulunma imkânı ortadan kalkmıştır.

Dolayısıyla başvurucunun ceza muhakemesi sürecinde medeni haklarını ileri sürme

imkânı bulunmamaktadır. Ayrıca bu sebeple verilen beraat kararlarının etkileri

ceza muhakemesi süreci ile sınırlı olup hukuk mahkemeleri açısından bağlayıcı

bir etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle bir ceza davasında mağdur, suçtan zarar

gören, şikâyetçi veya katılan sıfatını haiz kişilerin yargılama masraflarına

ilişkin ihlal iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmesi

mümkün değildir.

18. Somut olayda başvurunun adil yargılanma hakkı kapsamına

girmediği anlaşılmaktadır.

19. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin konu

bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun konu bakımından

yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

29/9/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Akif

YILDIRIM

Başvurucu

:

Mehmet ATİK

Vekili

:

Av. Barış

DURAN