Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/2931, 18.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ÖKKEŞ AVŞAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/2931)

Karar Tarihi: 18/1/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 4/3/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucular tarafından yapılan 2014/2931 ve 2014/2552

numaralı başvurular, aralarında konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş; incelemeye 2014/2931 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular Atila Avşar, Ökkeş Avşar ve Mustafa Avşar'ın

murisi Emine Avşar 8/11/1978 tarihinde zilyetliğin tespiti ve kamulaştırma

bedelinin tespiti talebiyle dava açmıştır. İslahiye

Asliye Hukuk Mahkemesi 19/7/1991 tarihli karar ile dava konusu taşınmazın

mülkiyetinin çekişmeli olduğu ve mahiyeti itibarıyla kadastro alanı içine

girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Yargılamaya İslahiye Kadastro Mahkemesinin E.1988/118 sayılı dosyası

üzerinden devam edilmiş, Mahkeme 14/7/1995 tarihli kararı ile dava konusu

taşınmazın Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü

adına tapuya tesciline, başvurucular Atila Avşar, Ökkeş Avşar ve Mustafa

Avşar'ın murisi Emine Avşar'ın da aralarında bulunduğu davacı ve müdahiller bakımından

Mahkemenin görevsizliğine ve dava dosyasının İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesine

gönderilmesine karar vermiştir. Dava İslahiye Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.1995/247 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.

10. Diğer taraftan başvurucular Pakize Altun,

Arif Avcı, Bülent Tosun'un murisi Hatice Tosun; başvurucular Atila Avşar,

Mahmut Avşar, Mustafa Avşar ve Ökkeş Avşar'ın murisi Emine Avşar; başvurucular Nejla Sarıoğlu, Sakine Öztürk, Abdullah Öztürk'ün murisi

Sıdıka Öztürk ile başvurucular Ökkeş Akın ve İbrahim Akın 14/12/1995 tarihinde

tapu iptali ve tescil talebiyle dava açmış, dava İslahiye

Asliye Hukuk Mahkemesinin E.1995/322 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.

11. İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesi

7/11/2002 tarihli kararı ile E.1995/322 sayılı dava dosyasının Mahkemenin

E.1995/247 sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamanın E.1995/247 sayılı

dosya üzerinden devam etmesine karar vermiştir.

12. Mahkeme 6/3/2014 tarihli kararı ile birleşen ve asıl dava

yönünden davanın reddine karar vermiştir. Temyiz talebinde bulunulmuş olup dava

dosyası henüz temyiz incelemesi için Yargıtaya

gönderilmemiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 18/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

14. Başvurucular Ökkeş Avşar, Mustafa Avşar ve Atila Avşar

8/11/1978 tarihinde açılan zilyetliğin tespiti ve kamulaştırma bedelinin

tespiti davasında, başvurucuların tamamı 14/12/1995 tarihinde açılan tapu

iptali ve tescil davasında yargılamanın uzun süredir devam ettiğini belirterek

makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

17. Başvuruya konu dava, başvuruculardan bir kısmının miras

bırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu

yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda

muris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

18. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

19. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda8/11/1978 ve

14/12/1995 tarihlerinde açılan davalarda sırasıyla 38 yıl 2 ay ve 21 yıl 1

aydır devam eden yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

22. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

23. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

24. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında dava dosyalarındaki taraf sayıları ve talep ettikleri tazminat

miktarları da dikkate alınarak başvurucular Ökkeş Avşar, Mahmut Avşar, Atila

Avşar, Mustafa Avşar, Bülent Tosun, Pakize Altun ve

Arif Avcı'ya ayrı ayrı net 4.500 TL; başvurucular Nejla

Sarıoğlu, Sakine Öztürk ve Abdullah Öztürk'e ayrı ayrı net 6.750 TL;

başvurucular Ökkeş Akın ve İbrahim Akın'a ayrı ayrı net20.000 TL manevi

tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. 2014/2552 numaralı bireysel başvuru dosyasındaki belgelerden

tespit edilen 206,10 TL harcın başvurucular Ökkeş Avşar, Mustafa Avşar ve Atila

Avşar'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

26. 2014/2931 numaralı bireysel başvuru dosyasındaki belgelerden

tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Ökkeş Avşar, Mahmut Avşar, Atila Avşar, Mustafa

Avşar, Bülent Tosun, Pakize Altun ve Arif Avcı'ya

ayrı ayrı net 4.500 TL; başvurucular Nejla Sarıoğlu,

Sakine Öztürk ve Abdullah Öztürk'e ayrı ayrı net 6.750 TL; başvurucular Ökkeş

Akın ve İbrahim Akın'a ayrı ayrı net 20.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. 2014/2552 numaralı bireysel başvuru dosyasındaki

belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcın başvurucular Ökkeş Avşar, Mustafa

Avşar ve Atila Avşar'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

2. 206,00 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İslahiye

Asliye Hukuk Mahkemesine (E.1995/247, K.2014/27) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

18/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucular

:

1. Ökkeş

AVŞAR

2. Mahmut

AVŞAR

3. Bülent

TOSUN

4. Pakize

ALTUN

5. Nejla SARIOĞLU

6. Sakine

ÖZTÜRK

7. Mustafa

AVŞAR

8. Abdullah

ÖZTÜRK

9. Arif AVCI

10. Ökkeş

AKIN

11. İbrahim

AKIN

12. Atila

AVŞAR

Vekili

:

Av. Abdullah

ÖZTÜRK