Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/17235, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

HALLO ÖZYILDIZ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/17235)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 3/11/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu 24/8/2004 tarihinde tapusuz taşınmazın tescili

talebiyle dava açmıştır. Derik Kadastro Mahkemesi 28/1/2005 tarihinde dava

dilekçesinin görev yönünden reddine, talep edildiği takdirde dava dosyasının

görevli ve yetkili Derik Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Derik Sulh Hukuk Mahkemesinin E.2005/64 sayılı dosyasına kaydedilen davada

Mahkemece 29/2/2008 tarihinde Mahkemenin görevsizliğine, talep edildiği

takdirde dava dosyasının görevli ve yetkili Derik Asliye Hukuk Mahkemesine

gönderilmesine karar verilmiştir. Derik Asliye Hukuk Mahkemesi 12/5/2015

tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadar

işlemden kaldırılmasına karar vermiştir. Mahkemece dosyanın üç aylık yasal süre

içinde yenilenmediği anlaşıldığından davanın 16/9/2015 tarihi itibarıyla

açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi

(UYAP) üzerinden yapılan araştırmada anılan kararın taraflara tebliğ edilmediği

anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

14. Somut olayda 24/8/2004 tarihinde açılan davada Derik Asliye

Hukuk Mahkemesince 12/5/2015 tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen

dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece 16/9/2015 tarihli karar ile gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on

beş gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere davanın 16/9/2015

tarihi itibarıyla açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. UYAP üzerinden

yapılan araştırmada anılan kararın taraflara tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

15. Yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin

benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 12 yıl 5

aydır devam eden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Bununla birlikte Derik Asliye Hukuk Mahkemesince 12/5/2015

tarihli duruşmada taraflarca takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadar

işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın başvurucu tarafından yasal

süresi içinde yenilenmediği ve Mahkemece davanın 16/9/2015 tarihi itibarıyla

açılmamış sayılmamasına karar verildiği tespit edilmiştir. Başvurucunun

12/5/2015 tarihinden itibaren davasını takip etmek için gerekli özeni

göstermediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu tarihten itibaren geçen sürede

kamu gücünden kaynaklanan bir gecikme olmadığı kabul edilerek bu süre tazminat

miktarının hesaplanmasında gözönünde

bulundurulmuştur.

17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde

ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

19. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 15.100 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 15.100 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Derik Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2008/175, K.2015/283) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Hallo ÖZYILDIZ

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ