Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/1435, 22.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AHMET YALÇIN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/1435)

Karar Tarihi: 22/12/2016

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 23/1/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı

verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden

başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına

karar verilmiştir.

5. 2014/1436 ve 2014/1438 başvuru numaralı bireysel başvuru

dosyalarının aralarındaki hukuki bağlantı nedeniyle 2014/1435 numaralı bireysel

başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2014/1435 başvuru numaralı

bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular 19/2/2008 tarihinde gözaltına alınmışlardır.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 20/5/2008 tarihli iddianamesiyle başvurucular

hakkında suç işlemek amacıyla silahlı örgüt kurmak ve yönetmek, örgüte üye

olmak, örgüt faaliyeti çerçevesinde tefecilik, nitelikli yağma, kişiyi

hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işledikleri iddiasıyla kamu davası

açılmıştır. (Kapatılan) İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga 250. madde

ile görevli) 12/6/2012 tarihli kararıyla başvurucuların hapis cezasıyla

cezalandırılmasına karar verilmiştir. Temyiz üzerine karar, Yargıtay 6. Ceza

Dairesinin 25/12/2013 tarihli ve ilamıyla başvurucu Kudret Yalçın ve Turgut

Yalçın yönünden onanmış; başvurucu Ahmet Yalçın yönünden ise suç örgütü kurma,

yağma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen mahkûmiyet

hükümleri onanmış; tefecilik ve müşteki F.Y.ye yönelik tehdit suçundan verilen

hükümler ise bozulmuştur. Bozma sonrasında Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin

5/5/2016 tarihli kararıyla başvurucu Ahmet Yalçın'ın bir kısım suçtan beraatine, tefecilik suçundan adli para cezasıyla

cezalandırılmasına karar verilmiştir. Karar temyiz edilmiş olup inceleme devam

etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 22/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

12. Ceza yargılaması süresinin tespitinde, kişiye suç işlediği

iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak

etkilendiği arama ve gözaltı gibi tedbirlerin uygulandığı tarih ile suç

isnadına ilişkin nihai karar tarihi (bireysel başvuruya konu devam eden

yargılamalar yönünden Anayasa Mahkemesinin inceleme tarihi) arasında geçen süre

esas alınır (B.E., B. No:

2012/625, 9/1/2014, § 34).

13. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı

değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların

ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın

süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate

alınır (B.E., § 29).

14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 5 yıl 10 ay ve 8 yıl

10 aylık yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

17. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında -yargılamadaki taraf sayısı da dikkate alınarak- başvurucu Kudret

Yalçın'a ve Turgut Yalçın'a ayrı ayrı net 3.750 TL, başvurucu Ahmet Yalçın'a

6.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcın

başvuruculara ayrı ayrı, 1.800 TL vekâlet ücretinin başvuruculara müştereken

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu Kudret Yalçın'a ve Turgut Yalçın'a ayrı ayrı net

3.750 TL, başvurucu Ahmet Yalçın'a 6.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harcın BAŞVURUCULARA AYRI AYRI, 1.800 TL vekâlet

ücretinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına (Tebliğname

No.5-2016/301354) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

22/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Gökçe

GÜLTEKİN

Başvurucular

:

1. Kudret

YALÇIN

2. Turgut

YALÇIN

3. Ahmet

YALÇIN

Vekili

:

Av. Yalçın

YILMAZ