Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/13474, 22.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

GAP UN İRMİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/13474)

Karar Tarihi: 22/12/2016

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/13474 ve 2014/13477

numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş, incelemeye 2014/13474 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu aleyhine 7/11/2007 tarihinde alacak davası

açılmıştır. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 17/1/2012 tarihli kararı ile

davanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 6/6/2012

tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada

Mahkemece 12/6/2014 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Başvurucu tarafından temyiz talebinde bulunulmuş ancak temyiz harcı eksik

yatırıldığından ve yasal süresi içinde söz konusu eksiklik tamamlanmadığından

Mahkemece 2/12/2014 tarihli ek karar ile 12/6/2014 tarihli kararın temyiz

edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı temyiz talebinde

bulunulmaması üzerine 12/6/2014 tarihli karar 7/10/2014 tarihinde

kesinleşmiştir.

9. Başvurucu aleyhine 24/7/2009 tarihinde alacak davası

açılmıştır. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

6/6/2013 tarihli karar ile davanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay

15. Hukuk Dairesinin 17/9/2014 tarihli ilamı ile onanmış ve 27/11/2014

tarihinde kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 22/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde aleyhine

açılan davalarda yargılamaların uzun sürdüğünü belirterek makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Esas Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

14. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu

aleyhine 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde açılan davalarda sırasıyla 6 yıl 7

ay ve 5 yıl 1 ay süren yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak

gerekir.

15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

17. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 10.000,00 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 412,20 TL harç ve 1.800,00 TL vekâlet ücretinden oluşan

toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın birer örneğinin Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2009/602, K.2013/227) ve Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2013/24,

K.2014/311) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

22/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Gap Un İrmik San. Ve Tic. Ltd.

Şti.

Temsilcisi

:

Nurullah

İPEK

Vekili

:

Av. İsmail

DOĞAN