Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/13318, 05.01.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

HÜSEYİN ÖZÇIRPAN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/13318)

Karar Tarihi: 5/1/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 15/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/13318 ve 2014/13418

numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından

birleştirilmiş; incelemeye 2014/13318 numaralı bireysel başvuru dosyası

üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu 13/8/2004 tarihinde tapu iptali ve tescil talebiyle

dava açmıştır. Gölbaşı Asliye Hukuk Mahkemesi 5/6/2006 tarihli kararı ile

Mahkemenin yetkisizliğine, dava dosyasının yetkili ve görevli Ankara Tüketici

Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Ankara 1. Tüketici Mahkemesi

17/6/2013 tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay

23. Hukuk Dairesinin 31/3/2014 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerine

Mahkemece 16/10/2015 tarihli karar ile Mahkemenin görevsizliğine karar

verilmiştir. Görevsizlik kararının kesinleşmesinin ardından Gölbaşı 2. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2016/53 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkeme

25/5/2016 tarihinde davanın kabulüne karar vermiştir. Davalıların temyiz talebi

üzerine dava dosyası Yargıtaya gönderilmiş olup

temyiz incelemesi devam etmektedir.

9. Başvurucu aleyhine 15/5/2007 tarihinde ortaklığın giderilmesi

talebiyle dava açılmıştır. Gölbaşı Sulh Hukuk Mahkemesi 20/6/2014 tarihli

kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Karar, taraflara

tebliğ edilmiş olup temyiz talebinde bulunulmamıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 5/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu 13/8/2004 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescil

davası ile 15/5/2007 tarihinde aleyhine açılan ortaklığın giderilmesi davasında

yargılamaların uzun sürdüğünü belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

A. Esas Yönünden

12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

14. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucunun

13/8/2004 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescil davasında 12 yıl 4 aydır devam

eden, 15/5/2007 tarihinde başvurucu aleyhine açılan ortaklığın giderilmesi

davasında 7 yıl 1 ay süren yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak

gerekir.

15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

17. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 22.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 22.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın birer örneğinin Gölbaşı (Ankara) 2. Asliye Hukuk

Mahkemesine (E.2016/53, K.2016/262) ve Gölbaşı (Ankara) Sulh Hukuk Mahkemesine

(E.2007/238, K.2014/355) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

5/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Hüseyin

ÖZÇIRPAN

Vekili

:

Av. Ömer

ÖNEREN