Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/12405, 15.12.2016

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

GÜLENDAM ŞAHİN VE ALİ ÖZDAŞ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/12405)

Karar Tarihi: 15/12/2016

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 25/7/2014 tarihinde

yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca 2014/12406 numaralı başvurunun kabul edilebilir

olduğuna, esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

Komisyonca 2014/12405 numaralı başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından 2014/12405 numaralı başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. 2014/12406 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının

aralarındaki hukuki bağlantı nedeniyle 2014/12405 numaralı bireysel başvuru

dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2014/12405 başvuru numaralı bireysel

başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 25/12/2002 tarihli iddianamesi ile resmî belgede sahtecilik

suçundan kamu davası açılmıştır. Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2002/384

sayılı kararıyla başvurucuların beraatine karar

verilmiş, temyiz üzerine İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. Bozmaya

uyularak yürütülen yargılamada dava dosyasının Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesinin

E.2006/410 sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir. Ankara

7. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/7/2008 tarihli kararı ile

başvurucuların beraatine karar verilmiştir. Temyiz

üzerine karar bozulmuş, bozmaya uyularak yürütülen yargılamada Mahkemenin 20/2/2012 tarihli kararıyla başvurucuların hapis cezasıyla

cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Anılan karar temyiz edilmiş ve

bozulmuştur. Bozmaya uyularak yürütülen yargılamada Mahkemenin 27/6/2014 tarihli kararıyla başvurucuların beraatine karar verilmiştir. Karar temyiz edilmiş olup

temyiz incelemesi devam etmektedir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 15/12/2016 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan Ali Özdaş tarafından yapılan başvuruda yer alan makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna

karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

13. Ceza yargılaması süresinin tespitinde, kişiye suç işlediği

iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak

etkilendiği arama ve gözaltı gibi tedbirlerin uygulandığı tarih ile suç

isnadına ilişkin nihai karar tarihi (bireysel başvuruya konu devam eden

yargılamalar yönünden Anayasa Mahkemesinin inceleme tarihi) arasında geçen süre

esas alınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014,

§ 34).

14. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı

değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların

ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın

süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate

alınır (B.E., § 29).

15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 13 yıl 11 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un

50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

18. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında, yargılamadaki taraf sayısı da dikkate alınarak, başvuruculara

ayrı ayrı net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucunun

uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet

bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması

nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcın

başvuruculara ayrı ayrı ödenmesine ve 1.800 TL vekâlet ücretinin başvuruculara

müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin Ali

Özdaş tarafından yapılan bireysel başvuruda yer alan

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süre

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara ayrı ayrı net 13.500 TL manevi tazminat

ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harcın BAŞVURUCULARA AYRI AYRI ÖDENMESİNE ve 1.800

TL vekâlet ücretinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Yargıtay 11. Ceza Dairesine

(E.2015/2328) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 15/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Gökçe GÜLTEKİN

Başvurucular

:

1. Gülendam ŞAHİN

2. Ali ÖZDAŞ

Vekili

:

Av. Emine AK