Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2013/1075, 30.06.2014

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ÜNAL YİĞİT BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/1075)

Karar Tarihi: 30/6/2014

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haber

bültenlerinde hakkında çıkan haberlerin kişilik haklarına müdahale niteliğinde

olduğunu ileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 4/2/2013 tarihinde

Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/2/2014

tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına,

dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

5. Ankara ilinde esnaflık yapan başvurucu, yanında çalışan

bir işçinin bulduğu tarihi eserleri satmak üzereyken yakalanmış ve bu sebeple

yargılanarak beraat etmiştir.

6. Başvuru dilekçesine göre CNN TÜRK televizyonunda “polis ekiplerince yapılan Ergenekon kazılarını fırsat

bilen 3 defineci nasıl olsa her yer kazılıyor, kimse şüphelenmez diyerek

Altındağ’da hazine aradı” şeklinde haber yapılmıştır.

7. Başvurucu, 30/3/2011 tarihinde, www.hürriyet.com.tr

internet sitesinde kendisi hakkında alaycı bir ifade ile gerçeğe aykırı haber

yapıldığı iddiasıyla yayıncı kuruluş ve sorumlular aleyhine tazminat davası

açmıştır.

8. Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/9/2011

tarihli kararı ile dava reddedilmiştir.

9. Anılan kararın temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk

Dairesinin 14/11/2012 tarihli ilamı ile ilk derece

mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

B. İlgili Hukuk

10. 11/1/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar

Kanunu’nun “Kişilik hakkının zedelenmesi” kenar başlıklı 58.

maddesi şöyledir:

“Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören,

uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para

ödenmesini isteyebilir.

Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer

bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle

saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına

hükmedebilir.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

11. Mahkemenin 30/6/2014 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/2/2013 tarih ve 2013/1075 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haber

bültenlerinde hakkında çıkan haberlerin sorumlu yayıncılık ilkelerini aşarak

kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu, www.hürriyet.com.tr

internet sitesinde yayınlanan haber nedeniyle sorumlular hakkında açmış olduğu

tazminat davasının reddedilmesinin kişilik haklarına müdahale oluşturduğunu

ileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

13. 30/11/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un, “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47.

maddesinin (3) ve (6) numaralı fıkraları şöyledir:

“(3) Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa temsilcisinin

kimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiği

ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin, ihlal

gerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların, başvuru

yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih

ile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. Başvuru dilekçesine, dayanılan deliller ile

ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinin ve

harcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi şarttır.

…

(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması

hâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucu

veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir

süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin

tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”

14. 6216 sayılı Kanun’un, “Bireysel

başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi” kenar

başlıklı 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bireysel başvuru hakkında kabul edilebilirlik

kararı verilebilmesi için 45 ila 47 nci maddelerde

öngörülen şartların taşınması gerekir.

(2) Mahkeme, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya

temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından önem taşımayan

ve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvurular ile açıkça dayanaktan

yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

15. Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü’nün bireysel başvuruların

içeriğini düzenleyen “Bireysel başvuru formu

ve ekleri” başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

“…

(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:

…

ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem,

eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi

nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü

açıklamalar.

e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının

doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.

…

h) Başvurucunun talepleri.

…

(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı

örnekleri eklenir:

…

e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.

…

(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gösterdiği üçüncü

fıkradaki belgelere herhangi bir nedenle erişememesi hâlinde bunun

gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğü takdirde bu bilgi ve belgeleri

resen toplar.

…”

16. İçtüzüğün “Formun ve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler”

başlıklı 60. maddesi şöyledir:

“(1) Başvuru formu, İçtüzüğün 59 uncu maddesine uygun olarak

düzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler ya da onaylı örnekleri başvuru

formuna eklenir.

(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yönelik

özlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç on

sayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetini

eklemesi gerekir.

(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,

tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklar

hâlinde dizi pusulasına bağlar.

17. İçtüzüğün “Form ve eklerinin ön incelemesi ve eksiklikler”

başlıklı 66. maddesi şöyledir:

(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelen başvuruları şeklî

eksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuru formunda veya

eklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunların

tamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.

(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda

başvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri

tamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.

(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespit

edilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerde

Komisyonlar Başraportörü tarafından reddine karar

verilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedi

gün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiği

kararlar kesindir.”

18. 6216 sayılı

Kanun’un 47. maddesinin (3) numaralı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı

fıkraları ile İçtüzüğün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca Anayasa

Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar

hakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal

edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamak

başvurucuya düşer (B. No: 2013/276, 9/1/2014, §

19).

19. Başvurucunun,

kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü

hak ve özgürlük ile dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini,

dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu

ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru dilekçesine

eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia

edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti

yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle

ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (B.

No: 2013/276, 9/1/2014, § 20).

20. 6216 sayılı

Kanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangi

bir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğin

tamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre

Mahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, “şekli eksiklikler”dir. 6216 sayılı Kanun’un

47. ve İçtüzüğün 66. maddesi birlikte değerlendirildiğinde Anayasa Mahkemesi

başvurucudan ilk olarak, usulünce doldurulmamış olan başvuru formunun usulüne

uygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak ise başvurucunun “ihlal iddiasına dayanak gösterdiği” bilgi,

belge ve deliller başvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerin

tamamlanması istenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§ 21). Başka bir deyişle Anayasa Mahkemesi

başvurucudan, dilekçesinde dayandığı ancak Mahkemeye ibraz etmediği delillerini

tamamlamasını isteyebilir.

21. Öte yandan

İçtüzüğün 59. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, başvurucunun iddialarını

dayandırdığı belgelerden bir bölümü başvurucunun elinde olmaması nedeniyle

sunulamamışsa bu durum ayrıca başvuru formunda açıklanmalıdır. Başvurucunun,

ilgililerin elinde olan belgeleri Anayasa Mahkemesinin yardımı olmadan

alamayacağını ikna edici şekilde açıklaması ve gerekli diğer bilgi ve belgeleri

de sunmasına bağlı olarak Anayasa Mahkemesi, gerekli gördüğü bilgi, belge ve

delilleri ilgililerden isteyebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§ 22).

22. Yukarıda

belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde Anayasa Mahkemesi başvuruyu

açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir.

İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda Anayasa Mahkemesinin ikna

edilmesi, başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların niteliğine bağlıdır.

Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesini

önlemek için başvuru formu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgeleri

sunması ve gerekli açıklamaları yapması zorunludur (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 23).

23. Somut başvuruda başvurucu, başvuru

dilekçesinde, CNN TÜRK televizyonunda kendisi hakkında yapılan bazı haberlerden

dolayı kişilik haklarının zarar gördüğünü ileri sürmüştür. Buna karşın

başvurucunun Anayasa Mahkemesine ibraz ettiği tek belge olan Ankara 5. Asliye

Hukuk Mahkemesinin 28/9/2011 tarihli kararında ise

başvurucu hakkında “hurriyet.com.tr”

internet sitesinde yapılan haberlerin dava konusu edildiği ve başvurucunun bu

karar nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürdüğü

anlaşılmaktadır.

24. Başvurucu, kendisi hakkında yapılan haberlerin neler

olduğunu, basın ve yayın araçlarından hangilerinde yayınlandığını, yapılan bu

haberler ile hangi hak ve özgürlüklerine müdahale edildiğini başvuru

dilekçesinde göstermemiştir. Öte yandan başvurucu, CNN TÜRK televizyon

kanalında veya hürriyet.com.tr internet sitesinde yapılan yayınlar nedeniyle

bireysel başvuruda ileri sürdüğü hususları ilk derece mahkemesinde ve temyiz

aşamasında ileri sürdüğünü ancak bu taleplerinin dikkate alınmadığını gösterir

duruşma zabıtları ve mahkeme kararları gibi iddiasının dayanaklarını da Anayasa

Mahkemesine ibraz etmemiştir. Başvuru dilekçesinde, ihlale neden olduğu iddia

edilen olaylar tarih sırasına göre özetlenmemiş; bireysel başvuru kapsamındaki

haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve

delillere ait açıklamalar yapılmamıştır. Öte yandan başvuru dilekçesinde

iddianın dayanağı belgeler açıkça belirtilmediği gibi başvurucu, herhangi bir

bilgi ve belgenin ilgililerden istenmesi için Mahkemeden bir talepte de

bulunmamıştır.

25. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda

başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülükleri

vardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvurucu, ihlal edildiğini iddia

ettiği Anayasa hükmünün nasıl ihlal edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunmak

suretiyle hukuki iddialarını kanıtlamak zorundadır. Başvurucu tarafından soyut

şekilde birtakım Anayasa hükümlerine atıfta bulunulmuş olması iddiaların

ispatlandığı anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu,

Anayasa’ya aykırılığının soyut biçimde ileri sürülmesini sağlayan bir yol

olarak düzenlenmemiştir.

26. Bundan başka başvuru formu özenle doldurulmalı, ihlal

iddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacak ve

hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici

tüm belgeler başvuru dilekçesine eklenmelidir. Şayet bir belge elde

edilememişse, bunun da nedenleri açıklanmalıdır. Somut başvuruda başvurucu bu

koşulları yerine getirmeyerek iddialarını temellendirmediğinden başvurusunun

esasının incelenmesi imkânı bulunmamaktadır (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 26).

27. Açıklanan

nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının başvurucu

tarafından kanıtlanamamış olması nedeniyle, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin

“açıkça dayanaktan yoksun olması”

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

Başvurunun, “açıkça

dayanaktan yoksun olması” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

bırakılmasına, 30/6/2014

tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar

verildi.

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Zehra Ayla PERKTAŞ

Burhan ÜSTÜN

Erdal TERCAN

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Yunus HEPER

Başvurucu

:

Ünal YİĞİT

Vekili

:

Av. Nezahat Esin AYDIN