Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2012/260, 26.03.2013

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AHMET DAĞCI BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2012/260)

Karar Tarihi: 26/3/2013

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucunun tutuklama müzekkeresinde yer aldığı

biçimiyle Türkiye Cumhuriyetini cebren devirmek, hükümetin görevlerini kısmen

veya tamamen engellemek, engellemeye teşebbüs etmek, darbeye teşebbüs etmek

suçlarından dolayı, 21/4/2012 tarihinde Ankara 12.

Ağır Ceza Mahkemesi Hâkimliği tarafından tutuklandığı, soruşturma devam ederken

tahliye talebinde bulunduğu, talebinin reddedilmesi üzerine bu karara karşı

yaptığı itirazın da reddedildiği, 6 aydır tutuklu olması sebebiyle kişi

hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 17/10/2012 tarihinde

Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı

tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 22/3/2013

tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı

alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından

yürütülen 2011/206 sayılı soruşturma kapsamında Türkiye Cumhuriyetini cebren

devirmek, hükümetin görevlerini kısmen veya tamamen engellemek, engellemeye

teşebbüs etmek, darbeye teşebbüs etmek suçlarından dolayı, 21/4/2012

tarihinde Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi Hâkimliği tarafından tutuklanmıştır.

6. Başvurucunun Ankara Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMK) 10.

Maddesi İle Görevli 1 No’lu Hâkimliğine yaptığı

tahliye talebine ilişkin müracaatı, 7/9/2012 tarih ve

2012/81 Değişik İş sayılı karar ile reddedilmiştir.

7. Başvurucu, 18/9/2012 tarihli

dilekçe ile bu karara itiraz ederek bihakkın tahliyesini veya adli kontrol

altına alınmak suretiyle serbest bırakılmasını talep etmiştir.

8. Ankara TMK’nın 10. Maddesi İle

Görevli 2 No’lu Hâkimliği 20/9/2012

tarih ve 2012/84 Değişik İş sayılı kararı ile başvurucunun itirazının reddine

kesin olarak karar vermiştir.

9. Dosyadaki bilgilere göre, başvurucu halen tutuklu

bulunmaktadır ve başvuru tarihinde soruşturma derdesttir.

B. İlgili Hukuk

10. 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanunu’nun 108. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 267, 268 ve 271.

maddeleri.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

11. Mahkemenin 26/3/2013 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 17/10/2012 tarih ve 2012/260 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, 5271 sayılı Kanun’un

101. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tutuklamaya veya tutukluluğun

devamına karar verilirken kararda kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenlerinin

varlığını ve tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu gösteren delillerin somut

olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilmesi gerekirken Mahkemenin tüm

şüpheliler için dayandığı gerekçenin ortak olduğunu, kaçma şüphesi ve delilleri

karartma ihtimali bulunmadığı hâlde kaçma şüphesi ve delilleri karartma

ihtimali gerekçe gösterilerek tutukluluk hâlinin devamına karar verildiğini,

aynı gerekçelerle 6 aydır tutuklu olduğunu belirterek Anayasa’nın 19.

maddesinde tanımlanan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

13. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1.

maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012

tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceler.”

14. Anılan hüküm uyarınca Anayasa Mahkemesinin yetkisinin

zaman bakımından başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup,

Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine

yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Bu açık düzenlemeler

karşısında, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da

içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkün değildir.

15. Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurularda

zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin

yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir

gereğidir (B. No: 2012/51, § 18, 25/12/2012).

16. Başvuru konusu olayda, başvurucu

hakkında yürütülen soruşturma tutuklu olarak devam ederken, başvurucunun

tahliye talebi Ankara TMK 10. Maddesi İle Görevli 1 No’lu

Hâkimliğince, 7/9/2012 tarih ve 2012/81 Değişik İş

sayılı karar ile reddedilmiştir. Başvurucu tarafından bu karara karşı yapılan

itiraz ise Ankara TMK’nın 10. Maddesi İle Görevli 2 No’lu Hâkimliğince 20/9/2012 tarih

ve 2012/84 Değişik İş sayılı karar ile reddedilmiştir. Başvurucunun tutukluluğu

hakkında verilen karar, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin zaman

bakımından yetkisinin başladığı tarihten önce kesinleşmiştir.

17. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu tutukluluğa itirazın

reddine ilişkin kararın 23/9/2012 tarihinden önce

kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

şartları yönünden incelenmeksizin “zaman

bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Başvurunun, “zaman bakımından

yetkisizlik” nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

bırakılmasına, 26/3/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Mehmet ERTEN

Zehra Ayla PERKTAŞ

Erdal TERCAN

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Recep BENLİ

Başvurucu

:

Ahmet DAĞCI

Vekili

:

Av. Cihan KOÇ