Madde 5

Madde 5 – Bir ve iki numaralı hesapların sene sonundaki bakiyeleri yekünu sabit sermaye yekünunu tecavüz edemez. Bu hesaplara taallük eden muamele fişlerinin şekli tertibi aşağıdaki misallerde gösterilmiştir.

Fiş şekli

 

 

3 NUMARALI HESAP

Ambarlar

 

Bu hesap müessesenin muhtelif ambarlarına giren ve çıkan eşya ve mevaddın kaydına mahsustur. Hesabın muhasebede tutulan muavin defterinde aşağıdaki tali hesaplar açılacak ve bu hesaplara mevad ve eşya cinsi gözetilmeksizin kıymet itibariyle kaydolunacaktır.

Levazım şubesi de her ambar için bir defter tutacak ve bu defterler her cins eşya için bir sayfa tahsisi ile bu sayfalara kıymet, miktar ve sair izahatın ilavesi suretiyle yürütülecektir. Bu defterlerin her ay gayesinde icmali çıkarılacak ve muhasebe ile mutabakatı temin edilecektir. Ambar hesabının muhasebe muavin defterinde açılacak tali hesapları şunlardır:

a - Yiyecek ve içecek ambarı (Tütün ve sigara dahil)

b - Kömür ve yanıcı maddeler ambarı

c - Laboratuvar ve tıbbi ecza ambarı

d - Demirbaş eşya ve levazım ambarı (Bu hesaba ancak yeni alınıp da kullanılmaya verilmiyen ihtiyat levazım) kaydolunur.

e - Boş kaplar ambarı

f - Kırtasiye ve evrakı matbua ambarı

g - Hurda eşya ambarı

h - Sair malzeme ve emtia ambarı

 

4 NUMARALI HESAP

 

Mülga Denizbank'tan devredilen borçlar ve alacaklar hesabı 3653 numaralı kanun, Yalova Kaplıcalarının bütün hukuk ve vecaibiyle Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine devrini amir bulunduğu cihetle mülga idareden müdevver borçlarla alacakların da bir hesapta görülmesi icabedeceğinden böyle bir hesabın açılmasına lüzum görülmüştür. Esasen muvakkat olan bu hesap için muavin defter tutulmaksızın tafsilatın defterikebire derci kafidir.

Bu hesap aylık mizanlarla senelik bilançolarda iki bakıye gösterecektir:

1 - Mizan bakıyesi

2 - Matlup bakıyesi

Alacak ve borçların tamamen tesviyesinden sonra bu hesabın bakıyeleri Sıhhat e İçtimai Muavenet Vekaleti "A" hesabı carisinin zimmet ve matlubuna nakledilmek suretiyle tasviye ve bu tasviye işi Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine ihbar edilir.

Bu hesabın zimmeti, mülga idareden müdevver borçlardan ödenen miktarı; matlubu da devreden alacaklardan vukubulan tahsilatı gösterir.

 

MİSAL 1

 

 

MİSAL 2

 

 

5 NUMARALI HESAP

Sermaye "A " Hesabı

 

Vekaletin bu cari hesabı aynı zamanda bir mütedavil sermaye hesabı mahiyetini arzeder. Yalova Kaplıcalarına mütedavil sermaye verilmiyecek umumi muvazeneden ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti bütçesinden yardım yapılacaktır. Maliye Vekaletine yapılacak bütün tediyat ve senelik bütün zararları bu hesabın zimmetine ve karları da matlubuna geçirilecektir.

Yukarda zikredilen mülga Denizbank'tan müdevver borçlar ve alacaklar zimmet ve matlup bakıyeleri de bu hesabın zimmet ve matlubuna kaydedilecektir. 1 temmuz 1939 tarihindeki devir tutarı nakit, ambar stokları ve saire senenin karları ve alınan yardımlar bu hesabın matlubuna kaydedilir. Bu hesap için muavin defter tutulmasına lüzum yoktur.

 

6 NUMARALI HESAP

Sermaye "B " hesabı

 

İnşaat, tesisat ve saire için (bir ve iki numaralı hesaplar) alınan mebaliğ bu hesabın matlubuna geçirileceği gibi, kırılan ve muhtelif sebeplerle kaydı terkin edilen veya satılan sabit kıymetlerin tutarı da evvelemirde alakalı hesaplara alındıktan sonra sabit sermaye hesabına zimmet kaydiyle bu hesabın matlubuna geçirilir.

Her sene sonunda, sabit kıymetlere sene içinde inzimam eden miktarın tutarı sabit sermaye hesabının matlubuna ve bu hesabın zimmetine kaydolunur. Bu hesabın muavin tefteri yoktur.

 

7 NUMARALI HESAP

Depozitolar ve emanetler

 

Resmi dairelere ve başka müesseselere verilen depozitolarla tahakkuk etmiş vergi ve resimler, icra tevkifatı, ödenmemiş istihkaklar muhtelif depozito ve pey akçeleri gibi emanet muameleleri bu hesaba kaydedilecektir.

Hesabın zimmeti verilen depozitolarla ödenen emanetleri ve matlubu da geri alınan depozitolarla muhtelif namlarla tahakkuk edip tesviye edilmiyen istihkakların ve sairenin kaydına mahsustur. Bu hesabın tali hesapları aşağıda gösterilmiştir. Tali hesapların müfredatı kartlar üzerinde yürütülecektir. Her hesaba dahil müessese veya eşhas için ayrı ayrı birer kart tahsis edilecektir. Kartlar tali hesaplara göre ayrı ayrı gruplar halinde ve her grup da Alfabe sırasiyle tasnif edilecektir. Kart (Nümune numarası 2)

Aylık mizanlarla senelik bilançolarda bu hesabın zimmet ve matlup olmak üzere iki bakıye arzetmesi icabeder. Bu bakıyeler eşhas üzerine kartlardan tali hesap üzerine de muavin defterden elde edilir. Bu hesabın muavin defterindeki tali hesapları şunlardır:

a - Resmi dairelere verilen depozitolar

b - Sair müessese ve şahıslara verilen depozitolar

c - Tahakkuk etmiş vergi ve resimler   Her iş için ayrı ayrı

d - İcra tevkifatı     kart tahsis edilecektir.

e - Ödenmemiş istihkaklar

f - Alınan muhtelif depozitolar ve pey akçeleri

 

8 NUMARALI HESAP

Muhtelif borçlular ve alacaklılar

 

Bu hesap idarenin Mülga Denizbank'tan müdevver kısımlarla depozito ve emanetler hariç eşhası sairenin borç ve alacaklarını gösterecektir. Bu hesabın bir muavin defteri olacak ve bu defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 -– Mubayaattan borçlu ve alacaklılar

2 – Müşteriler

3 – Dahili personel hesapları

4 – Sair borçlu ve alacaklılar

 

1 NUMARALI TALİ HESAP

 

Mubayaattan borçlular ve alacaklılar tali hesabı

Bu tali hesap idarenin alış veriş işleri yaptığı müesseseler ve eşhasla olan alacak ve borç vaziyetlerini gösterir.

Hesabın zimmetine verilen para, iade edilen emtea bedeli, tazminat ve saire gibi işler, matlubuna ise, fatura bedeli ve muhtelif surette alınan paralar ve müesseseye ait ve şahıslar tarafından yapılan bilümum masraflar kaydolunur. Bu hesabın müfredatı kartlar üzerinde yürütülür. Bu hesap iki bakıye arzeder. Zimmet bakıyesi, matlup bakıyesi bu bakıyeler kartlardan alınacak ve kartlar alfabe sırasiyle tasnif edilecektir. Kartlar her müessese ve şahıs için ayrı ayrı olmak üzere hazırlanmalıdır.

 

2 NUMARALI TALİ HESAP

Müşteriler

 

Müşterilere ait bütün muameleler bila istisna geçirilir. Yani fatura tutarı zimmetlerine ve nakten yaptıkları tediyat veya kendilerine yapılan iskontolar matluplarına kaydedilmelidir. İşletme İdaresinin bir aylık umumi muamelatını doğru olarak tesbit edebilmek için bütün müşteri faturalarını ayın son günü akşamı hesaplarına geçirmek lazımdır. Tabiatiyle talep vakı olmadıkça müşterilerin hesaplarını rüyet için tesbit edilen zamandan evvel faturalar müşteriye tevdi edilmez. Bu tali hesabın müfredatı kartlar üzerinde yürütülecek ve her müşteri için ayrı bir kart tahsis edilecektir. Bu kartların alfabe sırasiyle tasnif edilmesi lazımdır. Müşteriler hesabına ait kartların iki guruba tefriki ile bunlardan birincisinin yerli müşterilere, diğerlerinin ecnebilere tahsisi faydalıdır.

 

3 NUMARALI TALİ HESAP

Dahili personel hesapları

 

Bu tali hesap dahili personellerin borç ve alacaklarını gösterecektir. Hesabın müfredatı alfabe sırasiyle tasnif edilecek kartlarda görülür. Bu hesabın da iki bakiyesi olacağı tabiidir. Zimmet ve matlup bakiyesi memurlara verilen resmi avanslar da bu hesaba ve açılacak kartlara kaydolunur.

 

4 NUMARALI TALİ HESAP

Sair borçlular ve alacaklılar hesabı

 

Bu hesap depozitolar ve emanetler, mubayaattan borçlular ve alacaklılar ve müşteriler ve dahili personel hesaplarına kaydı iktiza eden mebaliğden gayrisi için kullanılacaktır. Bu tali hesabın müfredat kayıtları kartlar üzerinde yürütülecek ve her şahıs için ayrı bir kart tahsis edilecektir. Aylık mizanlarla senelik bilançolarda bu hesap zimmet ve matlup bakıyeleri gösterebilir. Bu bakıyeler kartlardan istihsal edilecektir.

 

9 NUMARALI HESAP

Senedat cüzdanı

 

İdarenin alacakları için para yerine senet alınması şayanı tecviz olmayıp ancak zaruret halinde buna lüzum olduğu takdirde idarenin alacağına mukabil aldığı senetlerle tahsile gönderilen senetlerin esham ve tahvilatın kaydına mahsus olmak üzere bu hesap açılmıştır. Binaenaleyh muavin defter dahil bu üç grup üzerine ve her grup için icabeden sayfalara ayrılmak suretiyle tutulacaktır.

Grup isimleri şöylece toplanabilir :

a) Alacak senetleri

b) Tahsile gönderilen senetler

c) Esham ve tahvilat

Muavin defterde işlerin mahiyetine göre iktiza eden kaffei malümatın derci lazımdır. Vade, tarih ve saire gibi, her grup için aşağıda ayrı ayrı birer misal gösterilmiştir:

 

 

 

 

 

 

Bu tahvillerin her birisi için muavin defterde ayrı sayfa tahsis edilecek ve buraya tahvil numaraları; kıymetleri, faiz nispeti kaydedilecektir.

 

 

10 NUMARALI HESAP

Ödenecek senetler

 

Bu hesap lüzumunda İdare tarafından verilecek bonoların kaydına mahsustur. Bu hesap için muavin defter tutmağa lüzum yoktur. Şu kadar ki icabeden malümatın derhal alınabilmesi için defterikebire lüzumlu kaffei malümatın derci iktiza eder. Senet tarihi, vadesi, ne için verildiği gibi.

 

MİSAL

 

 

 

11 NUMARALI HESAP

Kasa

 

Bu hesap müessese veznesine giren ve çıkan paraların kaydına mahsus olup hesabın muavin defteri, veznedar tarafından tutulacak olan kasa defteridir. Kasa defteri veznedar tarafından ve yevmiye defterinde izah edilen fişlere istinaden yürütülür.

Tutulması zaruri olan kasa defterinde muameleler her gün bir bakıye ile tevzin ve defterde görünen mevcudun kasadaki mevcuda mutabakatı muhasebeci ve veznedarın imzalariyle her gün tasdik edilecektir.

Günlük kasa muamelatı yevmiye defterine iki yevmiye fişi vasıtasiyle geçirilecektir. (Nümune 2 )

1 – Mehuzat için

Kasa

Zirdekilere :

.............

.............

.............

2 - Sarfiyat için

Zirdekiler :

.............

.............

.............

Kasaya

 

Kasa; ancak İşletme Müdürü veya tayin edeceği zat ile muhasebecinin imzasını taşıyan kasa fişleri mucibince ahz veya tediye etmek hakkını haizdir.

 

12 NUMARALI HESAP

Bankalar

 

Bu hesap müessesenin muamele yaptığı bankalara vaki olan tevdiatiyle istirdatlarını ve bankada bulunan paralarını göstermeğe yarar.

Bu hesap için bir muavin defter tutulur. Muavin defterde her banka için ayrı birer hesap açılmak lazımdır.

Muavin defterlerin bakiyeleri ile bankaların gönderdikleri hesap hulasalarının mutabakatları en az altı ayda bir ve zaruri olarak mali sene sonunda behemehal yapılacaktır.

 

13 NUMARALI HESAP

Sabit sermaye

 

Bu hesap müessesenin sabit sermaye miktarını ve bu sermaye üzerinde vaki olacak tahavvülatı göstermek içindir.

Hesabın bakıyesi her sene sonunda sabit kıymetler bakıyelerinin mecmuuna müsavi olacaktır. Kırılan veya muhtelif sebeplerle kaydı terkin edilen veya satılan sabit kıymetlerin tutarı her sene sonunda Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti (B) hesabının matlubuna ve bu hesabın zimmetine geçirilir.

Sabit kıymetlere sene zarfında inzimam eden miktar hesabın matlubuna ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti (B) hesabının zimmetine geçirilir.

 

MİSAL: 1

 

 

MİSAL: 2

 

 

MİSAL

 

 

 

 

 

Kaplıcaların Sıhhat Vekaletine devri zamanındaki sabit sermayeyi teşkil edecek olan muhtelif sabit kıymetler, tesisat ve sabit kıymetler hesabının zimmetine ve bu hesabın (sabit sermaye) matlubuna geçirilecektir.

 

14 NUMARALI HESAP

Birikmiş Amortisman Hesabı

 

Amortismanlar pasif usul mucibince yani sabit kıymetlerden her sene bir miktar tenzil etmek suretiyle değil birikmiş sermaye teşkil etmek suretiyle yapılacaktır.

 

Amortismanlar sene sonunda ve berveçhi ati nispetler dahilinde hesap edilir.

Kagir binalar                                                     : % 2

Ahşap binalar                                                   : % 5

Elektrik santralı ve pompa binası                     : % 3

Su depoları                                                       : % 4

Tesisat ve tertibat                                             : % 5

Makineler                                                         : % 10

Nakil vasıtaları                                                 : % 20

Demirbaş eşya ve mefruşat                              : % 10

Çamaşır (yatak, banyo ve sofra takımları dahil)             : % 10        (Senede ancak 4 ay kullanılacağına göre)

Yemek, kahvaltı, çay, kahve ve içki takımları  : % 10

 

Birikmiş amortisman hesabı için muavin defterler tutulacaktır.

Bu defterler:

1 – Binalar

2 – Makineler

3 – Tesisat ve tertibat

4 – Nakil vasıtaları

5 – Mefruşat ve demirbaş eşya ve alat ve edevatı için olmak üzere beş grupa ayrılacak ve her grupa dahil her iş için ayrı sayfalar tahsis edilecektir.

 

MİSAL:

 

Binalarda:

Otel Termal

İkametgah binası ila ...... gibi

 

Muavin defteri matlup sayfası bina, makine, tesis veya nakil vasıtalarının her biri için ayrılmış amortisman miktarını gösterecektir. Mefruşat ve demirbaş eşya ile alat ve edevatın her bir cinsi için ayrı bir hesap açmak lüzumsuzluğuna binaen bunların toptan kaydedilmesi muvafıktır. Bunların amortismanı da yekün üzerinden hesap edilir. Bu hesap için sene sonunda yapılacak muameleye misal :

 

 

Kırılan veya muhtelif sebeplerle kaydı terkin edilen sabit kıymetlerin kayıt şekli şu suretle olacaktır.

100 lira kıymetinde bir makinenin dikkatsizlik yüzünden bozulması halinde bunun müsebbibinden 50 lira alınsa ve bu makine için 20 liralık birikmiş amortisman bulunsa kayıt şu şekilde olacaktır.

 

 

15 NUMARALI HESAP

 

Karşılıklar (sigorta ihtiyat sermayesi)

Bu hesap müessesenin kendi bünyesi dahilinde sigorta tesis ve şüpheli alacakları tahakkuk etmesi halinde kullanılacaktır. Bu hesabın kaydı sene sonunda yürütülecektir. Hesabın muavin defteri vardır. Bu defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

a) Tasfiye olunacak alacaklar ve hesaplar karşılığı

b) Sigorta karşılığı

 

MİSAL: 1

 

 

MİSAL: 2

 

 

16 NUMARALI HESAP

Muvakkat ve mutavassıt hesaplar

 

Bu hesap bidayeten mahiyeti tayin edilmeyen muameleler ile gelecek senelere sirayet eden irat ve masrafların kaydına mahsustur. Bu hesap için muavin defteri tutulacak ve bu defterin aşağıda gösterilen tali hesapları olacaktır.

Tali hesaplar şunlardır:

1 – Gelecek seneye ait masraflar

2 –       "          "        "      iradlar

3 – Mahiyeti tayin edilmiyen borçlu muameleler

4 –       "          "        "      alacaklı"

Aylık mizanlarda ve senelik bilançolarda bu hesap iki bakiye gösterecektir. Zimmet bakıyesi, matlup bakıyesi

 

MİSAL 1

 

 

 

MİSAL 2

 

 

 

17 NUMARALI HESAP

Tasfiye olunacak hesaplar

 

Bu hesap tahsili teehhüre uğrayan senetlerle alacakların ve davada bulunan senetler ve alacakların ve diğer çürük alacakların kaydına mahsustur. Hesap için bir muavin defter tutulacak ve defterde tahsili teehhüre uğrayan senetler ve alacaklar, davada bulunan senetler ve alacaklar, şüpheli alacaklar, tahsili mümteni hal alan alacaklar için tali hesaplar olacaktır.

 

MİSAL:

 

 

 

 

Tahsili mümteni alacağın zarar kaydı için Vekaletten müsaade istihsali lazımdır. Bu müsaadenin istihsali halinde masraf kaydı suretiyle hesap kapatılır. Meşkük alacaklar için karşılık ayırma vaziyeti de Vekaletin müsaadesine bağlıdır.

 

18 NUMARALI HESAP

İdare masrafları

 

Bu hesap personellere ait masraflarla idarenin diğer işletme masraflarının dışında kalan masrafların kaydına mahsustur. Bu hesap için muavin defter tutulacak ve bu defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 – Bareme tabi memurlar

2 – Baremin 10. uncu maddesine dahil memurlar

3 – Muvakkat müstahdemler

4 – Ecnebi mütehassıslar ücreti

5 – Fazla mesai ücreti

6 – Memurların tedavi masrafları

7 – Tekaüt sandığı masraflarına iştirak hissesi

8 – Tazminat

9 – Harcırah

10 – Müstahdemlerin giyim masrafları

11 – Personel iaşe masrafları

12 – Kiralar

13 – Tenvir ve teshin ve su

14 – Kırtasiye, Büro masrafları ve matbualar

15 – İlan, gazete ve mecmua aboneleri

16 – Posta, telgraf ve telefon masrafları

17 – Menkuller bakım ve tamirat masrafları            Kıymete haizi tesir olan

18 – Gayrimenkuller ve tamirat masrafları              tamirler alakalı hesaplara

19 – Hayır Cemiyetlerine yardım                            kaydolunur

20 – Para nakliyesi

21 – Hukuki işler masrafı

22 – Damga pulları

23 – Gayrimenkul sigorta masrafları

24 – Menkuller sigorta masrafları

25 – Müteferrik masraflar

26 – İdare binaları ve idaredeki mefruşat ve demirbaşlar amortismanı. İdare masrafları hesabına dahil maaş, ücret ve iaşe ve tedavi masrafları, memur ve müstahdemlerin çalıştıkları yerler itibariyle ve idare masrafları hesabının matlubuna ve alakalı işletmenin zimmetine kayıt suretiyle nakledildikten sonra bakıye kalan idare masrafları her sene sonunda muhtelif işletmeler hesabının aşağıdaki tali hesaplarının zimmetine, bu kısımların sabit kıymetleri nispetinde tevzi edilir.

Oteller ve pavyonlar işletmesi tali hesabı

Lokantalar ve büfeler işletmesi tali hesabı

Banyolar işletmesi tali hesabı

Senelik idare masrafının mecmuu otuz bin liraya baliğ olsa, oteller ve pavyonlar (bina, mefruşat, demirbaş ila....) sabit kıymetleri 800,000; lokantalar ve büfeler sabit kıymetleri (yemek takımı, bina ila...) 120,000 ve banyolar sabit kıymetleri 80,000 lira olsa:

 

 

Nispetler yukardaki şekilde tesbit edildikten sonra masrafın taksimi 30.000 liralık masrafın bu nispetler dahilinde taksimi şöylece yazılır.

 

 

19 NUMARALI HESAP

Müşterek işletme masrafları

 

Bu hesap kaplıca işletmesine taallük edip doğrudan doğruya bir işletmeyi alakalandırmayan ve umumiyet itibariyle bütün işletmelere şamil olan masrafların kaydına mahsustur. Hesabın muavin defteri vardır. Ve bu defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 – Alelümum propaganda masrafları,

2 – Orkestra masrafları

3 – Nakliye ve hammaliye

4 – Bahçe, yollar ve parklar tenviratı

5 – Temizlik masrafları

6 – Nakil vasıtaları işletme zararı

7 – Marangozhane işletme zararı

8 – Çamaşırhane işletme zararı

9 – Amortismanları başka bir hesaba geçirilmiyen sabit kıymetler amortismanı

10 – Elektrik santralı işletmesinden sene sonunda nakledilen zimmet veya matlup bakıyesi.

Her sene nihayetinde bu hesapların bakıyesi oteller ve pavyonlar işletmesi, lokantalar ve büfeler işletmesi, banyolar işletmesi tali hesaplarının zimmetine bu şubelerin sabit kıymetleri nispetinde geçirilir. Nispetin tayini idare masraflarındaki gösterilen şekilde olur.

 

20 NUMARALI HESAP

Amortisman hesabı

 

Bu hesap müessesenin yaptığı amortismanların mecmuunu bir arada gösterebilmek için açılmıştır. Bu hesap için muavin defter tutmağa lüzum yoktur. Hesaplanan amortismanlar bu hesabın zimmetine ve birikmiş amortisman hesabının matlubuna kaydolunur. Bu hesabın sene sonundaki bakıyesi bu hesaba matlup ve sabit kıymetlerin bulunduğu yerler itibariyle taallük eden hesabın zimmetine kaydolunur.

 

MİSAL: 1

 

 

21 NUMARALI HESAP

Asli işletmeler hesabı

 

Bu hesap kaplıcaların gerek gelir temini ve gerekse diğer ihtiyaçları için işletmeye mecbur olduğu muhtelif teşekkülleri ve bunların neticelerini bir arada göstermek üzere açılmıştır.

Hesabın muavin defterleri ve her defterde açılacak tali hesapları şunlardır:

 

1 numaralı defter

Otel ve pavyonlar işletme defteri

 

Bu defter otel ve pavyonlar işletmesini ve bu işletmeden alınan neticeleri görebilmek için açılmıştır. Defterde her otel veya pavyon için aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 – Varidat (Adi banyolarda hasıl olan varidat dahil)

2 – İdare masrafları hissesi

3 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

4 – Elektrik masrafları

5 – Teshin masrafları

6 – Müteferrik temizlik ve işletme masrafları

7 – Müşterek işletme masrafları hissesi

8 – Amortisman (Bina, demirbaş eşya ve mefruşat, çamaşır ve saire)

9 – Netice hesabı

Netice hesabı sene sonunda olmak üzere ancak bir defa muamele görür. Bilfarz bir sene içinde bu tali hesabın matlubunda 5000 ve zimmetinde 4600 lira kayıdlı olsa; bunun sene sonunda kapatılması için

 

 

MİSAL 3

 

 

Oteller ve pavyonlar işletme tali hesabı aylık mizanlarda iki bakiye gösterecektir. Zimmet bakiyesi, matlup bakiyesi, bu bakiyeler tali hesaplardan elde edilecektir.

 

2 numaralı defter

Lokantalar ve büfeler işletme defteri

 

Bu defter lokantalar ve büfeler işletmesini ve işletmelerden alınan neticeleri görebilmek için açılmıştır. Defterde her lokanta ve büfe için aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 – Yiyecek ve içecek hasılatı

2 – Diğer muhtelif hasılat

3 – Yiyecek ve içecek maddeler bedeli

4 – Varidat temin eden muhtelif mubayaalar bedeli.

5 – İdare masrafları hissesi

6 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

7 – Elektrik masrafları

8 – Teshin ve mahrukat masrafları

9 – Müteferrik temizlik ve işletme masrafları

10 – Müşterek işletme masrafları hissesi

11 – Amortisman (Bina, demirbaş eşya ve mefruşat çamaşır ve saire)

12 – Netice hesabı

13 – Sene sonu stok hesabı

Bu tali hesaplarda da oteller ve pavyonlar işletme tali hesabında olduğu gibi muamele yapılır. Yiyecek ve içecek maddeleri mahrukat ve sair malzemenin sene sonunda tadat neticesi tesbit edilen mevcutları alakalı yiyecek ve içecek maddeleri, teshin ve mahrukat masrafları gibi hesapların matlubuna kaydedilmek suretiyle sene sonu stoku tali hesabına nakledilecek. Bu suretle kalan bakiyeler masraf telakki edilerek netice hesabına usulü dairesinde dercedilecektir. Her sene iptidasında sene sonu stoku alakalı masraflara devrolunur.

 

3 numaralı Banyolar işletme defteri

 

Bu defter devai sular banyolarının (açık havuz dahil) işletmesini ve bu işletmeden alınan neticeleri görebilmek için açılmıştır. Bu muavin defterde her banyo için aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

1 – Banyolar ve havuzlar hasılatı

2 – İdare masrafları hissesi

3 – İdare masraflarından nakledilen personel ücreti ve sair masrafları

4 – Elektrik masrafları

5 – Müteferrik temizlik ve işletme masrafları

6 – Müşterek işletme masrafları hissesi

7 – Amortisman (Bina, demirbaş eşya, mefruşat çamaşır ve saire)

8 – Netice hesabı

Bu tali hesaplarda da oteller ve pavyonlar işletme tali hesabında olduğu gibi muamele yapılır.

 

22 NUMARALI HESAP

Tali işletmeler hesabı

 

Bu hesap 21 numaralı hesabın ihtiva ettiği asli işletmelerden maada idarenin tali işletmelerinin irad, masraf ve neticelerini göstermek için açılmıştır.

Bu hesabın aşağıda yazılı muavin defterleri vardır.

1 – Elektrik santralı işletmesi

2 – Nakil vasıtaları"

3 – Çamaşırhane "

4 – Marangozhane "

5 – Muayene ve tedavi işleri

6 – Eczahane

7 – Berber ve manikür

8 – Sinema, konser ve temsiller

Elektrik santralı işletme defteri

Bu defter istihsal ve istihlak edilen elektrik cereyanları mecmuunu bedelen göstermek için açılmıştır.

Bu muavin defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır:

1 – Elektrik istihsal ve tevzi hesabı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Kadroya dahil olmayan amele yevmiyesi

4 – Mahrukat ve yağlar bedeli

5 – Muhtelif malzeme ve müteferrik masraflar

6 – Amortisman (Bina, demirbaş eşya mefruşat, makineler tesisat ve saire)

7 – Sene sonu stok hesabı

Elektrik santralı için vukubulan her türlü masraflar ikiden beş numaralı tali hesaplara aidiyetlerine göre kaydedilecektir.

Her ay nihayetinde bu masraflar bir varakada toplanıp bunlara aylık amortisman da ilave edilmek suretiyle cereyanın beher kilowatının kaç kuruşa mal olduğu tesbit edilir.

Buradaki cereyan miktarı, istihsal miktarıdır.

Bu istihsal edilen miktarın sayıcılara göre muhtelif mahallere verilen kısımları tesbit edilen fiatla kuruşlandırılarak ait oldukları muhtelif mahaller hesaplarına zimmet ve heyeti mecmuası elektrik istihsal ve tevzi tali hesabına matlup kaydedilir. Muamele tamamen muvafık bir şekilde yapıldığı takdirde sene sonunda bütün hesapların kapanmış ve tevazün etmiş bulunması icabeder.

Şayet tevziatta bir hata yapılmış ise bir numaralı tali hesapta bir zimmet veya matlup bakiyesi husule gelebilir. Bu takdirde bu bakiyenin müşterek işletme masrafları hesabına sene sonunda nakli zaruridir.

Alınan kömür ve yağlar doğrudan stok tali hesabına kaydedilir. Sarfedilen mikdar ise stok hesabından mahrukat ve yağlar tali hesabına nakledilir.

Tali işletmeler hesabına dahil elektrik santralı işletme defterinden maada diğer muavin defterlerde aşağıda yazılı tali hesaplar açılacaktır.

A – Nakil vasıtaları işletmesi muavin defteri

Tali hesapları :

1 – Nakil vasıtaları işletme hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Nakil vasıtaları işletme ve tamir masrafları

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

B – Çamaşırhane işletmesi defteri

Tali hesapları :

1 – Çamaşırhane hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Çamaşır yıkama ve ütü ve binanın temizlik masrafları ve levazım bedeli

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

C – Marangozhane işletmesi defteri

Tali hesapları :

1 – Marangozhane hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Marangozhane imalat levazımı ve sair masrafları

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

A, B, C hesaplarının neticesi sene sonunda müşterek işletme masrafları hesabına nakledilir.

Ç – Muayene ve tedavi işleri defteri

Tali hesapları :

1 – Muayene ve tedavi hasılatı (laboratuvar dahil)

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Muayene ve tedavi malzemesi masrafları ve müteferrik masraflar

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

D – Eczane defteri

Tali hesapları:

1 – Eczane hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Ecza ve ilaç bedelleri ve müteferrik masraflar

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

6 – Stok hesabı

E – Berber ve manikür defteri

Tali hesapları :

1 – Berber ve manikür hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücret ve sair masrafları

3 – Muhtelif levazım ve müteferrik masraflar

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

F – Sinema, konser ve temsiller işletme defteri

Tali hesapları :

1 – Sinema, konser ve temsiller hasılatı

2 – İdare masraflarından nakledilen personel ücretleri ve sair masrafları

3 – Filim kirası ve artist ücreti ve diğer masraflar

4 – Amortisman

5 – Netice hesabı

Ç,D,E F hesablarının sene sonundaki bakiyeleri kar ve zarar hesabına nakledilir.

Ancak D tali hesabı (Eczane İşletmesi) sene sonunda tadat mucibince eczanede mevcut olan ecza ve ilaçlar stok hesabına nakledildikten sonra kalan bakiyelere göre masraflar tesbit edilir. Bittabi stok tali hesabı bakiyesi bilançoya alınır. Tali işletmeler hesabının da zimmet ve matlup bakiyeleri bulunacaktır.

 

23 NUMARALI HESAP

Alınan faiz ve komisyon

 

Bu hesap müessesenin muhtelif suretlerle aldığı faiz ve komisyonların kaydına mahsustur. Bu hesap için muavin defter tutmağa lazım yoktur. Yalnız defterikebirin müfredatlı olarak yazılması istenilen malümatın alınabilmesi noktasından lazımdır. Bu hesap sene sonunda kar ve zarar hesabiyle kapatılacaktır.

 

24 NUMARALI HESAP

Verilen faiz ve komisyon

 

 Bu hesap müessesenin muhtelif suretlerle ödediği faiz ve komüsyonların kaydına mahsustur. Hesap için muavin defter tutmağa lüzum yoktur. Yalnız defterikebirin müfredatlı olarak yazılması istenilen malümatın alınabilmesi noktasından lazımdır. Bu hesap sene sonunda kar ve zarar hesabiyle kapatılacaktır.

 

25 NUMARALI HESAP

Muhtelif zararlar

 

Bu hesap müessesenin muhtelif zararlarının ve masraf karşılıklarından maada ayrılan diğer karşılıkların kaydı içindir. Muavin defteri vardır. Bu defterde aşağıdaki tali hesepların açılması lazımdır.

1 – Ayrılan karşılık, tasfiye olunacak alacak ve hesaplar karşılığı

2 – Diğer karşılıklar

3 – Satılan hurda ve lüzumsuz eşya zararları

4 – Geçen senelere ait olup bu sene tahakkuk eden masraf ve zararlar

5 – Geçen seneye ait ambar tadat noksanları

6 – Diğer bu nevi zararlar

Bu hesaplar sene sonunda kar ve zarar hesabiyle kapatılacaktır. Bu gibi vaziyetlerde karşılık ayrılması Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin müsaadesine bağlıdır.

 

26 NUMARALI HESAP

Müteferrik gelirler

 

Bu hesap müessesenin muhtelif karlarının ve gelirlerinin kaydına mahsustur. Hesabın muavin defteri ve bu defterde aşağıdaki tali hesaplar vardır.

1 – Satılan hurda ve lüzumsuz eşyadan hasıl olan karlar

2 – Geçen senelere ait olup bu sene tahakkuk eden gelirler ve karlar

3 – Geçen seneye ait ambar tadat fazlaları

4 – Alınan kiralar

5 – Diğer bu nevi karlar ve gelirler.

Bu hesap sene sonunda kar ve zarar hesabiyle kapatılacaktır. Sene sonunda yapılan tadat neticesi ambarlarda zuhur edecek noksan ve fazlalar yukarda mevzuubahis hesaplara geçirilmeyip muvakkat ve mütevassıt hesaplardaki muvakkat hesaba alınacak sene zarfında noksanlık ve fazlalık sebepleri üzerinde yapılacak tahkikatların vukuatın teyidine göre sene sonundaki kalan bakiyeler muvakkat ve mütevassıt hesaptan bu hesaba alınacaktır.

 

27 NUMARALI HESAP

Vergi, resim ve harçlar

 

Bu hesap müessesenin verdiği bilümum vergi, resim ve harçların kaydına mahsustur. Hesap için ayrıca muavin defter tutmağa lüzum yoktur. Yalnız müfredatın derhal görülebilmesi için defterikebirin müfredatlı ve izahatlı olarak işlenmesi lazımdır. Bu hesap sene sonunda kar ve zarar hesabiyle kapatılacaktır.

 

28 NUMARALI HESAP

Kar ve zarar hesabı

 

Bu hesap ancak sene sonunda muamele görecektir. Muavin defteri yoktur. Sene sonunda bu hesaba nakledilmek suretiyle kapanacağı yukarda ifade edilen muhtelif hesapların bu hesaba kaydı suretiyle muamele yapılır. Yukarda muamele yapıldıktan ve hesaba nakli icabeden bütün muameleler kaydedildikten sonra hasıl olacak bakiye Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti (A) hesabı carisine nakledilecektir. Bu hesapta her bir tali hesabın ismi zikredileceği gibi nakledilen miktar da tasrih edilecektir.

 

29 NUMARALI HESAP

Nazım hesaplar

 

Bu hesap nakitten maada alınan ve verilen teminatla emaneten alınan eşya ve emtianın kaydına mahsustur. Hesabın muavin defteri vardır ve bu defterde aşağıdaki tali hesaplar açılacaktır.

a - Nakitten maada alınan teminat

b - Nakitten maada alınan teminatın sahipleri

c - Verilen teminatlar

d - Kendilerine teminat verilenler

e - Emanet olarak alınan emtia ve eşya

f - Emanete eşya ve emtia verenler

g - Diğer nazım hesaplar

 

İKİNCİ FASIL

Mizanlar ve bilanço