Madde 23 — Diğer unsurların etkisi

Madde 23- Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra yerli üretim dalında zarara yol açabilecek diğer olası unsurlar da incelenmiştir.

a) 2001 yılında ortaya çıkan ekonomik kriz

Ülkemiz uygulamalarında zarar incelemesi çerçevesinde dünyada ya da ülkemizde iç pazardaki normal gidişatı bozacak şekilde gelişmeler tespit edildiği hallerde bu durum çalışmanın bütünlüğü içinde dikkate alınmaktadır. Bu çerçevede, 2001 yılında ortaya çıkan ekonomik kriz mercek altına alınmış, olası etkilerinin SD’ye kadar uzanarak zarar üzerinde etkisi olup olmadığı incelenmiştir.

Resmi veriler elverdiği ölçüde değerlendirme doğrudan bu dönem için yapılmış, mümkün olmadığı durumda ise 2002 yılının tamamı ile 2003’ün ilk çeyreği dikkate alınmıştır. Buna göre, 2000 yılı Kasım ve 2001 yılı Şubat krizlerinin etkisiyle 2001 yılında küçülen ekonomi 2002 yılı ve 2003 ilk çeyreğinde hızlı bir büyüme göstermiş, 2001 yılında son derece yüksek gerçekleşen fiyat artış hızının SD’de önemli oranda gerilediği anlaşılmış, döviz kurunun ise nisbi olarak istikrar kazandığı, faizlerde de önemli düşüş yaşandığı tespit olunmuştur. 2001 yılında yaşanan ekonomik krizin soruşturma konusu ürün tüketimi üzerinde olumsuz etkisini gösterdiği, SD’de ise ilgili taraflarca iddia edildiğinin aksine ülke ekonomisinde görülen genel iyileşmeye paralel olarak ürün tüketiminin ekonomideki büyümenin de bir hayli üzerinde, %32 oranında artış kaydettiği tespit olunmuştur. Öte yandan, SD’de tüketimdeki bu artışa ve yerli üretim dalının dampingli ithalatın baskısıyla fiyatlarını büyük ölçüde aşağı çekmiş olmasına karşın üçüncü ülkelerle birlikte önemli oranda pazar kaybına uğramış olması, zarar ile soruşturma konusu ülkeden yapılan dampingli ithalat arasında doğrudan bir illiyet bağına işaret etmekte, ilgili taraflarca iddia edildiğinin aksine faiz oranı, döviz kuru, enflasyon oranı gibi göstergelerde SD’de yaşanan olumlu gelişmelere karşın ve söz konusu olumlu gelişmelerin tersine ortaya çıkan zarar üzerinde mezkur göstergelerin etkisinin olmadığını ortaya koymaktadır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde meydana gelen olumsuz gelişmelerin 2001 yılında ortaya çıkan ekonomik krize atfının mümkün olmadığı, faiz oranı, enflasyon, döviz kuru gibi göstergelerdeki gelişmelerin zarar üzerinde etkisinin bulunmadığı, SD’nin zarar incelemesinde temsil niteliğini haiz olmadığı iddiasının da geçerlilik taşımadığı tespit olunmuştur.

b) Tayland ve Malezya Arasında Yaşanan Rekabet

Rubberflex firmasınca Tayland ve Malezya’da yaşanan üretim artışının etkisiyle uluslararası rekabetin arttığı ve bu durumun fiyatlarda düşüşe yolaçtığı, dünya piyasalarında bu iki ülkenin belirleyici rol oynadığı, fiyatların mezkur rekabet artışı ile düştüğü bir dönemde zararın tek bir tarafa atfedilemeyeceği iddia olunmuştur. İddiaya ilişkin olarak yapılan incelemede, 2001 yılı ile SD arasında Malezya’dan %135 oranında artan ithalata karşılık Tayland’dan ithalatın %40 oranında gerilediği, ithalattaki payını %45’den %67’ye çıkaran Malezya’ya karşılık Tayland’ın ithalattaki payının %26’dan %10’a düştüğü görülmüş, fiyatların Malezya’lı ihracatçılar tarafından önemli oranda düşürülmesi neticesinde yerli üretim dalının yanında Tayland’lı ihracatçıların da önemli oranda pazar kaybına uğradığı, dolayısıyla Tayland’lı ihracatçıların Malezya ile en azından ülkemiz pazarında fiyat rekabetine girmesinin söz konusu olmadığı tespit olunmuş, bu itibarla mezkur iddianın geçerlilik taşımadığı anlaşılmıştır.

c) Yerli üretim dalı hakkındaki görüşler

Kamu dinleme toplantısında ve soruşturmanın çeşitli aşamalarında ilgili taraflarca yerli üretim dalı hakında gündeme getirilen hususlar incelenmiştir.

Söz konusu inceleme sonucunda şikayet sahibi ELPA şirketinin;

·  Soruşturma konusu ürün ithalatının kısıtlamaya tabi tutulmadığı, uygulanan gümrük vergilerinin de bir çok ülke için %0, diğer ülkeler için ise yalnız %3 gibi düşük bir oranda olduğu ve ayrıca yurtiçinde de tek üretici konumunda bulunmadığı nazara alındığında tekel konumunda olmadığı;

·  Çerkezköy’de yatırım kararını, yenileme ve pazardaki büyük oranlı genişleme doğrultusunda tevsi amacıyla aldığı, dampingli ithalatın başlamasıyla ortaya çıkan zararının yanında mezkur yatırımını da erteleme durumunda kaldığı, bu niteliği itibariyle söz konusu yatırım kararının, Tayland ile Malezya arasındaki fiyat rekabetine dair Rubberflex firması iddiasına ilişkin yukarıda yapılan açıklama da dikkate alındığında, zarar üzerinde bir neden teşkil etmediği, esasen dampingli ithalatın etkisiyle yatırım kararını ertelemiş olmasının bizatihi mezkur ithalatın yarattığı zarar unsurları arasında yer aldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, yerli üretim dalının, Malezya’dan ithalatta yaşanan büyük artışa karşın üçüncü ülkelerden, bilhassa Tayland’dan ithalatta yaşanan azalma da dikkate alındığında dampingli olmayan ürünle rekabette bir etkinlik sorununun bulunmadığı, ortaya çıkan zararda yüksek oranlı damping marjı ve fiyat bastırılması ile asıl problemin dampingli ithalat olduğu, mezkur ithalatın esasen etkinliği de artırmaya dönük yenileme-tevsi yatırımının da yukarıda belirtildiği üzere ertelenmesine yol açtığı tespit olunmuştur. Diğer taraftan, yerli üretimin dampingli ithalat nedeniyle ertelenen ilave yatırımın da devreye girmesiyle iç piyasadaki soruşturma konusu ürün ihtiyacının önemli bölümünü karşılayabilecek durumda olacağı anlaşılmış, esasen ithalattaki serbesti ve mevcut gümrük vergisi oranları dikkate alındığında, bu durumun ürün kullanıcısı yerli firmalar üzerinde bir etki yaratmasının da söz konusu olmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda bahse konu hususların, dampingli ithalatın yerli üretim dalında zarara yol açtığı gerçeğini ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır.

BEŞİNCİ KISIM

Sonuç

Karar