2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Madde 161 — A. Bütçe ve kesinhesap
Bu maddeye atıf yapan 226 karar
Madde 161 – (Değişik: 21/1/2017-6771/15 md.)
Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun ellibeş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır.
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.
Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır.
Merkezî yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterir. Harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamaz.
Carî yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik teklifleri ile carî ve izleyen yılların bütçelerine malî yük getiren tekliflerde, öngörülen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur.
Merkezî yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Sayıştay genel uygunluk bildirimini, ilişkin olduğu kesinhesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç yetmişbeş gün içinde Meclise sunar.
Kesinhesap kanunu teklifi ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez ve bunların karara bağlandığı anlamına gelmez.
Kesinhesap kanunu teklifi, yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülür ve karara bağlanır.
B. Bütçenin görüşülmesi
Bu maddeyi uygulayan kararlar
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2026/50 E. · 2026/49 K.26.02.2026Dava dilekçesinde özetle; idarenin bütünlüğü içinde yer alan, genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamu görevlilerinin kadrolarının ihdasına ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesi gerektiği, k
- Hukuk Genel Kurulu · 2025/23 E. · 2026/116 K.25.02.2026Davalı ... (SGK/Kurum) vekili; 01.03.2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesine tâbi çalıştığının tespit edilmesi üzerine 06.12.2008 tarihinden itibaren aylığının kesilerek yersi
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2026/17 E. · 2026/24 K.12.02.2026Dava dilekçesinde özetle; idarenin bütünlüğü içinde yer alan, genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamu görevlilerinin kadrolarının ihdasına ve iptaline ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesi
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2026/18 E. · 2026/26 K.12.02.2026Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11., 128., 153. ve 161. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrası
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2025/273 E. · 2025/269 K.25.12.2025Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11., 128., 153. ve 161. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrası
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2025/40 E. · 2025/261 K.11.12.2025Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Burcu TAŞYAPAN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü: A. CBK’ların Ana
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2024/180 E. · 2025/241 K.26.11.2025
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2022/32 E. · 2025/67 K.06.03.2025
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2023/175 E. · 2024/184 K.05.11.2024Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla Cumhurbaşkanına Hazine ve Maliye Bakanlığı (Bakanlık) bütçesinin ilgili tertibine 2023 yılında ödenek ekleme yetkisi
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/1010 E. · 2024/3852 K.15.04.2024Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasa ve mevzuata uygun olduğu, davacıya 09.09.2005 - 23.04.2012 tarihleri arasında 59.995,99 TL fuzuli ödeme yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmişt
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2024/42 E. · 2024/95 K.04.04.2024Dava dilekçesinde özetle; merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin zorunlu nedenlerle yapmış oldukları ödenek üstü giderlerinin kullanılmayan ödenekten mahsup edilmek suretiyle karşılanmasının öngörülmesiyle 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen öden
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/1040 E. · 2024/3054 K.21.03.2024Davacının, yaşlılık aylığı aldığı, işyerinin kamu mahiyetinde bulunduğu, İGB'de SGDP'li çalıştırılacağı belirtilmektedir. Çalışmanın belge kodunun (2) olarak belirtildiği, iptali istenen Kurum işlemini Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığı'nın 11.07.2018 t
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/1050 E. · 2024/3053 K.21.03.2024Davalı Kurum vekili, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Herhangi bir ...'ndan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, belediyeler, il öze
- 10. Hukuk Dairesi · 2024/1039 E. · 2024/3052 K.21.03.2024Davacının, 15.04.2015 tarihinde 4/c emekli aylığı aldığı, işyerinin kamu mahiyetinde bulunduğu, İGB'de SGDP'li çalıştırılacağı belirtilmektedir. Çalışmanın belge kodunun (2) olarak belirtildiği. İptali istenen Kurum işlemini Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başk
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2022/21 E. · 2024/79 K.14.03.2024
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2020/52 E. · 2023/223 K.27.12.2023
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2021/125 E. · 2023/213 K.07.12.2023
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2018/117 E. · 2023/212 K.07.12.2023
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2022/12 E. · 2023/162 K.28.09.2023
- Anayasa Mahkemesi Norm Denetimi · 2020/33 E. · 2023/161 K.28.09.2023Dava dilekçesinde özetle; merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin zorunlu nedenlerle yapmış oldukları ödenek üstü giderlerin karşılanması amacıyla tamamlayıcı ödenek verilmesinin öngörülmesiyle 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen ödeneklerin üzeri