Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2010/8369 E. 2010/9756 K.

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi KARAR TARİHİ :26.3.2010 Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık üç adet taşınmazda ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş,hükmü davalılardan ... temyiz etmiştir. Uyuşmazlığın çözümü, “usuli kazanılmış hak” kavramının açıklanmasını ve açıklanan olgular karşısında somut olay ve taraflar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmesini gerekli kılmaktadır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK). Somut olayda, Dairemizin 16.4.2009 tarihli bozma ilamında dava konusu olan taşınmazlardaki muhdesatlar konusunda taraflar arasında ittifak olmadığı gibi tapu kaydında da şerh olmadığından satış bedelinin taraflara tapu kaydındaki oranlar dâhilinde dağıtılması gerekeceğine karar verilmiştir. Yerel Mahkemenin bozmaya uyulmasına karar vermesi karşısında, satış bedelinin dağıtılması konusunda usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu aşamadan sonra muhdesatlar konusunda tekrar taraflar arasında ittifak sağlanması yoluna gidilerek muhdesat bedellerinin muhdesat sahiplerine ödenmesine karar verilemez. Mahkemece dava konusu 49,53,ve 477 parsel sayılı taşınmazların satış bedelinin tapu kaydındaki oranlar dahilinde dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır. SONUÇ;Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 23.9.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.