Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/885 E. 2025/1866 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/1055 D.İş, 2022/1055 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2022/İHK-49567

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait, davalı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın menfez çukuruna düşmesi sonucunda hasarlandığını açıklayıp ıslah dilekçesiyle 217.173,19 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza ile hasarın uyumlu olmadığını, talebin teminat dışında kaldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazlarının kabulüyle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak "... Kaza, kamyonun sağ ön tekerinin şantiye içerisindeki toprak yolda bulunan çukurun içine düşmesinden ibarettir. Bilirkişi incelemeleri neticesinde her iki raporda da anlatılan olay ile gerçekleşen hasar arasında uyumsuzluk bulunduğu tespit edilmiş olmakla aracın çukura girmiş olması halinde yalnızca alttan şanzımanın çarpıp kırılmasının, yere daha yakın olan önündeki mekanik parçalar zarar görmeden teknik olarak mümkün olmadığı belirtilmiştir. Kazanın oluş şekli, dosya içerisinde yer alan evraklar, sigorta poliçesinin kapsamı, uyuşmazlık bilirkişi raporu ve itiraz bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık hakem kararı yerinde görülmeyerek, sigorta şirketinin somut olayda hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığı iddiasının yerinde olduğu anlaşıldığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun fiziken inceleme yapılmaksızın düzenlendiğini, kazanın oluş şekline ilişkin olarak "muhtemelen" ibarelerinin kullanılmak suretiyle soyut tespitler yapıldığını, kaza ile illiyet bağı olan hasarların tazminine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kara Araçları Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan araçta oluşan hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir. Davacı vekili, davacıya ait davalı ... nezdinde kasko sigortalı aracın çukura düşmesi neticesinde hasarlandığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuştur. Uyuşmazlık Hakem Heyetinde alınan bilirkişi raporunda; sunulan evrak ve fotoğrafların incelenmesinden, aracın dış kaporta aksamında herhangi bir darbe görülmediği, aracın kamyon olmasından dolayı çalışma koşulları gereği alt kısımlarının zemine mesafesi yüksek olarak dizayn edildiğinden şanzıman parçasının bu tip araçlarda taşıyıcı ve traverslerin üzerinde bulunduğu, şanzıman parçasının bu denli hasara uğrayabilmesi için önce darbeyi emecek olan alt taşıyıcı ve travers parçalarının hasara uğraması gerektiği, meydana gelen bu hasarın muhtemelen aracın çukura düşme olayından sonra kurtarılmaya çalışılırken baskı balata - volant ve şanzıman bağlantı noktalarında sürekli ve aşırı zorlama sebebiyle şanzımana binen kuvvet ile fiziki kırılmanın gerçekleşebileceği kanaatine varıldığı belirtilmiş, aracın hasar gören yerlerine ilişkin fiyatlandırma da yapılmıştır. Uyuşmazlık Hakem Heyetince anılan rapor karara esas alınarak davanın kabulü yönünde karar verilmiş, karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince "Bilirkişi incelemeleri neticesinde ise her iki raporda da anlatılan olay ile gerçekleşen hasar arasında uyumsuzluk bulunduğu tespit edilmiş olmakla aracın çukura girmiş olması halinde yalnızca alttan şanzımanın çarpıp kırılmasının, yere daha yakın olan önündeki mekanik parçalar zarar görmeden teknik olarak mümkün olmadığı belirtilmiştir. Sigorta kapsamına giren bir olaydan doğmadıkça ve böyle bir olayla sonuçlanmadıkça aracın mekanik, elektrik ve elektronik donanımında meydana gelen her türlü arızalar, kırılmalar ile lastiklerde meydana gelen zararlar ancak ek sözleşme ile teminat altına alınabilecek olup dosya kapsamında ek teminata ilişkin bir evrağa da rastlanmamıştır. Kazanın oluş şekli, dosya içerisinde yer alan evraklar, sigorta poliçesinin kapsamı, uyuşmazlık bilirkişi raporu ve itiraz bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; sigorta şirketinin somut olayda hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığı iddiasının yerinde olduğu" gerekçesiyle yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir. Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminatı kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasa'nın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.(HGK 10.12.1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16.12.1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22.12.2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilamları) Uyuşmazlık, rizikonun belirtilen şekilde meydana gelip gelmediği, dolayısıyla rizikonun teminat dışı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Somut uyuşmazlıkta davaya konu aracın menfez çukuruna düştüğü anlaşılmaktadır. Davacı, sigorta şirketine hasarın tazmini için başvurmuştur. Sigorta şirketi tarafından sigortalının talebi olayın teminat dışı olduğu gerekçesi ile reddedilmiştir. Genel Şartların A.5 inci maddesinde "Araca, sigortalı veya fiillerinden sorumlu bulunduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından sigortalı aracın kaçırılması veya çalınması nedeniyle meydana gelen zararlar"ın teminat dışında kaldığı düzenlenmiştir. Somut olayda sigortalı tarafından araca kasten zarar verdiği iddia ve ispat edilememiştir. Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4 maddesinde ek sözleşme ile teminat kapsamına alınacak haller sayılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen 2...4 1 nolu genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin 5 inci sayfasında Yetkisiz Çekme ve Çekilme Zararları başlığı altında "Yetkili olmayan kişilere çektirilen araca gelen zararlar ile kurallara uygun olmadan çekilen veya çektirilen araçlara gelen zararlar teminata dahil edilmiştir." düzenlemesine yer verilmiştir. Davaya konu aracın çukura düştüğü konusunda uyuşmazlık yoktur. Hakem heyetince aracın çukurdan kurtarılması sırasında hasarın gerçekleştiği, bu haliyle talebin teminat dışında kaldığı kabul edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince araçta oluşan hasarın aracın kurtarılması sırasında gerçekleştiği kabul edildiğine göre aracın çukurdan kurtarılması sırasında gerçekleşen hasar da Genel Şartların A.1 inci maddesinde sayılan hallerden olup hasar poliçe teminat kapsamında kalmaktadır. Buna göre İtiraz Hakem Heyetince işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, İtiraz Hakem Heyeti kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 06.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.