Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/10442 E. 2025/4484 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2023/497 E., 2023/497 K.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ZMSS poliçesi ile sigortaladığı aracın, davacının yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucunda 30.10.2021 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalılara başvuru yapılsa da davalı taraflarca müvekkiline ödeme yapılmadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik davalı ...Ş.'den 8.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve davalı ...Ş'den 16.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 24.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; bedel arttırım dilekçesiyle talebini davalı ...Ş. yönünden 239.000,00 TL ve davalı ...Ş. yönünden 239.000,00 TL olmak üzere toplam 478.000,00 TL'ye, ıslah dilekçesi ile talebini davalı ...Ş. yönünden 430.000,00 TL ve davalı ...Ş. yönünden 430.000,00 TL olmak üzere toplam 860.000,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde; davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmadığını, müvekkilince alınan uzman mütalaası ile davacı tarafça sunulan maluliyet raporu arasında çelişki bulunduğunu, çelişkinin giderilmesi ve maluliyet oranın tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkilinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir. Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde; davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmadığını, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkilinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı da davaya konu kaza nedeniyle maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti için rapor alınmasına karar verilmiş ise de davacı tarafça kendisine verilen süre içerisinde bilirkişi ücretinin yatırılmadığından davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmış olması nedeniyle davanın reddine ve davalılar vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.840,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun hazırlanmış olmasına göre itirazların kabulüne ve davanın kabulü ile 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 04.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12.640,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yine davanın kabulü ile 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 04.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12.640,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; dava öncesinde davacı tarafça müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacı tarafça Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından kurulan ara kararın gereğinin yerine getirilmediğini ve bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, hükme esas alınan kusur raporunu kabul etmediklerini ve kusur durumunun tespiti içi Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, ceza dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu kaza nedeniyle davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacının yolcu olarak bulunduğu ve diğer davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan araca çarpması sonucu meydana gelen iki taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle hesap yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik olmamasına, somut olayda müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirecek bir durum ve olgunun bulunmamasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan davacı tarafça dosyaya sunulan Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 10.10.2022 tarihli raporda, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin sağ pelvis kırığı ve multipl kot fraktürü ve geçirilmiş pnömotoraksa bağlı; solunum fonksiyon testlerinin restriktif olarak bozulmasına bağlı olarak balthazard hesabına göre toplam %14,5 oranında olduğu kabul edilmiştir. Söz konusu maluliyet raporunu düzenleyen kurulun içerisinde göğüs hastalıkları uzmanının olmadığı görülmüş olup, bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır. İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için davacının tüm tedavi evrakları ve raporları getirtilip ve davacının da muayene edilmesi suretiyle, yerleşim yerine en yakın Üniversite Hastanesinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümünden içerisinde göğüs hastalıkları uzmanı ile ortopedi uzmanın da bulunduğu heyetten davacının davaya konu kaza sonucunda oluşan arazları da değerlendirilerek olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli, kaza ile illiyet bağı kuran rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3-Davaya konu kazaya ilişkin olarak kolluk görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağında; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan aracın sürücüsünün aracının ön kısmı ile, davacının yolcu olarak bulunduğu ve davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan araca, aracının sağ yan kısmına çarpması suretiyle kazanın meydana geldiği, davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan aracın sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 52/1-a maddesinde düzenlenen aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kuralını ihlal ettiği ve davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan ve davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a maddesinde düzenlenen kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak, dikkatli olmamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek kuralını ihlal ettiği ifade edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, çift taraflı işbu kazaya ilişkin olarak kusur raporu alınmış ve alınan bilirkişi raporunda; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan aracın sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 52/1-a ve b maddelerinde düzenlenen kuralları ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %25 oranında kusurlu olduğunun ve davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan ve davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a, 47/b-c ve 84/h maddelerinde düzenlenen kuralları ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğunun ifade edildiği görülmüş ve İtiraz Hakem Heyetince bu kusur oranları hükme esas alınarak karar verilmiş olup, kusur raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak tüm deliller değerlendirilmek ve varsa dava konusu kazaya ilişkin ceza dosyası da getirtilmek suretiyle ceza dosyasında alınan kusur raporları da irdelenerek ve tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti için uzman bilirkişi heyetinden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp, buna uygun şekilde hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. 4-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87.maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51.maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş olmasına göre indirimin tazminattan yapılması gerektiği de gözetilerek bu hususun da değerlendirme konusu yapılması gerekir. VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş.'ye iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.