Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/22682 E. 2023/1742 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/627 E., 2021/627 K. SAYISI : 2021/İHK-25932 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulü/İtirazın reddi SAYISI : 2020/118272-2021/51405 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, 13.04.2020 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki araç ile davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını, sigorta şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 72.117,71 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını,iyileşme süresi beklenmeden rapor alındığını ,poliçe tanzim tarihi itibariyle geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını,davacının müterafik kusurlu olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...başvurunun kabulüne 60.494,21 TL sürekli iş göremezlik,9.298,80 TL geçici iş göremezlik ve 2.324,70 TL geçici bakıcı gideri tazminatının 04.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketinden alınarak başvurana ödenmesine" karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, iyileşme süresi beklenmeden rapor alındığını, poliçe tanzim tarihi itibariyle geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını,davacının müterafik kusurlu olduğunu, başvurucu yan lehine nispi/tam vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetince, ... kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepler Davalı vekili; itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile ... kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 48 inci maddesi, 6100 saylı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) inci bendi. 3. Değerlendirme 1.İtiraz Hakem Heyetince işin esasına girilerek davalının itirazının reddine karar verilmiş ise de, dava şartı olan teminat hususunun resen araştırılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır. Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür. 5718 sayılı MÖHUK'un 48 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir. MÖHUK'un 48/2 nci maddesi ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır. Davacı Suriye uyruklu olup Hakem Heyetince teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. 5718 sayılı MÖHUK'un 48/2 nci maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir. Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorulması, alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. 2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, 2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 14.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.