Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17196 E. 2023/8908 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3 Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/698 Esas 2021/655 Karar HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulüne-İstinaf başvurusunun reddine İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2018/438 Esas, 2019/454 Karar Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zararın giderilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.03.2018 tarihinde davacının kullandığı motosiklet ile davalı ... şirketince zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan ve diğer davalının kullandığı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, bu kaza sebebiyle davacının maddi ve manevi zarara uğradığını iddia ederek, açtığı belirsiz alacak davası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 100,00 TL geçici ve kalıcı iş gücü kaybından kaynaklanan maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesindeki limitle sınırlı olmak kaydıyla, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile, diğer davalı yönünden ise olay tarihinden itibarin işleyecek yasal faiz ile birlikte müşterek müteselsil tahsilini, 15.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ...' dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsilini talep etmiş, 08.10.2019 tarihli bedel artırım dilekçesiyle sürekli iş gücü kaybı talebini 13.246,32 TL' ye artırmıştır. II. CEVAP Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kusur incelemesinin Adli Tıp Kurumu tarafından yapılması gerektiğini, kazanın sonuçlarının artmasında davacının müterafik kusuru bulunduğunu, maluliyet oranının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, yasal faiz dışındaki faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; kazada kusuru bulunmadığını, davacının malul olmadığını, davacının iddiasını ispat etmek için hiçbir delil sunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre ve geçici iş göremezlik tazminatının yasal düzenlemeler ile teminat dışı bırakılması nedeniyle reddi gerektiği, Kaza Tespit Tutanağında davacının kask takıp takmadığı hususunun belirsiz olması ve tanığın davacının kask taktığını bildirmesi karşısında müterafik kusur indirimi yapılması yönündeki talebin yerinde olmadığı ve tarafların kusur durumu, davacının maluliyeti ve kaza sebebiyle yaşadığı korku ve üzüntü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve davacının çektiği acının tesellisi olmak üzere olayın meydana gelişi de dikkate alınarak manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile davanın kısmen kabulüne, davacının sürekli iş göremezliğe dayalı maddi tazminat talebinin kabulü ile 13.246,32 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 13.3.2018 tarihinden, davalı ... yönünden ise temerrüt tarihi olan 15.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının geçici iş göremezliğe dayalı 50,00 TL maddi tazminat talebinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 9.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 13.3.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; maluliyet durumuna ilişkin alınan rapora itiraz ettiklerini, süresi içerisinde yapılmadığından itirazlarının reddine karar verildiğini, ancak itirazlarını süresi içerisinde yaptıklarını, müvekkili bizzat muayene edilmeden, gerçek sakatlık durumuna aykırı olarak rapor düzenlendiğini, itirazlarının süresi içerisinde olmadığı yönündeki hukuka aykırı kararın da göz önünde bulundurulduğunda gerçek sakatlık oranının tespit için yeni rapor düzenlenmesi ve ona göre zarar hesabı yapılması gerekirken itiraza uğramış hukuka aykırı rapora yapılarak gereğinden düşük zarar tespiti yapıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Açıklamalar ışığında eldeki dosyaya baktığımızda mahkemesince hükme esas alınan 17.07.2019 tarihli Çukurova Üniversitesinin Adli Tıp Kurulu tarafından düzenlenen maluliyet raporunun, kaza tarihi olan 13.03.2018 tarihinde yürürlükte bulunan 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde düzenlendiği bu yönüyle davacı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet durumuna ilişkin alınan rapora itiraz ettiklerini, süresi içerisinde yapılmadığından itirazlarının reddine karar verildiğini, ancak itirazlarını süresi içerisinde yaptıklarını, müvekkili bizzat muayene edilmeden, gerçek sakatlık durumuna aykırı olarak rapor düzenlendiğini, itirazlarının süresi içerisinde olmadığından reddinin yerinde olmadığını, sundukları Antakya Devlet Hastanesinden alınan maluliyet raporunda kaza nedeniyle doğan maluliyet oranının % 26 olarak bulunduğunu, Mahkemece alınan raporda maluliyet oranının % 8, bu raporda ise maluliyet oranının % 26 olarak belirlenmesinin aydınlatılması gerektiğini, müvekkilinde belirlenen maluliyet oranının iddia ettikleri gibi mahkemece alınan raporda belirlenen oranın çok üzerinde olduğunu, bu hususta Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin zararı çok daha yüksek iken düşük tazminata hükmedildiğini, Mahkemece teknik faiz ile yapılan hesaplamaya itibarla karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalının sürücüsü olduğu araç ile davacının sürücüsü olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında yaralanan ve malul kalan davacı sürücünün geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile karşı araç sürücüsünden manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ nun 85 inci maddesi, 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 54 ve 56 ncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve maluliyet oranının belirlenmesinde hata bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Dosyanın incelenmesinde; tazminat hesabında TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak hesap yapıldığı ve bu hesabın ilk derece mahkemesince hükme esas alındığı, anlaşılmaktadır. Trafik kazasında cismani zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu' na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve karara esas kabul edilen aktüer bilirkişi raporunda; 01.06.2015 tarihli ZMSS Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosu' na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılmıştır. Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, ilk derece mahkemesince esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir. Bu durumda, Dairemizin içtihatları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının yapılması gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; 1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3- İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.09.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.