Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2024/4900 E. 2025/4839 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/709 Esas, 2024/989 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/128 E., 2021/408 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369. maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; medikal, laboratuvar, elektrik, elektronik malzeme, araç-gereç imalat ve pazarlama işine “... Medikal Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş.” (... A.Ş.) unvanı ile başlayan ortaklarından birinin de davalı şirketin yetkili temsilcisi olan... ... olduğunu, unvan değişikliği ile şirketin “... ... Laboratuvar Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş.” (... ...) unvanını aldığını, unvan değişikliği sonrasında da davalı şirketin yetkili temsilcisinin ortaklığının devam ettiğini, 1995 yılında gerçekleşen unvan değişikliğinde ise şirketin “... Cam Laboratuvar Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş.” (... Cam) olarak tescil edildiğini, böylece davacı unvanında yegâne ayırt edici unsur olarak "..." ibaresinin kaldığını, ... ... ve ... ... Lab. Malz. Tic. Ltd. Şti.’nde (... ...) ortaklıkları bulunan iki kardeş ... ve... ...’ın ortaklık ilişkisine son verdiğini, davalı şirket yetkilisi... ...’ın ... ...’daki hisselerini, ...’ın ise ... ...’daki hisselerini devrettiğini, kardeşlerden davacı yetkilisinin kuruluşundan bu yana tıbbi medikal sektöründe imalat- satış safhasında faaliyet gösteren davacıda, davalının yetkilisi diğer kardeşin ise kuruluşundan bu yana sadece satış işi ile meşgul olan ... ...’da kaldığını, bunun bilinçli bir tercih olduğunu, imalatı bulunmayan davalının, uzun yıllardır anılan sınıflarda “...” markası ile davacı üretimini bildiği halde 10, 11 ve 21. sınıflarda “...” markasını adına kötüniyetle tescil ettirdiğini, tarafların medikal sektöründe aynı ve/veya benzer ürünlerin ticaretini yaptıklarını, davalının, kendi ticaret unvanının 10 ve 11. sınıflarda marka tescili varken davacının unvanında tek başına markasal olarak kullandığı “...” ibaresini yine 10. ve 11. sınıflarda tescil ettirmesinin davalının kötüniyetini gösterdiğini, bu tescilin, müvekkilin markasal olarak kullandığı unvanını engelleme amacı taşıdığını, “...” ibaresi için marka başvurusunun ilk kez 1996 yılında 9. sınıfta davacı tarafından yapıldığını, “...” ibaresinin davacının 13.12.2019 tarihli başvurusuna istinaden 2019/126490 tescil numarası ile 35. sınıfta da tescil edildiğini, davalının, dava konusu “...” ibareli 10, 11 ve 21. sınıflarda 2019/23324 numara ile tescilli markasına dayanarak 07.05.2020 tarihli ihtarnameyi keşide ederek 10, 11 ve 21. sınıflarda davacının “... Markası” ile imalat, satış ve pazarlama yapmamasını ihtar ettiğini ileri sürerek davalı şirket adına tescilli, 2019/23324 tescil numaralı “...” markasının 10, 11 ve 21. sınıflarda, tıbbi, medikal cihaz ve laboratuvar malzemeleri hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. 2. Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde; ... ...’ın hali hazırda sahibi olan... ...’ın babası ... ...’ın 1972 yılında ... ... ve ortakları ... Cam Kollektif Şirketi’ni kurduğunu, bu kollektif şirketin kuruluş ana sözleşmesinin 5. maddesinde faaliyetinin cam borudan kimya ve fizik aletleri imalatı ve tamiratı olarak gösterildiğini, müvekkilinin soyadını taşıyan “...” markasının laboratuvar malzemeleri alanında 1972 yılından beri faaliyet gösteren babasının oğulları ile birlikte kurmuş oldukları ... Cam Kollektif Şirketi’nden beri mevcut olduğunu, karşı davacının kuruluş tarihi olan 1979 tarihinden bugüne kadar laboratuvar malzemeleri ürünleri ticareti ve satış sonrası servis bakım hizmetleri, yedek parça temini ile faaliyetine devam ettiğini, 41 yıllık tecrübesi ile tüm medikal sektöründe tanındığını, bu tanınmışlık, bilinirlik ve güvenilirliğin piyasada “...” ismi ile ciddi bir pazar payına sahip olduğunu, şirket ismini ve markasını koruma altına almak için 01.06.1998 tarih ve 199896 sayılı “... ... Laboratuvar Malzemeleri Ticaret Ltd. Şti.” markasını tescil ettirdiğini, yine medikal laboratuvar malzemeleri piyasasındaki “...” soyadının tanınmışlığı ve markasının korunması amacıyla, “...” markasını 2019/23324 sayılı marka tescil belgesi ile 10, 11 ve 21. sınıflarda adına tescillendirdiğini, kuruluştan sonra iki kardeşin (... ... ve ...) bu sefer “cam laboratuvar” malzemeleri üretimi yapmak amacı ile 1985 yılında, ... A.Ş.’yi kurduklarını, bu şirketin ise 8 Mayıs 1987 yılında unvan değişikliği yaparak, ... ... Laboratuvar Malz. Tic. ve San. A.Ş. unvanını, 28 Ağustos 1995 tarihinde bir unvan değişikliği daha yaparak ... Cam Laboratuvar Malz. Tic. ve San. A.Ş. unvanını aldığını, ... ...’ın 26.09.1995 tarihinde ... Cam’daki hisselerini kardeşi ...'a devrettiğini, aynı şekilde ...’ın ise ... ...’daki hisselerini ... ...’a devrettiğini, bu tarihten sonra halen ... ...’ın sahibi olan... ...’ın ticaret hayatına “laboratuvar malzemeleri” özellikle medikal laboratuvarlarda kullanılan “soğutucu, dondurucu, derin dondurucu, görüntüleme cihazları, inkübatör, bio güvenlik kabini, iklim kabini, otoklav, ...” malzemelerinin ithalatı, ihracatı, yurt içi ve yurt dışındaki ticaretiyle servis, bakım ve yedek parça hizmetleri işlerine, ...’ın ise ... Cam ile cam laboratuvar malzemeleri üretimi işine devam ettiğini, ...’ın ... Cam’daki hisselerinin %75’lik bölümünü 08.10.2012 tarihinde dava dışı kişilere devrettiğini, bu devirden sonra da şirketin cam laboratuvar malzemeleri üretimine devam ettiğini, ...’ın kalan %25’lik hissesini de 2016 yılında diğer ortaklara devrederek şirketle ilişiğini kestiğini, müvekkilinin faaliyet alanını tanıtan “www.laborildam.com.tr” web adresini 12.06.2000 tarihinden itibaren kullandığını, “www.....com” alan adının sahibinin de ... olduğunu, karşı davalının fason olarak aldığı malzemeleri “...” markasıyla satışa sunduğunu, “...” markasından faydalanmak için kötüniyetli olarak bu web sitesini kurduğunu, karşı davalının ihtarname sonrasında web sitesinde ufak değişikliklere gittiğini ancak “...” marka hakkına tecavüz eylemlerini tamamen sonlandırmadığını, katalog ve web sayfasının uzantılarında halen “...” markalı ürünlerin görsellerine yer verdiğini ileri sürerek “...” ve “... ...” markalarına karşı davalının tecavüzünün tespitine, bu durumun önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, “...” markasının kullanılmasının durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın reddini istemiştir. 2.Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; karşı davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı- karşı davalı şirketin 05.04.1985 tarihinde tescil edildiği, kuruluş unvanı ... Medikal Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş. iken unvanının 05.05.1987 tarihinden itibaren ... ... Laboratuvar Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş., 15.08.1995 tarihinden itibaren ise ... Cam Laboratuvar Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş. olarak değiştiği, şirketin amaç ve konuları arasında; “medikal, kimyasal, cam laboratuvar malzemelerinin, ilaç ve ham maddelerinin her türlü ticaretini, pazarlama ve imalatını yapmak / iş makinaları, elektrikli ve elektronik malzemelerin her türlü ticaretini, pazarlama, imalat ve montajını yapmak/… konusu ile ilgili her nevi alım-satım, ithalat-ihracat ve imalat işleriyle uğramak…” yer aldığı, bu durumda, “...” ibaresinin 15.08.1995 tarihinden itibaren davacı- karşı davalı ticaret unvanının kılavuz unsuru olarak kullanıldığı, davacı- karşı davalı şirket tarafından 2014- 2019 yılları arasında, “kjeldahl azot protein tayin cihazı, saf su cihazı, uçucu yağ tayin cihazı, CO2 gaz safiyet cihazı, soxhlet yağ tayin cihazı, kurutma fırını (etüv) cihazı, inkübatör cihazı, çeker ocak, laminar flow ve biogüvenlik kabini” mallarının üretilerek aynı şirket unvanı altında farklı kurum ve kuruluşlara satışının gerçekleştirildiği, bu durumda, 10 ve 11. sınıftaki mallar yönünden, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 6/6 hükmü kapsamında da, “...” ibaresi üzerinde davacı- karşı davalının ticaret unvanından kaynaklı öncelik hakkının bulunduğu, esasen davacı- karşı davalı ve davalı- karşı davacı şirketlerin, ... ... ve kardeşi ...’ın ortaklığında kurulan ve kardeş şirketler olarak faaliyet gösteren şirketler iken 1995 yılındaki karşılıklı hisse devirleri sonucunda kardeşlerin şirketlerdeki ortaklıklarının karşılıklı olarak sona erdiği, daha sonra ...’ın davacı- karşı davalı şirketteki hisselerinin tamamının mevcut sahiplerine devredildiği, buna göre, taraf şirketlerin uzun yıllar boyunca piyasada birlikte ve işbirliği içinde kardeş şirketler olarak faaliyet gösterdikleri, birbirlerinin faaliyetlerinden haberdar oldukları ve hatta aralarında ticari ilişki bulunduğu, davalı- karşı davacı markasının tescil kapsamında bulunan “...” markalı “saf su cihazının” davacı- karşı davalı tarafından davalı- karşı davacı şirkete satışının gerçekleştiği, davalı- karşı davacı tarafından davacı- karşı davalıya gönderilen, marka tecavüzü iddialı 07.05.2020 tarihli ihtarnameye kadar da taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, davacı- karşı davalı adına 92410 sayılı “...” markası 9. sınıftaki mallar için 1986 tarihinden itibaren, davalı- karşı davacı adına ise 199896 sayılı “... ... LABORATUVAR MALZEMELERİ TİCARET LTD. ŞTİ.” markasının 5, 10, 11. sınıflardaki mallar için 1998 tarihinden itibaren tescilli olduğu, şirketlerin uzun yıllar bu marka ve ticaret unvanları altında faaliyet gösterdikleri, buna rağmen, 07.03.2019 başvuru tarihli 2019/23324 sayılı “...” markası; 10, 11, 21. sınıflarda, davacı- karşı davalının bu markayı daha önceden kullandığı bir kısım malları da kapsayacak şekilde davalı- karşı davacı adına tescil ettirildiği, bütün bu hususlar dikkate alındığında, özelikle taraf şirketlerin ilk kuruluşları ve uzun yıllar boyunca sürdürdükleri faaliyetleri itibariyle, gerek ortaklık yapıları, gerek faaliyetleri yönünden kardeş şirketler konumunda olduğu, birlikte işbirliği içinde faaliyet gösterdiği, “...” markalı ürünlerin davacı- karşı davalı tarafından davalı- karşı davacıya satışının gerçekleştiği, bu süre boyunca davacı- karşı davalı şirketin hem 9. sınıfta tescilli markası, hem ticaret unvanının kılavuz unsuru “...” ibaresi iken, davalı- karşı davacı şirketin marka ve ticaret unvanının “... ...” ibareleri olduğu dikkate alındığında, davacı- karşı davalı şirketin ortaklık yapısı değiştikten sonra, davalı- karşı davacı şirket tarafından “...” markasının 10, 11, 21. sınıflarda tescil ettirilmesi eyleminin, davacı- karşı davalı şirkete yaklaşma ya da bu şirketin ticari faaliyetlerini engellemeyi amaçladığı, davalı- karşı davacı şirketin, hükümsüzlüğü istenen markayı kötüniyetli tescil ettirdiği, kötüniyetli tescil olgusunun, tüm emtiaları kapsadığı gerekçesiyle, SMK’nın 6/1, 6/3, 6/6 ve 6/9 hükümleri ile 25. maddesi uyarınca; taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak, 2019/23324 sayılı markanın kısmen hükümsüzlüğü isteminin kısmen kabulü ile; “10. sınıf: Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. 11. sınıf: İklimlendirme ve havalandırma cihazları. Soğutucular ve dondurucular. Sanayi tipi pişirme, kurutma ve soğutma tesisatı. Pastörize ve sterilize edici makineler. 21. sınıf: Değerli metalden olanlar da dahil olmak üzere, bu sınıfta yer alan ve elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri (çatal, bıçak, kaşıklar hariç): yemek servis takımları, kap-kacak, şişe açacakları, saksılar, pipetler, elektriksiz pişirme aletleri.” emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, “genel laboratuvar cihazları” emtiaları hükümsüzlüğü istenen markanın tescil kapsamında bulunmadığından, bu emtiaların hükümsüzlüğüne ilişkin talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, asıl davada, marka hakkına tecavüz istemine mesnet markanın, tecavüz iddiasına konu emtialarla ilişkili emtialar bakımından hükümsüzlüğüne karar verildiğinden ve bu hükümsüzlük kararının etkisi geçmişe etkili olarak ortadan kalkacağından, karşı dava bakımından marka hakkına tecavüzün koşullarının oluşmayacağı gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı- karşı davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı- karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı- karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava marka hükümsüzlüğü, karşı dava marka hakkına tecavüzün önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı- karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı- karşı davacıya yükletilmesine, 03.07.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.