Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/6520 E. 2024/8548 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1785 Esas, 2023/1848 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/450 E., 2022/171 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının hissedarı olduğu ... Eğitim İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.nin sahibi ve işleticisi olduğu okullara, işletmelere ve tüm malvarlıklarına 667 sayılı Ohal KHK Ekli Liste Yöntemi ile Maliye Hazinesi tarafından el konulduğunu ve 670 sayılı KHK'nın 5/3 maddesine dayanarak Maliye Bakanlığı'nın talimatına binaen 15.11.2016 tarihli resen terk işlemi ile şirketin kapatıldığını, bu şekilde yapılan işlemlerle malvarlıklarına tüm alacak ve borçları ile birlikte el konulduğu dikkate alındığında el koyma işlemini yapan Maliye Bakanlığı'nın, şirketin piyasadaki alacaklarını tahsil hakkını kazandığı gibi borçlarını da şirketin malvarlığı ile karşılama yükümlülüğü altına girdiğinin açık olduğunu, davacının hissedarı olduğu şirketin, ... Bankası nezdinde kullandığı ve hissedarlarının da kefil olduğu ticari kredi kartları ve krediler sebebiyle oluşan borcun, el koyma ve kapatma işlemine rağmen ödenmediğini, ... Bankası tarafından doğrudan doğruya davacı aleyhinde Kocaeli 2. İcra Dairesi nezdinde 2016/12683 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından "bu borcun şirkete el koyan Maliye Hazinesince ödenmesi gerektiği bu sebeple öncelikle maliye hazinesine başvurulması gerektiği" dile getirilip itiraz edilmiş ise de takibin durdurulamadığını ve ancak alacaklı tarafından OHAL KHK Bürosu'na gerekli başvuruların yapıldığının taraflarına bildirildiğini, buna rağmen Maliye tarafından ödemelerin yapılmadığını ve dosyada açık olduğundan davacı hakkında icra işlemleri devam ettiğini, ilgili icra dosyası üzerinden davacı adına kayıtlı gayrimenkullere konulan hacizler sebebiyle satış işlemleri başlatılıp kıymet takdirleri yapılınca davacının bu icra baskısı ile söz konusu icra dosya borcunu tamamen ödemek zorunda kaldığını, bu aşamada Maliye tarafından ödenmesi gereken borcun ödenmemesi sebebiyle davacı tarafından kefalet sebebiyle ödenmiş olduğunu, bu haliyle davacının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 596 ncı maddesine göre alacaklı İş Bankasına halef olduğunu ve Maliye Bakanlığı'ndan rücuen bu paranın kendisine ödenmesini isteme hakkına sahip olduğunu, Maliye tarafından davacının ödediği bedelin davacıya ödenmesi gerektiğini beyanla davacının kefil sıfatı ile ödemiş olduğu 1.620.000,00 TL'nin kefalet hükümleri ve 670 sayılı OHAL KHK düzenlemeleri gereğince ödemenin yapıldığı 23.02.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... Eğitim İşletmeleri A.Ş.'nin 20.07.2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler ile kapatılarak tüm malvarlığının Hazineye devredildiğini, 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 16. maddesinin 3. Fıkrası; “20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.” hükmünü içerdiğini, OHAL kapsamında yürürlüğe konulan 675 sayılı KHK'nın yukarıda belirtilen 16. maddesi hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere, OHAL kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlara veya bu kuruluşların kapatılması nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığına karşı adli yargıda dava ve icra takibi açılamayacağını, her ne suretle açılan dava veya icra takibi mevcut ise davaların dava şartı yokluğundan reddine icra takiplerinin ise takip şartı bulunmaması nedeniyle düşmesine karar verileceğinin açıkça belirtildiğini, Maliye Bakanlığından (BAHUM) İDK raporunda belirtilen 592.087,46 TL ile icra dairesine ödenen ve dilekçede talep edilen 1.620.000.00 TL'nin arasında ciddi ölçüde fark bulunması nedeniyle yapılacak işlemler hakkında 06.07.2021 tarihli yazıyla görüş ve talimat istendiğini, Bakanlıktan bir cevap gelmediğini, bu hususun ise aynı tarihte davacı vekiline resmi yazı ile bildirildiğini, Bakanlıktan beklenen cevap gelmeden huzurdaki davanın açılmasının kötü niyetli bir tutum olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, somut olayda ise ödemenin OHAL KHK'lerinden çok sonra 23.02.2021 tarihinde yapıldığı ve halefiyetin de ödeme tarihi ile gerçekleştiği, el konulan şirketin aktif ve pasif malvarlığı nazara alındığında bu durumun davalı idare açısından mali külfet teşkil etmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, dava dışı Şirketin 670 sayılı KHK'nın 5/3 maddesine dayanarak Maliye Bakanlığının talimatına binaen Tepecik Vergi Daire Müdürlüğünce 15.11.2016 tarihinde resen terkin edilerek kapatıldığı, davaya konu ödemenin 29 Ekim 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 675 sayılı KHK'den sonra 23.02.2021 tarihinde yapıldığı göz önüne alındığında, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kefalet sözleşmesi uyarınca ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (675 Sayılı KHK) 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası. 3. Değerlendirme 675 sayılı KHK 'nın 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki "3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da resen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir." düzenleme uyarınca söz konusu icra takibinin 07.11.2016 tarihinde başlatıldığı anlaşılmakla davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.12.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.