Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/1349 E. 2025/8698 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1714 E., 2024/3473 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2019/731 E., 2022/158 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının davalı işverenin yanında 01.03.2014–15.12.2018 döneminde çalıştığının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili, davacının ...'ın değil ... ... isimli şahsın işçisi olduğunu, halen onun yanında çalıştığını, mevsimlik tarım işçisi olduğunu, davalı ile .....'nin bir dönem patates ortakçılığı yaptığını, davacının onun yanında çalıştığını, müvekkili ile ... ...'nin anlaşamayarak ortaklığı sona erdirdiklerinde ...'ın alacaklı çıkması üzerine ... ... hakkında icra takibi başlattığından davalıya zarar vermek için bu davayı açtıklarını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, davalının 23.12.2019 tarihli cevap dilekçesinde davacının davalı yanında çalıştığını zımnen kabul ettiğini, davalının kiraladığı arazilerde sulama ve traktör ile ekim dikim işlerini yaptığını, sürekli kesintisiz çalıştığını, dinlenen tanıkların davacının davalı yanında sürekli kesintisiz çalıştığını emir ve talimatları davalıdan aldıklarını beyan ettiğini, Mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu kararın kaldırılmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. Somut dosyada; davacı davalıya ait çiftlikte 01.03.2014-15.12.2018 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davalı cevap dilekçesinde davacının ... ... isimli şahsın işçisi olduğunu, halen onun yanında çalıştığını, mevsimlik tarım işçisi olduğunu, davalı ... ... ile bir dönem patates ortakçılığı yaptığını, davacının onun yanında çalıştığını, müvekkili ile ... ...'nin anlaşamayarak ortaklığı sona erdirdiklerinde davalının alacaklı çıkması üzerine ... ... hakkında icra takibi başlattığından davalıya zarar vermek için bu davayı açtıklarını beyan etmiştir. Dosyada dinlenen tanıklar da bu yönde beyanda bulunmuşlardır. Davalının bir dönem ... ... ile ortaklık yapması nedeniyle ortaklık döneminde işçi çalıştırılması her iki tarafı da işveren yapacağından ... ... davaya dahil edilmeli, işverenin kim olduğu tespit edilmeli, buna göre davacının çalışma iddiası araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir. O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.