Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9503 E. 2024/13652 K. – Bağ-Kur Sigort

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/900 E., 2024/904 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2023/362 E., 2023/426 K. Taraflar arasındaki Bağ-Kur sigortalılığın tespiti ve Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; muris ...'nın 30 seneden fazladır çiftçilik yaptığını, 2926 sayılı Kanun kapsamında resen tescil işlemi yapılması gerekirken, 16.11.2012 tarihinde tescil edilip bu tarihten ölümüne kadar hizmet verildiğini, müvekkilinin murisinin süt sattığını, prim kesintisi yapıldığını, 2002 ve devamı tarihlerinde yapılan satışlardan Bağ-Kur prim tevkifatlarının Kurum hesabına verildiğini, 1997-1998 yıllarında ürün satış ve prim kesintisi bulunduğunu beyanla müvekkili murisinin 2926 sayılı Kanun kapsamındaki hizmetinin ilk prim tevkifatını takip eden aybaşı itibariyle başlatılması gerektiğinin ve hizmetin ölüm aylığına yeterli miktarda tespitine karar verilmesini ve Kurum işleminin iptaline karar verilmesini ve yargılama aşamasında Kurumdan gelecek borç miktarı ödenmesi tarihini takip eden ölüm aylığına hak kazandığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davadan önce Kuruma müracaat şartının yerine getirilmediğini, ...'nın Ziraat Odasına 01.07.2003 tarihinde kaydolduğunu, işe giriş bildirgesinin 16.11.2012 tarihinde Kuruma intikal ettiğini, bu tarih itibariyle sigortalılığının başlatıldığını, vefat ettiği tarih itibariyle sigortalılığının sonlandırıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; "..karar ilamı uyarınca davacı vekiline dava dışı ... T.C. kimlik numaralı ... mirasçılarını davaya dahil etmek üzere süre verilmiş, Kuruma müzekkere yazılmış, Kuruma müzekkere yazılmış ve dosya bilirkişi ... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen 16.11.2023 tarihli bilirkişi raporu ile, "... Süt A.Ş ne 30.11.1997/30.12.1997/31.01.1998 ve 31.05.1998 tarihlerinde satılan tarım ürün bedelinden yapılan prim kesintilerinin Isparta Şarkikaraağaç Yeniköy adresinde mukim ...’ya ait olması ve bu kişinin ... oğlu 10.12.1932 doğumlu başka bir ... olması nedeniyle davacı murisinin 01.01.1998-01.01.2000 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı sayılamayacağı, ... Süt A.Ş ne 31.03.2002 tarihinde satılan tarım ürün bedelinden yapılan prim kesintisinin Yaylacık köyünde mukim ...’ya ait olduğu, Seydişehir ilçesi Yaylacık köyünde ... T.C no.lu ... oğlu 31.12.1953 doğumlu ... dışında başka bir kişinin olmadığı bu nedenle söz konusu kesintinin davacı murisine mal edilebileceği, bu durumda 01.06.2002-31.12.2002 tarihleri arasında sanal ihya yapılan dönemin davacı murisine mal edilmesi ile 210 gün hizmet kazanacağı, davacı murisinin 16.11.2011-30.01.2015 tarihleri arasında tescilli 795 günlük tarım bağkur sigortalılığının olduğu,415 gün askerlik borçlanması ile bunun 1210 güne ulaştığı, Davacının 05.04.2019 tarihli tahsis talebine göre, 1800 günlük hizmetin olmaması nedeniyle ölüm aylığına hak kazanamayacağı," şeklinde rapor tanzim edilmiş, bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun denetime elverişli kabul edilerek Mahkemece hükme esas alınmış, davacı yan tarafından dava dışı ... mirasçılarının davaya dahil edilmemesi ve 2002 yılı öncesi döneme ilişkin kesintilerin Isparta Şarkikaraağaç Yeniköy adresinde mukim ...’ya ait olduğu anlaşılmakla işbu davanın reddine .." yönünde karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "...toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacılar vekilinin, 18.12.2023 tarihli karar celsesinde, Dairemizin 2023/2343E.-1594 K. sayılı kaldırma kararında belirtilen 3. kişileri davaya dahil etmeyeceğini beyan ettiği, ... Süt A.Ş,'ye 30.11.1997, 30.12.1997, 31.01.1998 ve 31.05.1998 tarihlerinde satılan ürün bedelinden yapılan prim kesintilerinin davacıların murisi ...'dan başka bir ... olması nedeniyle davacıların murisinin 01.01.1998-01.01.2000 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılamayacağı, ... Süt A.Ş'ye 31.03.2002 tarihinde satılan ürün bedelinden yapılan prim kesintisinin Yaylacık Köyünde mukim ...’ya ait olduğu, Seydişehir ilçesi Yaylacık Köyünde ... T.C numaralı ... oğlu, 31.12.1953 doğumlu ... dışında, aynı isimde başka bir kişinin olmadığının tespit edildiği, bu nedenle söz konusu kesintinin davacıların murisine mal edilebileceği, bu durumda 01.06.2002-31.12.2002 tarihleri arasında sanal ihya yapılan dönemin davacı murisine mal edilmesi ile 210 gün hizmet kazanacağı, davacı murisinin 16.11.2011- 30.01.2015 tarihleri arasında tescilli 795 günlük Tarım Bağ-Kur sigortalılığının olduğu, 415 gün askerlik borçlanması ile bunun 1210 güne ulaştığı, davacılardan ...'nın 05.04.2019 tarihli tahsis talebine göre, 1800 günlük hizmetin olmaması nedeniyle ölüm aylığına hak kazanamayacağı, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğuna.." karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun 1998-2000 yılları arasındaki dönem hizmetindeki ..., süt müstahsil makbuzlarının başka bir şahsa ait olduğu şeklindeki tespitlerinin yanlış olduğu, davacıların murisi ...'nın 30 seneden fazla çiftçilik yaptığı, Tarım Bağ-Kur hizmetinin 2926 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında Kurumca resen yapılması gerekirken Kurumun bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, 2926 sayılı Kanun kapsamında hizmetinin tescil edilmediği, ilk prim tevkifatını takip eden aybaşı itibari ile hizmetinin ve tescilinin yapılmasını talep ettiği, Kurum tarafından 16.11.2012 tarihinden sonraki ölüm tarihine kadar hizmet verildiği, et kombinelerine ve süt fabrikalarına ürün teslim ettiği ve buralara satım gerçekleştirdiği, ürünlerden kesilen Bağ-Kur primlerinin Kurum hesabına ödendiği ve tarımsal faaliyetini net bir şekilde ispatladığı gerekçeleriyle, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.