Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/8301 E. 2025/213 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2019/995 E., 2023/160 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait apartmanda 10.12.2000 tarihinden 04.07.2011 tarihine kadar kapıcılık yapmak suretiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Apartman Yönetimi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2015 tarih, 2011/560 Esas, 2015/491 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının davalı ... Apartmanında, 10.12.2000-31.12.2000 tarihleri arasında 21 gün, günlük 3.960.000 TL 01.01.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 210 gün, günlük 5.598.000 TL 01.01.2002-31.12.2002 tarihleri arasında 210 gün, günlük 8.362.500 TL 01.01.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 360 gün, günlük 10.200.000 TL 01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük 14.100.000 TL 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük 14.805.000 TL 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün, günlük 16,29 TL 01.01.2006- 31.12.2006 tarihleri arasında 180 gün, günlük 17,70 TL 01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün, günlük 18,75 TL 01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 130 gün, günlük 19,50 TL 01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 20.28 TL 01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 21,29 TL 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 22,20 TL 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 23,10 TL 01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 24,30 TL 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 25,35 TL 01.01.2011-04.07.2011 tarihleri arasında 183 gün, günlük 26,55 TL ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; davacının tespitini istediği döneme ilişkin olarak davalı Apartmanda kimlerin ikamet ettiği ilgili muhtarlıktan sorulmalı, Apartman sakinlerinden hangilerinin malik hangilerinin kiracı oldukları tapu kayıtları celp edilerek belirlenmeli ve beyanları denetmelidir. ayrıca aynı şekilde tespit edilecek malik ve kiracıların beyanları alınmalı, dosya kapsamından, davacının davalı Kuruma yapmış olduğu şikayet sonucunda Kurum denetmenleri tarafından davalı işyeri ile ilgili denetim düzenlenip düzenlenmediği sorularak bulunması halinde celbi sağlanmalı ve içeriği irdelenmeli, dosya kapsamından, davalı Apartmanda davacı ve eşinin oturduğu anlaşılmakta ise de, kapıcılık görevini asıl olarak kimin yaptığı netlik kazanmamıştır. 2000-2007 tarihleri arası dava dışı kocanın Apartmanda kapıcılık yapıp yapmadığı, yapmışsa Bu durumda, davacının kapıcılık görevini asli olarak mı yoksa eşine yardım şeklinde mi yaptığı, asli olarak davacı tarafından yapılıyorsa çalışma şekli, süresi, günlük kaç saate haftada ve ayda kaç güne tekabül ettiği, apartmanın büyüklüğü, ne gibi işlere baktığı, hizmet karşılığı ödemelerin kime yapıldığı hususları irdelenmeli, davacının çalıştığı döneme ilişkin, apartman karar defteri ile gelir gider defteri davalı işyerinden getirtilerek varsa çalışmaya dair Kat Malikleri kurulu kararı ile ücret ödeme kayıtları irdelenip değerlendirilmeli, davacının fiili çalışmalarının varlığı ve süresi hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenip, toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma öncesi ve bozma sonrası toplanan deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının davalı işyerinde tam zamanlı tüm mesaisi davalı apartmanda olmak üzere kapıcılık hizmeti verdiği, davacının eşinin davalı apartmanda çalıştığına dair soyut iddiadan öte delil olmadığı gibi bu konuda başkaca tespit de bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne, davacının davalı ... Apartmanında, 10.12.2000-31.12.2000 tarihleri arasında 21 gün, günlük 3.960.000 TL 01.01.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 210 gün, günlük 5.598.000 TL 01.01.2002-31.12.2002 tarihleri arasında 210 gün, günlük 8.362.500 TL 01.01.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 360 gün, günlük 10.200.000 TL 01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük 14.100.000 TL 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük 14.805.000 TL 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün, günlük 16,29 TL 01.01.2006- 31.12.2006 tarihleri arasında 180 gün, günlük 17,70 TL 01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün, günlük 18,75 TL 01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 130 gün, günlük 19,50 TL 01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 20.28 TL 01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 21,29 TL 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 22,20 TL 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 23,10 TL 01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 24,30 TL 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 25,35 TL 01.01.2011-04.07.2011 tarihleri arasında 183 gün, günlük 26,55 TL ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalıya ait apartmanda 10.12.2000 tarihinden 04.07.2011 tarihine kadar kapıcılık yapmak suretiyle çalıştığının tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. 3. Değerlendirme 1- Öncelikle Mahkemenin gerekçesinde eylemli ve fiili şekilde kesintisiz ve sürekli çalışmanın varlığı kabul edilmiş iken, hüküm fıkrasında bazı yıllarda kısmi süreli çalışmaya karar verilmesi (örneğin; 01.01.2001-31.12.2001 arası 210 gün, 01.01.2002-31.12.2002 arası 210 gün v.s.) gerekçe ve hüküm arasında çelişkiye sebep olup bozmayı gerektirir. 2-Öte yandan, dosyaya gelen tapu kayıtlarından 11 daireli olduğu anlaşılan davalı apartman iş yerindeki çalışmanın varlığı yönünden bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı apartmanda gerekirse keşif yapılmak suretiyle apartmanın kaç katlı olduğu ve kaç daireden oluştuğu, apartmanın büyüklüğü, asansör olup olmadığı, bahçesinin olup olmadığı hususları açıklığa kavuşturulmalı, davacının davalı Apartmanda hangi işlere baktığı, kapıcılık faaliyetinin neler olduğu, çöp toplama, apartman temizliği, apartman servisi v.b. kapıcılık işlerini yapıp yapmadığı, davacının çalışma şekli, süresi, bu çalışmasının günlük kaç saat olup haftada ve ayda kaç güne tekabül ettiği hususları tespit edilerek dava konusu dönemi kapsar komşu iş yeri tanık beyanlarına da başvurulmak suretiyle her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konularak toplanacak tüm deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 08.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.