Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/6654 E. 2024/10235 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1852 E., 2024/489 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/126 E., 2022/174 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının davalı işveren nezdinde 23.04.2004-31.05.2017 tarihleri arasında palet tamir ustası olarak kesintisiz bir şekilde çalıştığını, son aylık ücretinin net 2.000,00 TL olduğunu, sigortasının sadece 11.07.2014-06.01.2016 tarihleri arasındaki süre için yapıldığını, hizmetlerinin ve ücretinin Kuruma eksik bildirildiğini belirterek, davacının 23.04.2004-31.05.2017 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının ve ücretinin aylık net 2.000,00 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ... cevap dilekçesi ile davayı kabul etmediğini, davacının en fazla 3 sene çalışmasının olduğunu, bu çalışmasının da SGK'ya bildirdiğini, asgari ücretle çalıştığını, SGK'ya yaptığı bildirimlerin doğru olduğunu, davacının malulen emekli olup, bacağından özürlü olduğunu, bu sebeple kendi yanında çalıştığını, davacıya fazladan da para verdiğini, davacının herhangi bir alacağının olmadığını, hatta kendisine borcu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Toplanan delillerin incelenmesinden; iş makinası alım-satımı işi yapan ... Makina İnş. Hafriyat San. Tic. Ltd. Şti'ne ait işyerinin 08.10.2014 tarihinde yasa kapsamına alındığı, Türk-Metal Sendikası tarafından davacının alabileceği emsal ücretinin net 3.310,00 TL, brüt, 4.633.22 TL, 2017 yılında net 3.800.00 TL, brüt 5.326,75 TL olduğunun bildirildiği, davacının ... sicil sayılı işyerinden 01.07.2014 tarihinde işe girişinin bildirildiği, 06.01.2016 tarihinde işten ayrıldığı, ücret bordrolarında davacı imzası bulunduğu, davacıya ait kredi kartına ilişkin 2011/1.ay — 2016/12.ay'a ait ekstreler ile 2012/ 11,12 , 2013/ 1,3.ay ve 2016/2.ay ekstrelerinin davacı adına davalı işyeri adresine gönderildiği, ... Planet kaşesi ve imzasını içeren 29.07.2012 tarihinde Denizbank A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne verilen belgede, davacının işyerinde aylık net 2.000,00 TL ile çalıştığı ve maaşı üzerinde herhangi bir haciz ve ödeme emrinin bulunmadığının bildirildiği, 06.01.2016 işten ayrıldığı tarihte maluliyet aylığı bağlanması için Kuruma başvurduğu, tahsis başvuru tarihini takip eden 01.02.2016 tarihinden geçerli olmak üzere maluliyet aylığı bağlandığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davanın, davacının 23.04.2004-31.05.2017 tarihleri arasındaki davalı işyerindeki hizmetinin ve ayrıca aylık ücretinin net 2.000,00 TL olup olmadığının tespitine ilişkin olduğu, davacı tarafından sunulan ticaret sicil gazetesi örnekleri ile davalının şahıs işyeri olduğu, dava konusu dönem sonrasında tür değişikliği ile limited şirket olduğu böylece husumet yönünden isabetsizlik bulunmadığı, esasa ilişkin değerlendirmede davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu olmadığı, çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğu, hizmet tespiti talebi yönünden yapılan incelemede , zaten bildirilen süre yönünden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, emeklilik sonrası çalışma iddiası yönünden iddianın ispat edilmediği, 23.04.2004-30.06.2014 tarihleri arasındaki süre yönünden ise, tanık beyanları, tanıkların davalı iş yerindeki hizmet süreleri ve tüm dosya kapsamına göre iddianın ispat edildiği, prime esas kazanç tespiti talebi yönünden yapılan incelemede ise, kredi almayı temin için işveren tarafından bankaya yapılan bildirimin iddianın ispatı için yeterli kabul edelemeyeceği, bunun dışında usule uygun deliller ile iddanın ispat edilemediği kanaatine varılarak, bu kabullere göre davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar vermek gerektiği" gerekçesiyle; "Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile 1-a)Davacının 1106458 sicil sayılı davalı işyerinde 23.04.2004-30.06.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile sürekli ve kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, b)Fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...’in "31/A Sokak No:... Ostim Ankara" adresinde ... Ticaret Ünvanı ile şahıs firması olarak kuruluş yaparak faaliyetine başladığını, 04.10.2017 tarihinde ... Palet Makina İnş. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak aynı adreste faaliyetine devam ettiğini, davanın tür değişikliği gereği firmanın devamı niteliğinde bulunan ... Palet Makina İnş. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti. karşı açılması gerekirken ...'in bizzat şahsına karşı açılmış olduğundan davanın husumet sebebi ile reddi gerektiğini, esas yönünden ise eksik inceleme ile karar verildiğini, davacı ...'ın kaza geçirmeden önce davalının abisi ... ... ile ortak tamir dükkanı açtığını, dükkan açma ve işletme girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması sonrasında bağlı çalıştığı iş yerinde malulen emekli olmasını sağlayan kazayı geçirdiğini, davalı ...'in ekonomik getirisi bulunan bir iş yerine sahip olması ve davacı ...'ın getirdiği işlere karşılık komisyon alması ve sırf emekli maaşı alabilmesi için davacıyı sigorta ettirdiğini, müvekkilinin malulen emekli olan eski arkadaşı davacı ...'ın kendisine iş getirmesi karşılığında sadece komisyon verdiğini, davacı ...'ın malulen emekliliğinin yanacağı gerekçesi ile yapılan iş teklifini reddettiğini, 2014 yılında davacının ikinci kez emekli olması için 2014-2016 yılları arası SGK'lı gösterilmek suretiyle emekli edilmek için çalıştırıldığını, bunun dışında hiç bir çalışmasının olmadığının beyan edildiğini, davacı ile davalının arkadaşlığı ve dostluğunun eskiye dayandığını, bu ilişkinin hiç bir zaman işçi -işveren ilişkisi şeklinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu, hukuka aykırılık teşkil etmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosyadaki bilgi ve belgelerden; iş makinası alım-satımı işi yapan ... Palet Makina İnş. Hafriyat San. Tic. Ltd. Şti'ne ait işyerinin 08.10.2014 tarihinde yasa kapsamına alındığı, Türk-Metal Sendikası tarafından davacının alabileceği emsal ücretinin net 3.310,00 TL, brüt, 4.633.22 TL, 2017 yılında net 3.800.00 TL, brüt 5.326,75 TL olduğunun bildirildiği, davacının 1106458 006 21-47 sicil sayılı işyerinden 01.07.2014 tarihinde işe girişinin bildirildiği, 06.01.2016 tarihinde işten ayrıldığı, ücret bordrolarında davacı imzası bulunduğu, davacıya ait kredi kartına ilişkin 2011/1.ay — 2016/12.ay'a ait ekstreler ile 2012/ 11,12 , 2013/ 1,3.ay ve 2016/2.ay ekstrelerinin davacı adına davalı işyeri adresine gönderildiği, ... Planet kaşesi ve imzasını içeren 29.07.2012 tarihinde Denizbank AŞ Genel Müdürlüğü'ne verilen belgede, davacının işyerinde aylık net 2.000,00 TL ile çalıştığı ve maaşı üzerinde herhangi bir haciz ve ödeme emrinin bulunmadığının bildirildiği, 06.01.2016 işten ayrıldığı tarihte maluliyet aylığı bağlanması için Kuruma başvurduğu, tahsis başvuru tarihini takip eden 01.02.2016 tarihinden geçerli olmak üzere maluliyet aylığı bağlandığı, bordro tanıklarının bir kısmının davacının çalışmasını doğruladıkları, davalı tanığı olan bordro tanıklarının ise doğrulamadığı, Mahkemece davacının hizmet tespiti talebi kabul edilip yazılı delil bulunmadığı gerekçesiyle prime esas kazanç tespiti talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Somut olayda, tarafsız bordro tanıklarının beyanları dikkate alınarak, Mahkemece verilen karar yerinde olmuştur. Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu, istinaf edenin sıfatı ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili, davadan feragat dilekçesi verildiği halde dilekçenin gözetilmediğini, davanın reddi ile kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Feragat, 6100 sayılı HMK'nın 311 nci madde hükmü uyarınca, kesin hüküm sonuçlarını doğurduğu gibi, aynı Kanun'un 309/2 nci maddesi uyarınca karşı tarafın kabulüne de bağlı bulunmamaktadır. Öte yandan, aynı Kanun'un 310 ncu maddesi uyarınca davadan feragat, karar kesinleşinceye kadar her aşamada mümkündür. 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi ile HMK’nın 310’uncu maddesine eklenen 3’üncü fıkraya göre, ‘‘Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir'' hükmünü içermektedir. 3. Değerlendirme Davacı vekilinin, İlk Derece Mahkemesi kararından sonra verdiği 12.09.2022 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiği anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlıkta, davacının, İlk Derece Mahkemesince verilen 19.07.2022 tarihli karardan sonra 12.09.2022 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini beyan etmesi karşısında feragat dilekçesinin değerlendirilerek sonucuna göre ek karar verilebilmesi için dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. VI. KARAR Yukarıda açıklanan sebeple, dava dosyasının kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine İADESİNE, 24.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.