Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8155 E. 2023/9332 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/19 E., 2023/20 K. KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen, rücuan tazmiat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili, 06.11.2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan Kurum sigortalılarından [TCKN] TC Kimlik nolu Mehmet Bülbül'ün 25.01.2007 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu nedeniyle müvekkili Kurum tarafından sigortalıya 80.526,55 TL peşin sermaye değeri ile 1.230,65 TL iş göremezlik (istirahat) ödeneği masrafı 3.034,62 TL hastane masrafı olmak üzere toplam 84.801,82 TL masraf yapıldığını, iş kazası nedeniyle düzenlenen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 15.10.2007 tarih -TH/104 nolu inceleme raporunda iş kazasının meydana gelmesinde; işveren ... Turizm İnş. Tah. San. A.Ş.'nin raporun V bölümünde 1., 2., 3., 4., 5. ve 6 maddelerinde belirtilmiş olan mevzuat hükümlerine uymaması sebebiyle %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğunun, alt işveren ... İnş. Taah. San ve Tic. A.Ş.'nin raporun V. Bölümündeki 1., 2., 3., 4., 5., ve 6 maddelerinde belirtilmiş olan mevzuat hükümlerine uymaması sebebiyle %30 (Yüzde Otuz) oranında kusurlu olduğunun, esas işveren kuruluşun işveren vekili Şantiye Şefi ...'ın raporun V.Bölümündeki 1., 2., 3., 4., 5., ve 6 maddelerinde belirtilmiş olan mevzuat hükümlerine uymaması sebebiyle %5 (Yüzde Beş)oranında kusurlu olduğunun, kazazedenin raporun V bölümünde 7. maddesinde belirtilmiş olan mevzuat hükümlerine uymaması sebebiyle kazazede işçi Mehmet Bülbül'ün % 15 (yüzde onbeş ) oranında kusurlu olduğunun belirlendiğini, kaza olayında kasıt unsurunun bulunmadığına dair rapor sunulduğunu, 3. şahısların kusurlu bulunması durumunda bu şahıslara ait kusur durumlarınında teselsül hükümleri doğrultusunda dikkate alınarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; Kurum zararı olan 80.526,55 TL peşin sermaye değeri ile 1.230,65 TL iş göremezlik (istirahat) ödeneği masrafı ve 3.034,62 TL hastane masrafı olmak üzere toplam 84.801,82 TL'nin şimdilik 72.081,54 TL'sinin onay, tediye ve sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, Mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, verdiği 22.02.2016 tarihli dilekçesi ile toplam 3640,84 TL hastane masrafının %85'i olan 3.094,71TL yerine sehven 3.034,62TL talep edildiğini bildirmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili, 02.12.2013 tarihli cevap dilekçesinde özetle; haksız ve yersiz açılmış olan davanın reddini, yagılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Özetle; “Davacının davasının kabulü ile 68.456,07 TL peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.05.2012 tarihinden itibaren; 1.046,05 TL iş göremezlik ödemesinin 11.05.2007 tarihinden itibaren; 3.094,71 TL hastane masrafının 23.03.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere toplam 72.596,83 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. Dairece; 2. “... Hükme esas alınan kusur raporunda; davalı ... İnş.Taah.San.ve Tic. A.Ş’nin % 50, davalı ... İnş.San. ve Tic. A.Ş.’nin % 30, davalı ...’ın %5 ve kazazede sigortalının %15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.Her ne kadar iş kazası olayı davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nce yaptırılan inşaatta meydana gelmiş ise de, binanın kaba inşaatı yapımını yüklenen diğer davalı ... İnş.San. ve Tic. A.Ş. iş güvenliğine ilişkin önlemleri almakla öncelikle yükümlüdür. Bu nedenle ... Turizm İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş'ye yüklenen kusur oranı fazladır. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişliği tarafından yapılan incelemede beyanı alınan sigortalının, koruyucu gözlüğünün bulunduğunu, fakat işi kısa süreceği için başındaki gözlüğü gözüne takmadığına ilişkin beyanı dikkate alındığında, kazazede sigortalının işgöremez durumuna girmesinde kendisinden kaynaklı ihmalinin bulunduğu da açık olup, sigortalıya verilen kusur oranı da yeterli değildir. Bu nedenlerle davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ile kazazede sigortalıya izafe edilen kusur oranları olayın oluşuna uygun olmamıştır. Öte yandan meydana gelen iş kazası ile ilgili olarak açılmış bir soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığı ile tazminat davası açılıp açılmadığı Mahkemece araştırılmamıştır. Olayla ilgili olarak yürütülen soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığı, hak sahibince tazminat davası açılıp açılmadığı araştırılarak, tespiti halinde ilgili dosyanın celbedilip, özellikle olayın sorumluları ve izafe edilen kusur oranları incelendikten ve yeniden kusur raporu alındıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekir” gerekçesi ile Mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Özetle; “Davanın kısmen kabulü ile 1-40.268,27 TL peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.05.2012 tarihinden, 615,32 TL işgöremezlik ödemesinin 11.05.2007 tarihinden, 1.820,42 TL hastane masrafının 23.03.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere toplam 42.704,01 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,” karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. Dairece; 2. “...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, yargılama sırasında alınan kusura ilişkin bilirkişi heyeti raporuna göre kurulan hükmün Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 15.10.2018 tarih ve 2016/9410 E., 2018/7990 K. sayılı ilamı ile "Hükme esas alınan kusur raporunda; davalı ... İnş.Taah.San.ve Tic. A.Ş’nin % 50, davalı ... İnş.San. ve Tic. A.Ş.’nin % 30, davalı ...’ın %5 ve kazazede sigortalının %15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.Her ne kadar iş kazası olayı davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.’nce yaptırılan inşaatta meydana gelmiş ise de, binanın kaba inşaatı yapımını yüklenen diğer davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. iş güvenliğine ilişkin önlemleri almakla öncelikle yükümlüdür. Bu nedenle ... Turizm İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş'ye yüklenen kusur oranı fazladır. Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişliği tarafından yapılan incelemede beyanı alınan sigortalının, koruyucu gözlüğünün bulunduğunu, fakat işi kısa süreceği için başındaki gözlüğü gözüne takmadığına ilişkin beyanı dikkate alındığında, kazazede sigortalının işgöremez durumuna girmesinde kendisinden kaynaklı ihmalinin bulunduğu da açık olup, sigortalıya verilen kusur oranı da yeterli değildir. Bu nedenlerle davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ile kazazede sigortalıya izafe edilen kusur oranları olayın oluşuna uygun olmamıştır", gerekçesiyle bozulmasından sonra, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 11.06.2019 havale tarihli bilirkişi raporunda davalılardan ... A.Ş.'nin %20, ... Tur. A.Ş.'ye %10, kazazede Mehmet Bülbül'e % 70 oranında kusur izafe edilebileceği, davalı ...'a ise kusur izafe edilemeyeceği bildirilmiştir. Mahkemece ilk kararı temyiz edenler yönünden usuli muktesep hak kuralının gözden kaçırıldığı gerekçesiyle bilirkişi raporuna itibar edilmemiş, tarafların kusur oranının Mahkemece belirlenerek kurum sigortalısı Mehmet Bülbül'ün %50, davalılar ... A.Ş.'nin % 30, ... Tur A.Ş.'nin % 15 ve ...'ın % 5 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkeme tarafından kusur oran ve aidiyetinin resen takdir edilmesi yerinde değildir.Bu nedenle raporlar arasındaki çelişkiyi giderici kusur oran ve aidiyetine ilişkin kusur raporu alınmalı, çelişki giderildikten sonra ilk kararı temyiz etmeyenler yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ”, gerekçesi ile mahkeme kararı bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Özetle; “Davanın kısmen kabulü ile 1-40.268,27 TL peşin sermaye değerinin onay tarihi olan 09.05.2012 tarihinden, 615,32 TL işgöremezlik ödemesinin 11.05.2007 tarihinden, 1.820,42 TL hastane masrafının 23.03.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere toplam 42.704,01 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Eldeki dava dosyası incelendiğinde, Mahkemece verilen ilk kararda sigortalının %15 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ve bu karar davalılardan ... İnş. A.Ş. ve ... tarafından temyiz yoluna başvurulmadığı, ancak davacı Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır. Bozma ilamı üzerine Mahkemece verilen kararda, sigortalının % 50 oranında kusurlu olduğu, davacı Kurumun teselsül hükümlerine göre alacağını talep ettiği, kazanın meydana geliş tarihi itibariyle somut olayda 506 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu nedenlerle davacının yaptığı ödemelerin davalıların kusur oranına tekabül eden %50'si oranında davalılardan müştereken ve müteselsilen talep hakkı olduğundan davacının davasının kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de verilen kararın yanılgılı değerlendirmeye dayandığı belirlenmiştir. Bu sebeple Mahkemece, temyiz etmeyen anılan davalılar yönünden davacı Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.