Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/11151 E. 2023/12670 K. – Hizmet Tespit

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2290 E., 2023/1001 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/83 E., 2021/200 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı apartmanda 01.07.2013-01.09.2016 tarihleri arasında apartman görevlisi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı vekili; davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı adına bildirilen hizmetin bulunmadığı, davalı Köşem apartmanına ait 31.10.2014, 20.08.2015, 10.07.2015, 21.01.2016, 14.07.2016 tarihli asansör bakım faturasında davacının adının yer aldığı, davacının 29.07.2013-19.07.2016 tarihleri arasında ikamet adresinin Kavaklıdere Mahallesi, Kızılırmak Caddesi, No:17/K ... /... olarak yer aldığı, davalı ... Apartmanı Yönetiminin 14.04.2017 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, apartman karar defterinde 10.07.2013 tarihli kararda apartman görevlisi olarak herhangi birinin istihdam edilmemesine dair karar alındığı, 19.10.2014 tarihli kararda ise bina personelinin kısmi çalışmasından kaynaklanan 4 gün SSK priminin başlatılması ve yatırılması doğrultusunda karar alındığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının 10.07.2013-19.07.2016 tarihleri arasında davalı işyerinde kapıcı olarak çalıştığı, davalı apartmanda 12 daire bulunduğu, davacının çöp toplama, apartman temizliği ve bahçe işleri ile uğraştığı, günlük mesaisinin 2 saatlik çalışmayı gerektirdiği, bu şekilde ayda 8 gün çalıştığı, davacının belirtilen tarihler arasında toplam 291 günlük çalışmasının davalı işveren tarafından davalı SGK'ya bildirilmediği anlaşılmakla; davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının 2013/7. ayda 6 gün, 2013/8. ayda 8 gün, 2013/9. ayda 8 gün, 2013/10. ayda 8.gün, 2013/11. ayda 8 gün, 2013/12. ayda 8 gün, 2014/1. ayda 8 gün, 2014/2. ayda 8 gün, 2014/3. ayda 8 gün, 2014/4. ayda 8 gün, 2014/5. ayda 8 gün, 2014/6. ayda 8 gün, 2014/7. ayda 8 gün, 2014/8. ayda 8 gün, 2014/9. ayda 8 gün, 2014/10. ayda 8 gün, 2014/11. ayda 8 gün, 2014/12. ayda 8 gün, 2015/1. ayda 8 gün, 2015/2. ayda 8 gün, 2015/3. ayda 8 gün, 2015/4. ayda 8 gün, 2015/5. ayda 8 gün, 2015/6. ayda 8 gün, 2015/7. ayda 8. gün, 2015/8. ayda 8 gün, 2015/9.ayda 8 gün, 2015/10. ayda 8 gün, 2015/11. ayda 8 gün, 2015/12. ayda 8 gün, 2016/1. ayda 8 gün, 2016/2. ayda 8 gün, 2016/3. ayda 8 gün, 2016/4. ayda 8 gün, 2016/5. ayda 8 gün, 2016/6. ayda 8 gün, 2016/7. ayda 5 gün olmak üzere toplam 291 gün süre ile davalı Köşem Apartmanında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı vekilinin İstinaf Sebepleri 01.07.2013-01.09.2016 tarihleri arasında aralıksız ve kesintisiz olarak davalı işverenlikte apartman görevlisi olarak çalıştığını, ilgili mahkemede alınan tanık ifadelerinin yeterli olması sebebiyle dinlenilmesine gerek olmadığının beyan edildiğini, ancak tanık beyanlarının hükme esas alınmadığını, tanıkların görgüye dayalı ifadelerinde davacının dava konusu tarih aralığında çalıştığını, günübirlik bina temizliği yaptığını, çöpleri topladığını, bahçe işleri ile ilgilendiğini, dini ve milli bayramlarda, hafta sonu çalıştığını tam gün çalıştığını beyan etmelerine rağmen tanık beyanlarının dikkate alınmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 2. Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri Eksik araştırmayla verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı apartmandaki ikamet kaydının bulunduğu, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında düzenlenen 5 adet asansör bakım faturasında davacının adının yer aldığı, davalı apartmanın 12 daireli bir apartman olduğu, dinlenen tanıkların davacının davalı apartmanda çalışmasını doğruladıkları, davacının yaptığı işler nazara alındığında çalışmasının kısmi çalışma olarak tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf dilekçesindeki sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili; Kurumun yapmış olduğu işlemlerin kanuna uygun olduğunu, iş akdinin varlığı için iş görme ediminin üstlenilmiş olması ve bağımlılık unsurunun bulunması gerektiğini, davanın öğrenim durumunun araştırılması gerektiğini, başka iş yerlerinden çalışıp çalışmadığının tespit edilmesi gerektiğini, komşu iş yeri çalışanlarının beyanlarına başvurmak ve gerçek çalışma olgunun tespit edilmesi gerektiğini, verilen kararın eksik araştırmayla verildiğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı apartmanda 01.07.2013-01.09.2016 tarihleri arasında apartman görevlisi olarak çalışmışlığının tespiti istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrasıdır. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır. 3.Değerlendirme Dava hizmet tespiti davasıdır. Davacı 01.07.2013-01.09.2016 tarihleri arasında eşi ile birlikte oturmakta olduğu apartmanda apartman görevlisi olarak hizmet verdiğini ancak Kuruma hizmetlerinin bildirilmediğini beyanla bu tarihler arasında hizmetlerinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının bu tarihler arasında kısmi olarak hizmetlerinin tespitine karar verilmiştir. Dosya ve eki belgelerden davacının eşi ile birlikte davalı apartmanda 29.07.2013 tarihinde apartman temizliği karşılığında kapıcı dairesine oturmaya başladıkları, bir kısım makbuzlarda davacının eşi Vedat'ın isminin bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre kapıcılık hizmetini davacının mı yoksa eşinin mi yerine getirdiği, davacının hizmetinin eşe yardım niteliğinde olup olmadığı hususları üzerinde durularak araştırılmalı ve tanıklardan sorulmalıdır. Ayrıca davacının apartman görevlisi olarak hangi hizmetleri yerine getirdiği, bu hizmetlerin yerine getirilmesi için günlük ne kadar süre harcandığı soruşturulmalıdır. Bu hususlara dair tanıkların ayrıntılı beyanlarından sonra değerlendirme yapılmak suretiyle günlük hizmet süresi belirlenmeli ve somut olaya uygun bir şekilde karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeyle verilen karar bozmayı gerektirmiştir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.12.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.