Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/10962 E. 2022/14099 K.

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi No : Dava, Kurum işleminin iptali ve hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. I-İSTEM Davacı vekili, davacı adına 24/12/2012-30/06/2013 tarihleri arasında ... sicil numaralı inşaat iş yerinin sahibi ... ile ... sicil numaralı inşaat iş yerinin sahibi ... tarafından yapılan bildirimlerin Kurumca geçersiz sayıldığını ve yaşlılık aylığının iptal edilerek ödenen aylıkların da geri istendiğini, davacının Kurum işlemine karşı yaptığı itirazının reddedildiğini ancak davacının anılan tarihler arasında davalılar ... ile ...'a ait inşaat iş yerlerinde fiilen çalıştığını belirterek Kurum tarafından yapılan işlemlerin iptaline, davacının 07/02/2013-30/06/2013 tarihleri arasında davalılar ... ile ...'a ait inşaat iş yerlerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II-CEVAP Davalılardan ... ile ... cevap dilekçelerinde özetle; davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir. Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde özetle; davalılar ... ile ...'a ait iş yerlerinden davacı adına yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığının belirlenmesi üzerine davacı hakkında yapılan işlemlerin yerinde olduğunu belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-MAHKEME KARARI A-İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI: Davacının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1. maddesi gereğince ayrı esastan reddine, karar verilmiştir. IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ: Davacı Kurum vekili davacının çalışmalarının filli olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı ... Kanunu'nun 86. maddesidir.Bu tür davaların, kamu düzenine ilişkin bulunduğu, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu bulunduğu açıktır. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmemesi, gerekirse resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Eldeki davada davacının, davalı ...'a ait ... sicil numaralı iş yerinden 24/12/2012-02/05/2013 tarihleri arasında, davalı ...'a ait ... sicil numaralı iş yerinden ise 07/02/2013-30/06/2013 tarihleri arasında davacı adına hizmet bildirimleri yapıldığı, 10/09/2019 tarih ve 2019/SE/076 sayılı ... özetle; "davalı ...'a ait ... sicil numaralı bina inşaatı iş yerinden, inşaatın tamamlandığı 2009 yılı Ağustos ayından sonra yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığının", 11/09/2019 tarih ve 2019/SE/078 sayılı ... ise özetle; "...'a ait ... sicil numaralı bina inşaatı iş yerinden inşaatın tamamlandığı 2010 yılı Temmuz ayından sonra yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığının" belirtilmesi üzerine anılan iş yerlerinden davacı adına yapılan bildirimlerin geçersiz sayıldığı, buna bağlı olarak koşullarını sağlamadığı için bağlanan yaşlılık aylığının da iptal edildiği ve ödenmiş yaşlılık aylıklarının da geri istendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.Bu nedenle sigortalılığın tespiti istemini içeren bu tür davalarda yukarıda belirtilen ilkelere göre araştırma yapılması gerekir. Bu bağlamda davalıların belediye müracaatı ile ruhsat alıp işyeri kaydı açtırmaları gözetilerek tadilata ilişkin belediye tarafından herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı, sorulmalı, iptale konu dönemde gerek binalarda ikamet eden kişiler gerekse çevrede bulunan komşu ların beyanları alınmalı toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.