Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/152 E. 2023/638 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/152 Esas - 2023/638 T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/152 Esas KARAR NO : 2023/638 BAŞKAN : .. KATİP : ... DAVACILAR : 1-... 2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVALI : Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi - [VKN: 7350183525] Güllük Mh. Akşemsettin Cd. No: 138/1 Adapazarı / Sakarya VEKİLİ : Av. ... DAVA : Alacak -Tazminat DAVA TARİHİ : 17/01/2022 KARAR TARİHİ : 29/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/01/2024 Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davacıların kurmuş olduğu adi ortaklık ile davalı arasında 20.07.2020 tarihli taşıma/komisyon sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince adi ortaklığın komisyon karşılığında davalı firmanın VİB ismi ile taşıma yapmasının öngörüldüğünü, Sözleşmenin 2. Maddesinde ön şart olarak iş ortaklığının Artvin Merkez otogarında yazıhaneye sahip olmasının belirlendiğini, terminalde boş yer olmaması sebebiyle Artvin Merkez Terminali'ne yaklaşık 100 metre uzaklıktaki bir yerde (Seyitler Köyü Aydoğan Mevkii Emek Sk. No:1/1 Merkez Artvin adresinde) davalının da muvafakati ile kiralama yapıldığını, sözleşmenin ön şartının davalının onayı ile gerçekleştiğini, Sözleşmenin 9. Maddesine göre davalının şubesinin olmadığı Trabzon'un Of ilçesi ile Artvin arasında adi ortaklığın toplamda 11 yer daha açarak işletmeye başladığını, Davalının iş ortaklığının şube kurduğu Artvin Merkezinde rakip şube ve Ardanuç ilçesinde rakip acente açtığını, ayrıca iş ortaklığına ait olan güzergah üzerinde bulunan Rize Merkezde de davalının kendi acentesini kurduğunu, iş ortaklığından Akyıldız Şirketinin 15 Eylül 2020 tarihine kadar kurdukları yazıhaneleri işletebildiğini ve davalıdan kar payını alabildiğini, iş ortaklığının diğer tarafları ... ve ... firmasının ise otobüslerini 15.06.2021 tarihine kadar çalıştırabildiğini, ancak bu tarihlerden sonra sonra davalının gizlice anlaştığı (davacılar ile işbirliği olan) acenteler ve kendi şubeleri aracılığıyla davacı iş ortaklığına iş yaptırmamaya başladığını, davacıların yoğun dönemlerde internet ortamında bilet satışını engellediğini, girişimler neticesinde Artvin içinde bir şube daha açabilirlerse davacıların eski işlerine devam edebileceklerini söylenmesi üzerine Artvin merkez terminalindeki Artvin Ekspres firması ile anlaşma yapılarak terminal içinde de yazıhane kurulduğunu, buna rağmen davalının davacıların çalışmasına imkan vermeyip kar paylarını ödemediğini, davacılarının yazıhanelerini çalıştırmalarının davalı tarafça fiili olarak engellendiğini, davalının sözleşmeyi eylemli ve haksız olarak feshettiğini belirterek; davacı iş ortaklığının çalışmalarının engellendiği tarihten dava tarihine kadar yaşadığı kar kaybı ile davacılara ödenmesi gereken kar bedeli karşılığı kısmi dava olarak 10.000,00 TL'nin, taraflar arasında akdedilen 20.07.2020 tarihli sözleşmeye güvenilerek davalılarca yapılan harcama bedellerine ve davalının sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle davacıların uğramış olduğu zarar bedellerine ilişkin kısmi dava olarak 10.000,00 TL'nin ve sözleşmenin davalının haksız ve eylemli feshi nedeniyle sözleşmenin 10. Maddesi uyarınca cezai şart bedeline ilişkin olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı taraf; taraflar arasındaki sözleşmenin taşıma/komisyon sözleşmesi olmayıp davalıya ait VİB isim ve markasının davacılarca kullanılmasına yönelik olduğunu, bunun dışında bir hak tanınmadığını, sözleşmede ön şart olarak belirlenen Artvin terminalinde yazıhane açılmasının gerçekleşmediğini, terminal dışında yazıhane açılmasına da davalının muvafakatinin olmadığını, dolayısıyla sözleşmenin geçerlilik taşımadığını, davacıların terminalde yazıhane temin edememesi sebebiyle yolcuların mağduriyetinin engellenmesi adına terminal dışındaki yazıhanenin masraflarının davalı tarafından karşılandığını, bunun muvafakat anlamında olmadığını, yol üstü tesislerden elde edilen gelirlerin kendileri tarafından değil davacılarca tahsil edildiğini. Sözleşmenin 9. Maddesi gereği davacıların Of ve Artvin arasında masrafları davacılara ait olmak üzere yazıhane açabileceklerinin belirlendiğini, davalının Of ve Artvin arasında yazıhanesinin bulunmadığını, davacıların kurduğu yazıhanelerde sadece VİB biletlerinin değil diğer firmalara ait biletlerin de satıldığını, sözleşmede davalının davacılara kar payı komisyon gibi bir ödeme taahhüdünün bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Taraflar arasında anlaşmazlık; Düzenlenen 20/07/2020 tarihli sözleşmenin niteliği, sözleşmenin 2. Maddesinde ön görülen ön şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, bu sözleşme gereğince taraflar arasında haksız rekabet yasağının bulunup bulunmadığı, davalının davacıların sözleşme gereğince belirlenen faaliyet alanında haksız rekabet teşkil edecek nitelikte şube ve acente açıp açmadığı, davacıların sözleşme gereğince faaliyetlerinin davalı tarafça engellenip engellenmediği, davacıların davalıdan sözleşme gereğince tahakkuk eden kar paylarını ve dinlenme tesisi gelirlerini alıp alamadıkları, sözleşmenin davalı tarafça eylemli olarak fesih edilip edilmediği, fesih gerçekleşmiş ise haksız olup olmadığı, davacıların sözleşme gereğince komisyon paylarının ne olduğu ve belirtilen tarihlerden sonra komisyon alacaklarının ve kar kayıplarının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, davacıların sözleşmeye dayanılarak yaptıkları masrafları davalıdan talep edip edemeyecekleri ve miktarı, sözleşmenin 10. Maddesi uyarınca cezai şart talep edilip edilemeyeceği hususlarındadır. Mahkememizce verilen 14/09/2022 tarihli 2022/89 Esas ve 2022/1360 Karar sayılı görevsizlik kararı istinaf üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2022/2514 Esas 2023/160 Karar sayılı kararı ile kaldırılmıştır. Bu kararda taraflar arasındaki sözleşmenin taşıma/komisyon sözleşmesi olduğu ve uyuşmazlığın da davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak haksız rekabet kaynaklı tazminat alacağına ilişkin olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 20/07/2020 tarihli sözleşmenin ilk maddesinde sözleşmenin konunun davalıya ait VİB isminin davacılar tarafından kullanılması olduğu, ikinci maddede davacıların akit tarihinden itibaren üç ay içinde Artvin Merkezde bulunan şehirler arası yolcu terminali içinde yazıhaneye sahip olmasının ön şart olarak kabul edildiği, terminal içinde yazıhane temin edildikten ve izinler alındıktan sonra davacıların VİB ismini kullanarak taşımacılık yapabileceklerinin belirtildiği görülmektedir. Sözleşmenin devam eden maddelerinde; davacıların çalıştıracağı araçların iç ve dış dizaynını VİB firmasının araçlarına uyumlu olarak yapacağı, çalıştırılacak araçların davalıya liste halinde dönemsel olarak bildirileceği, bu araçların şöför ve muavinlerin ve yazıhanelerin davalı tarafından her zaman denetlenebileceği, Sakarya VİB firmasının taşımacılık tüzüğünün davacılar için de geçerli olduğu, davacıların kendilerine ait güzergahlar dışında taşımacılık yapmayacakları, davacıların Sakarya VİB firmasına ait yazıhane bulunmayan Of ve Artvin arasındaki bölgelerde yazıhane açabileceği bunun dışında davalıya ait yazıhaneleri kullanabileceği düzenlenmiştir. Davalı Tanığı ... beyanında " Ben davacı ...bilirim, yetkilisini tanırım, ... bana ulaşarak VİB ismi ile Artvin tarafını sefer yapmak istediğini hat açmak istediğini söyleyince bende kendisini davalı VİB yetkilileri ile görüştürdüm , ...'ın yanında ... şirketi de bulunmaktaydı, bu suretle aralarında bir sözleşme yapıldı, sözleşmenin içeriği konusunda bir bilgim yoktur ancak daha sonraki sürece ilişkin bilgim vardır, davacı taraf Artvin Terminal ile yazıhane bulamayınca yolcularını yine VİB yazılı otobüsleriyle terminal dışında küçük bir prefabrik yazıhanede bilet satarak taşımaya başlamıştı ancak bu yer kaçak olduğu için belediyenin müdahalesi ile karşılaştı ve seferler aksadı, bunun üzerine davalı VİB isminin ve imajının zedelenmesi sebebiyle buna engel olmak için gerekli yasal süreci yürütüp izinleri alıp yine terminal dışında bir prefabrik yapı kurarak otobüslerin buradan kaldırılmasını ve yazıhane olarak kullanılmasını temin etmiştir bu prefabrik yapının masraflarının VİB turizm tarafından yapıldığını biliyorum bu şekilde 3-4 ay çalışma devam etmiştir ancak terminal içerisinde olmadığı için beklenen yolcu talebi gerçekleşmedi ve VİB kendine terminal içerisinde bir yer bularak ayrı bir yazıhane açtı ve orada faaliyete devam etti, terminal dışında yapılmış olan bu yazıhane VİB açısından imajı zedeleyen bir durumdu, Artvin dışında Rize'nin ilçelerinde yanlış hatırlamıyorsam 7 ilçede yine bu sözleşme kapsamında davacı taraf hat işletiyordu, ilçelerde Artvin'deki gibi bir sorun yaşanmadı, bu ilçelerde sadece bilet satışları yapılmaktaydı otobüsün kalkış noktası ise Artvin'di, davalı VİB halen Artvin terminalindeki faaliyetini devam ettirmektedir, Artvin terminali dışında ilçelerde bilet satış noktaları bulunmaktadır, davalı VİB Artvin terminalinde bir satış noktası ve yazıhane ayarlayıncaya kadar yukarıda belirttiğim şekilde terminal dışındaki prefabrik noktadan otobüs kalkışları oldu, ne zaman VİB terminale geçti ondan sonra kendi araçları faaliyet göstermeye devam etti, davalı ... şirketi diğer davacı DKS'nin otobüslerini kullanmaktaydı, davacı taraf ile davalı tarafın eş zamanlı bir hat kullanımı olmamıştır yani davalı VİB belirtilen hatta sefer koyunca davacı tarafın hatları sonlanmıştı, davacı tarafın hat kullanımı belirttiğim gibi 3-4 ay sürmüştür daha sonraki süreçte seferler VİB tarafından yapılmıştır .Ben davalı kooperatifin 2006 yılına kadar Ankara bölge sorumlusuydum dolayısıyla kendilerini yakından tanıyorum her zaman da görüşürdük aynı şekilde Akyıldız 'ı 8 yıldır tanırım zaten bu vesile ile beni aracı kılmışlardı, ben sözleşmeyi kimin ne şekilde sonlandırdığını bilmiyorum, davalı VİB davacı ile eş zamanlı bir sefer yapmadı davacı tarafın seferleri bittikten sonra terminalden sefer kaldırmaya başladı, ilçelerdeki yazıhanelerin işleyişi ise bizzat taraflarca yapılmamış sadece bilet satış noktası olarak kullanılmıştır, hem davacı taraf hem de davalı belirttiğim şekilde ilçelerdeki bilet satışlarını oradaki yazıhaneler aracılığıyla komisyon karşılığı yaptırmışlardır, ben DKS şirketinin zarara uğradığından bahisle artık taşımacılık yapmayacakları yönünde bir beyanlarını ya da ifadelerini bilmiyorum, bu konuda başka bir bilgim yoktur." demiştir. Davacı tanığı ... talimatla alınan beyanında "Ben davacı şirketlerden ... şirketinde davalı kooperatif ile çalışmaya başlamadan önce yaklaşık 1 hafta öncesinde işe başladım, davacı Akyıldız seyahat şirket yetkilileri ile ya da çalışanları ile doğrudan bir bağlantım olmadı ancak ...şirket ve ...şirketi ile ortaklık yaptıkları için tanıdım, ...şirketinin sahibi ...'dır, ...şirketin yetkilisi ise ...'dır, ...beyin babasıdır, ben davalı kooperatifi davacılar iş yapmaya başlayınca tanıdım, davacılar ile davalı kooperatifin adi ortaklık kurup kurmadığını bilemiyorum ancak taraflar arasında bir sözleşme vardı, tarafların hangi tarihte sözleşme yaptığını hatırlamıyorum, ancak 2020-2021 yıllarında olabilir, sözleşmenin içeriği yolcu taşımacılığına ilişkindi, davalı kooperatifin adı altında ...şirketin ve ... şirketine ait araçların Bursa- Artvin , Balıkesir-Bursa- Artvin, İstanbul - Sakarya- Artvin güzergahları için anlaşma yapılmıştı, sözleşmenin içeriği yolcu taşımaya ilişkindi davalı kooperatif otobüs firmasıydı, ... şirketin ve ... şirketinin araçları da yolcu taşımacılığı yapıyordu, taraflar arasında komisyon oranlarına ilişkin sorunlar yaşandı, ilk başta anlaşılan oranın yüzde 25 olduğunu sonrasında benim elime ulaşan yolcu listelerinde komisyon oranlarının yüzde 18-20 aralığında olduğunu gördüm, ben ...'a komisyon oranının kaç olduğunu sormuştum, kendisi bana yüzde 25 olduğunu söylemişti, bu nedenle komisyon oranının düşük olduğunu tespit ettim ve kendisine bu durumu ilettim, çalışılmaya başlanılan andan itibaren aylık kar zarar tablolarını çıkartmaya başladım, aylık zararların olduğunu farkettim bunu listeleyip ...beye ilettim, davacı ... seyahate ilişkin sözleşmeye dair herhangi bir bilgim yoktur, davacı ... şirketi ve ...şirketi Artvin ve Rize'de acente ve şube kurmaya başladıktan sonra davalı ...'te başka acenletelerle anlaşmıştır bunu şu şekilde tespit ettim, obilet sisteminde otobüslerin güzergahları ve saatleri belli oluyordu, ...ve ...şirketlerinin dışında aynı ...bağlı başka araçların aynı güzergahtan sefer saatlerinin 1 saat ilerisinde ya da 1 saat gerisinde seferler koyduklarını obilet sisteminden gördüm, ...ve ...belirlemiş olduğu sefer saatlerinin 1 saat öncesine ya da sonrasına yazıhane personelleri tarafından kaydırmalar yapıldığı için davacının yolcu sayısı azaltılmıştır ve davacılar maddi olarak zorlanmışlardır, obilet sisteminde ...şirketin ve ... şirketlerinin güzergahlarını kapattılar bu şekilde yolcu alınmasını engellemiş oldular, sistemi kapatan davalı taraftır, davacı ...şirketinin Eylül 2020'den sonra neden devam etmediğini bilmiyorum, ...şirketin ve ...şirketlerinin davalı tarafa araç vermeme nedenlerinden bir taneside başka firma ile davalı tarafın davacıların kullanmış olduğu aynı güzergahta anlaşmasından kaynaklanmaktadır, aynı güzergahta anlaşılan dava dışı firmanın ismini hatırlamıyorum ancak sözleşmeyi bizzat görmüştüm ve fotokopisini de çekmiştim, ...şirketin ve ...şirketlerinin davalı tarafla çalışmış olduğu dönemdeki kar zarar tablolarının çıkartıp avukata verilmesi gerektiğini İbrahim beye ve Samet beye ilettim, davalı tarafın ...ve ...'de hala iş ortaklığının kurulmuş olduğu şube ve anlaştığı acenteler üzerinden gelir sağlamaya devam edip etmediğini bilmiyorum, çünkü aynı acente olup olmadığını bilemiyorum ancak aynı güzergahları da sefer yapılmaya devam edilmektedir, davalı taraf online bilet satışını kendi sitesi üzerinden ve obilet sitesinden yapmaktadır, ...şirketin ve ...şirketleri sözleşmede belirtilen şartları yerine getirmişlerdir, şubeler ve acenteler açmışlardır, davalının kar payı ödeyip ödemediğini bilemiyorum." demiştir. Davacı tanığı ...talimatla alınan bayanında "Ben, davacı şirketlerden ...şirketinin ilk kurulduğu tarihlerde ortağıydım. Sonrasında ise ortaklıktan kendi isteğimle ayrıldım. Davacı ...ve ...şirketi ile davalı VIB şirketinin bilet satışı konusunda anlaşması vardır. Anlaşma yapıldığında benim ...'da ortaklığım vardı. Ortaklıktan ayrıldıktan sonra ...'da bilet satmak suretiyle çalışmaya devam ettim. Ben bilet satışında çalışmaya devam ederken davacı şirketler, davalı şirketin biletlerini satmak için ..., ..., ..., ... ve Artvin merkezde yazıhaneler açmışlar ve yazıhanelerin kurulumu işletmesi ile ilgili tüm masrafları davacılar karşılamışlardır. Anlaşma gereği davacılar, VIB firmasına ait biletleri satmak için VIB firması ile anlaşmışlardı. Daha sonra davalı Sakarya 37 numaralı VIB Otobüsçüler Kooperatifi, ...'dan bilet satış yetkisini, sözleşmeye uymadan ve ortaklara haber vermeden kendiliğinden alarak başka şahıslara şube açtırmıştır. Davacı ... bu anlaşma nedeniyle mağdur olmuştur. Davacı şirketlerin bu durumdan bilet satış programının ekrandan kaybolmasıyla anladılar. Davalı şirket bu duruma dair davacılara herhangi bir açıklama yapmamıştır. Davalının sözleşmenin gereğini yerine getirmemesi sonucunda davacı şirketler maddi anlamda mağdur olmuşlardır." demiştir. Davacı tanığı ... talimatla alınan beyanında "Tarafları tanırım. Davalı şirkette şoför olarak 2,5-3 senedir çalışıyorum. Akrabalığım yoktur. Taraflar arasında taşıma/komisyon sözleşmesinin kapsamı ve işleyişi, taraflar arasındaki komisyon anlaşması ve diğer hususlar hakkında hiçbir bilgim yoktur. Sadece ..., VIB Turizm'in şubelerini açacağına dair sözleşme yapıldığı herkes (çalışanlar arasında) tarafından konuşuluyordu, ancak sözleşme içeriğiyle ilgili kesinlikle hiçbir bilgim yoktur. Ben sadece otobüs şoförüyüm. Davacı ..., Artvin Merkez ve ilçelerinde yaklaşık 2 sene önce VIB turizmi şubelerini açtı, 1 ay kadar çalıştırdı, o zamanlarda bende otobüs şoförü olarak çalışıyordum. Daha sonra ..., VIB turizmin işletmeciliğini bıraktı ve davalı ..., davacı ...'un bıraktığı yerden devam etti ve halen devam ediyor. Aralarındaki sözleşme veya neden ayrıldıkları hususunda hiçbir bilgim yoktur." demiştir. Davacı tanığı ...talimatla alınan beyanında "Tarafları tanırım. ... sahibi ...'dır. ...isimli seyahat şirketi bize aittir. Yani ben ...seyahat şirketinin yetkili temsilcisiyim. ..., ...'in Ankara'da bulunan şubesi (yazıhanesi) ile ilgilenirdi. Kendisiyle buradan tanışırız. Diğer davacılar ...ise ...isimli şahsın yetkili temsilcisi olduğu şirketlerdir. ...'ü de aynı sektörde çalışmamız sebebiyle tanırım. ..., bana ulaşarak VIB turizm olarak Artvin seferi düzenlemek istediklerini ve Artvin de çalışma istediğini söyledi. Kendisi ile bu konuda aramızda bir sözleşme yaptık. Artvin ili ve ilçelerinde VIB turizme şube (yazıhane) arayışına girdik, ancak başlangıçta otogarda şube ve otobüslerin giriş çıkış yapması için uygun bir yer bulamadık. Bunun üzerine Artvin otogarının 50-60 metre ilerisinde ...'e ait olan şubede VIB turizm için de çalışmaya başladık. Artvinin ilçelerinde ise böyle bir problem yaşamadık, doğrudan kendi şubelerimiz çatısı altında çalıştık. Yaklaşık 1 hafta sonra problemin çözülmesi üzerine VIB turizm bizim Artvin otogarında bulunan şubemiz çatısı altında biletlerini satmaya başladı. VIB Turizm bu aşamada davacı ...seyahatin araçlarını kullanmak suretiyle seferlerini gerçekleştirmeye başlamıştı, bu araç kullanımı için VIB turizm ile davacı ...arasında sözleşme imzalanmıştır, ancak ben bu sözleşmenin detayını tam olarak bilemiyorum. Yaklaşık 1 yıl boyunca bahsettiğim şekilde seferler yapıldı ancak sonrasında ..., ...ve ... ve ... ile yapmış olduğu sözleşmelere aykırı bir şekilde şube ve otobüs kullanımına fiilen son vererek bu işleri ...ve bir kısım ismin hatırlamadığım kişilere fiilen devretti. ..., davacı ...ve ...ve ...ile yapmış olduğu sözleşmeleri resmi olarak feshetmedi. Bahsetmiş olduğum bu kişilerle Sakaryada yeni bir sözleşme yapmış olduğunu duyduk. Bu süreçte davacı ...ve ...ve yetkili temsilcisi ..., ...seyahat gibi maddi ve manevi olarak çok büyük zararlara uğramıştır. Zira VIB turizmin Artvin de çalışabilmesi için gerekli alt yapıyı onlara ...ile birlikte davacı ...ve ...seyahat sağlamıştır. Ancak ...akdedilen sözleşme uygun hareket etmemiştir." demiştir. Davacı tanığı ...vefat ettiğinden beyanı alınamamıştır. Davalı tanıkları ... ve ...'nun davalı kooperatifin dava tarihi itibariyle ve halen yönetim kurulu üyeleri olması sebebiyle dinlenilmemiştir. Davacı taraf verilen süre içinde sözleşme kapsamında faaliyet gösterdikleri araç plakalarını bildirmiştir. (16 DK 127, 16 DK 128, 16 DK 132, 16 DK 417, 16 DK 435, 16 DK 264, 16 DK 662, 16 EY 552 plakalı araçlar) Ulaştırma Ve Altyapı Bakanlığı (Trabzon) Xı. Bölge Müdürlüğüne müzekkereler yazılarak; 1-Davalı Kooperatifinin Artvin Merkez ve Ardanuç İlçesi ile Rize merkez ilçesinde açmış olduğu şube bulunup bulunmadığı sorulmuş verilen cevapta " Davalı Kooperatifinin Artvin Merkez, Artvin Ardanuç İlçesi ve Rize merkezde faaliyet gösterdiği şubesinin bulunmadığı, Rize Merkez'de ...firması Artvin Ardanuç İlçesinde ...firması ve Artvin Merkezde ...firması ile yapmış olduğu acentelik sözleşmeleri kapsamında faaliyette bulunduğu bildirilmiştir. 2- Davacıların Artvin merkez terminalinde ...firması yazıhanesinde S.S.37 Nolu Sakarya VİB ismi altında yolcu taşımacılığı faaliyeti göstermesine ilişkin bir sözleşme ve kayıt bulunup bulunmadığı sorulmuş, verilen cevapta ...ile davacılar ve/veya davalı arasında herhangi bir acentelik sözleşmesinin mevcut olmadığı bildirilmiştir. 3-Davacıların (davacılarca terminal dışında kurulan yazıhane) Seyitler Köyü Aydoğan Mevkii Emek Sk No 1/1 Merkez Artvin adresinde S.S.37 Nolu Sakarya VİB ismi altında yolcu taşımacılığı faaliyetine ilişkin bir kayıt ve sözleşme bulunup bulunmadığı sorulmuş, verilen cevapta, a)Davacı ... Karayolu Taşıma Yönetmenliği kapsamında Bakanlıktan herhangi bir yetki belgesi almamış olduğu ve herhangi bir acentelik sözleşmesinin bulunmasının mümkün olmadığı, b)Davacı ... ile Davalı Kooperatif arasında herhangi bir yolcu taşımacılığı konusunda acentelik sözleşmesinin olmadığı, c)Davacı ... ile davalı Kooperatif arasında yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapmak üzere acentelik sözleşmesi yapıldığı, ancak davacı ... firmasının Seyitler Köyü Aydoğan Mevkii Emek Sk No 1/1 Merkez Artvin adresinde 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmenliği kapsamında faaliyette bulunmak üzere şirket merkezi adresi ve/veya şube açılışın yapılmadığı, bildirilmiştir. 4-Davacıların ..., ..., Yusufeli, Borçka, Hopa ve Arhavi ilçeleri ile Rize'nin Ardeşen ve Fındıklı ilçelerinde S.S.37Nolu Sakarya VİB ismi altında yolcu taşımacılığı faaliyetine ilişkin bir kayıt ve sözleşme bulunup bulunmadığı sorulmuş, a)Davacı ... ve ... firmaları ile davalı Kooperatif arasında herhangi bir acentelik sözleşmesi bulunmadığı, b)Davacı ... firması (bilet satışı konusunda acente) ile davalı Kooperatif (taşımacı) firması arasında Artvin İli Ardanuç ve Şavşat ilçelerinde bilet satışı konusunda acentelik yapmak üzere Acentelik sözleşmesi yapıldığı, c)Davacı tarafın bildirdiği ve sözleşme konusu faaliyette kullandığı (..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...plakalı) araçların geçerli bir yetki belgesinde kayıtlı olmadıkları, bildirilmiştir. 5-Davalı Kooperatifin Artvin'in Şavşat, Yusufeli, Borçka, Hopa ve Arhavi ilçeleri ile Rize'nin Ardeşen ve Fındıklı ilçelerinde yolcu taşımacılığı faaliyetine ilişkin bir kayıt ve acentelik sözleşmesi bulunup bulunmadığı sorulmuş, a)Davalı Kooperatifin XIII. Bölge Müdürlüğü (Bolu ) dan almış olduğu D1 yetki belgesi eki güzergah listesine ekli olan 71068 ve 1560 kodlu hatları ile (Artvin Merkez-Bursa Orhangazi ile Artvin Merkez-İstanbul Bayrampaşa) belirtilen güzergahlarda yolcu taşıma hakkının olduğu, b)Ayrıca davalı Kooperatifin Artvin'in Şavşat, Yusufeli,Borçka, Hopa ve Arhavi ilçeleri ile Rize İli ve Ardeşen ve Fındıklı ilçelerinde yolcu taşımacılığı faaliyetine ilişkin kayıt ve acentelik sözleşmesi yapmış olduğu (11 adet) firmaların bulunduğu, bu firmalar arasında F1/TRA.U-NET.F1.06.4095 Numaralı yetki belgesi ile davacı ...firmasının 18/07/2021 tarihine kadar geçerli acentelik sözleşmesinin bulunduğu ancak bu sözleşmenin 14/09/2020 tarihinde sonlandığı bildirilmiştir. Artvin Belediyesinden davalı kooperatifin ...firması ile yaptığı acentelik sözleşmesi kapsamında faaliyet gösterdiği yerin Artvin Terminali içi olup olmadığı sorulmuş, verilen 15/06/2022 tarihli cevapta Artvin terminali içerisinde 2 nolu peronun davalı kooperatife tahsis edildiği ve Artvin- Ankara, İstanbul, Bursa, Samsun, Trabzon hatlarında halen faaliyet gösterdiği belirtilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamı aşamalarda toplanan deliller, alınan tanık beyanları, ve gelen müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde alacak ve tazminat hesaplaması için lüzumlu bilirkişi incelemesinin esasa etkili ve gerekli olmadığı değerlendirilmekle, ticari kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmamıştır. Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; Davacılar tarafından kurulan adi ortaklık ile davalı kooperatif arasında imzalanan 20.07.2020 tarihli sözleşmede davacıların davalı firmanın VİB ismini kullanarak kendilerine ait araçlarla davalının denetiminde yolcu taşımacılığı yapmasının öngörüldüğü, aralarındaki ilişkinin komisyon sözleşmesinden ziyade karma bir nitelik taşıdığı, sözleşmenin 2. maddesinde ön şart olarak iş ortaklığının Artvin Merkez otogarında yazıhaneye sahip olmasının belirlendiği, aynı sözleşmede davacıların çalıştıracağı araçların iç ve dış dizaynını VİB firmasının araçlarına uyumlu olarak yapmasının ve davalı tarafından denetlenmesinin öngörüldüğü, davacıların Artvin Terminalinde yazıhane temin edememeleri üzerine terminal dışında Seyitler Köyü Aydoğan Mevkii Emek Sk. No:1/1 Merkez Artvin adresinde bir yazıhane kurarak davacılardan Akyıldız firmasının davalıdan aldığı (bilet satışı ile sınırlı) acentelik kapsamında faaliyete başladıkları, ancak ulaştırma bölge müdürlüğünden gelen cevaplardan anlaşılacağı üzere davacıların bu adresteki faaliyetinin izinsiz olduğu ve şube/acente açılışının yapılmadığı, davacıların faaliyette kullandıkları araçlar olarak plakalarını bildirdikleri otobüslerin yolcu taşımacılığında zorunlu olan yetki belgesinin de bulunmadığı, bu kapsamda davalı kooperatif tarafından Akyıldız şirketi ile olan acentelik ilişkisinin (ulaştırma bölge müdürlüğünün cevaplarından anlaşıldığı üzere) 14/09/2020 tarihinde sonlandırıldığı, davalının bu tarihten sonra bizzat kendisinin ulaştırma bölge müdürlüğü nezdinde gerekli işlemleri yaparak ve üçüncü kişilerle acentelik ilişkisi kurarak ve Artvin terminali içinde yazıhane temin ederek sözleşme konusu hatlarda yolcu taşıma faaliyetinde bulunduğu, davacıların sözleşmenin ikinci maddesinde açıkça belirtilen "terminal içinde yazıhane temin etme" şartını gerçekleştirememeleri ve terminal dışında kurulan yazıhane yönünden davalının açık bir muvafakatinin bulunmaması itibariyle 20/07/2020 tarihli sözleşmenin yürürlüğe girmediği ve karşılıklı hak ve yükümlülük doğurmadığı, davacıların terminal dışında kurdukları yazıhanenin dahi ulaştırma bölge müdürlüğünde kayıtlı ve izinli olmadığı, bu haliyle taraflar arasındaki sözleşmenin ikinci maddesinde belirtilen ön koşulu sağamaması itibariyle davacılara hak ve yetki sağlamadığı, davalının belirtilen hatlarda bizzat faaliyet göstermesini engeller geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davanın reddine, 2- Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince tebliğine, 3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 242,48-TL'nin yatıran tarafa iadesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/11/2023 Katip ... e-imzalıdır. Başkan ... e-imzalıdır.