Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/328 E. 2025/567 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin İzmir . Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket olan ... Ticaret A.Ş. 'ne ait, "... Mah. ... Cad No:... Kemalpaşa/İZMİR" adresli iş yerinde; 26/04/2024 tarihinde 13.27 sularında yangın başladığını, itfaiye birimlerinin müdahalesi ile 14.10' da kontrol altına alındığını, bu süreç zarfında iş yerinde meydana gelen zararın yangın raporunda belirtildiğini, keza işbu raporda, "olay yerine varıldığında alevli ve dumanlı bir şekilde yanmakta olduğu görüldü" ifadesi ve raporun devamında da bahsedilen zarardan, durumun vahammiyetinin de açıkça anlaşılabilir olduğunu, müvekkili ... A.Ş.'nin (770 043 13 10 vkn ) 2016 - 2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri ,kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ithalat evrakları, ... A.Ş. (770 098 9987 vkn ) 2021 - 2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ithalat evrakları, ... A.Ş. (325 056 68 85 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ... A.Ş. (325 056 68 85 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ... A.Ş. (070 032 95 57 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ... A.Ş. (707 031 00 75 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ithalat evrakları, ... A.Ş. (478 010 58 81 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ithalat evrakları, ... A.Ş. (325 056 82 22 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları ,personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ithalat evrakları, ... A.Ş. (577 050 20 87 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ... A.Ş. (735 077 15 31 vkn ) 2013-2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ithalat evrakları, ... A.Ş. (411 108 96 88 vkn ) 2023 yılı; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ... A.Ş. (178 113 0 46 vkn ) 2017 - 2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ithalat evrakları, ... A.Ş. (178 145 08 46 vkn ) 2020 - 2023 yılları arası; alış - satış faturaları, yevmiye defterleri, kasa defterleri, envanter, defteri kebir, finans evrakları, personel özlük dosyaları, aylık ve 4 aylık bildirgeler, sgk ödeme dekontları, sevk irsaliyeleri, ihracat evrakları, ithalat evrakları söndürme çalışmaları esnasında ıslanmak ve islenmek suretiyle zarar gördüğünü, bina ve yanan eşya ve ekipmanlar ağır hasarlı olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin ticari işletmesinde buluna resmi evrakların ve ticari defterlerin bu yangın sebebiyle zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca mahkemenin ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi kararının verilmesini talep ve dava etmiştir. İzmir . Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... ..Şti. Yönünden tefrik kararı verilmiş ve bu tefrik sonrası ... esas, ... Karar sayılı hüküm ile yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Dava zayi belgesi istemine ilişkindir. HMK madde 114/1-h fıkrası "...Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması." ve madde 115/2 "... Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder..." fıkrası gereğince davacı şirketin 2013(bu yıl dahil) ila 2014(bu yıl dahil) yılları arasındaki döneme ait yevmiye, envanter, kasa, kebir deftereleri ve yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, sevk irsaliyeleri, aylık ve 4 aylık bildirgeler, ithalat evraklarına yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan defter ve belgelerin 10 yıllık saklama sürelerinin dolduğu anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-h ve 115/2 fıkraları uyarınca davacının bu yöndeki taleplerinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir. TTK 82. Maddesinde " (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür...... (7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir....." hükmüne havidir. Davacı tarafından talep konusu defterlerin onaylarının yapıldığı, noter evrakları bildirilmiş ve ilgili yerden celp edilmiş ve yine Konya Vergi Dairesinin yazısına göre; davacı şirketin herhangi bir incelemesinin bulunmadığı bildirilmiş, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden ticaret sicil dosyası kül halinde celp edilmiştir. Yapılan yargılama neticesinde; davacı şirkete ait ait finans evrakları, personel özlük dosyaları, sgk ödeme dekontların zayi olduklarının tespiti ile bu belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan belgeler TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler arasında yer almadıklarından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmiştir. Davacının 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021,2022 ve 2023 yıllarına ait yevmiye, envanter, kasa, kebir deftereleri ve yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, sevk irsaliyeleri, aylık ve 4 aylık bildirgeler, ithalat evraklarına yönelik zayi belgesi talebinin kabulüne, davacıya bu defterler ve belgelerle ilgili TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 1-Davacı şirketin 2013(bu yıl dahil) ile 2014(bu yıl dahil) yılları arasındaki döneme ait yevmiye, envanter, kasa, kebir deftereleri ve yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, sevk irsaliyeleri, aylık ve 4 aylık bildirgeler, ithalat evraklarına yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan defter ve belgelerin 10 yıllık saklama sürelerinin dolduğu anlaşılmakla; 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-h ve 115/2 fıkraları uyarınca HUKUKİ YARAR YOKLUĞUNDAN REDDİNE, 2-Davacı şirkete ait finans evrakları, personel özlük dosyaları, sgk ödeme dekontları zayi olduklarının tespiti ile bu belgelere yönelik zayi belgesi verilmesi talebinin, anılan belgeler TTK'nun 82/1 fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler arasında yer almadıklarından REDDİNE, 3-Davacının 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021,2022 ve 2023 yıllarına ait yevmiye, envanter, kasa, kebir deftereleri ve yine bu yıllar arası döneme ait; alış ve satış faturaları, sevk irsaliyeleri, aylık ve 4 aylık bildirgeler, ithalat evraklarına yönelik zayi belgesi talebinin kabulüne, davacıya bu defterler ve belgelerle ilgili TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, 4-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭187,8‬0 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacının yapmış olduğu mahkeme masraflarının üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 madde gereğince davacıya iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/06/2025 Katip Hakim