Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/793 E. 2026/172 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : KARAR NO:

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR : 1- VEKİLİ : : 2- VEKİLİ : : 3- VEKİLİ : : 4- 5- DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili 02/10/2024 tarihli dilekçesiyle; Müvekkiline ait ... plakalı ticari araç ile davalı ... adına kayıtlı ...'in sevk ve idaresindeki ... sigorta tarafından sigortalanan ... plakalı aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, yaşanan kazada müvekkilinin herhangi bir kural ihlali yapmadığını, kaza sonrası müvekkilinin aracını tamir ettirdiğini ve yüklü bir masraf yaptığını, araçta meydana gelen hasar dolayısıyla pek çok parçanın değiştiğini ve onarıldığını, yaşanan kaza sonrasında müvekkili aracının ikinci el piyasasında ciddi bir değer kaybı yaşayacağını, davalı sigorta şirketine tamir onarım masrafları ve değer kaybı için başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin araç tamiri süresince aracından mahrum kaldığını bu nedenle araç mahrumiyet bedeli dolayısıyla ticari kaybının hesaplanması neticesinde bedel artırımı yapacaklarını, izah edilen nedenlerle 100 TL. Hasar bedeli, 100 TL. Değer kaybı ve 100 TL. Mahrumiyet bedelinin davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacı vekili 30/12/2025 tarihli değer artırım dilekçesiyle; Müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarın, tamir ve onarım gideri bedeli olan 100,00-TL'nin, 47.092,00- TL artırılarak toplamda 48.012,00 TL'nin davalı asillerden kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta A.Ş.'den ihbar/ ihtar tarihi olan 02/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olmak kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının 100,00 TL'nin, 24.900,00- TL artırılarak toplamda 25.000,00 TL'nin davalı asillerden kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı ... Sigorta A.Ş.'den ihbar/ ihtar tarihi olan 02/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte (sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olmak kaydıyla), davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkiline ait aracın tamir süresi boyunca araç mahrumiyet bedelini 100,00-TL'nin, 7.400,00- TL artırılarak toplamda 7.500,00 TL'nin, sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ederiz. Davalılardan ... 01/11/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; 12/01/2024 tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiğini, davacının biir anda önüne çıkması sonucu kazanın meydana geldiğini, bu kaza sonucu ... plakalı aracın ... plakalı aracı çarptığını, olay yerine gelen trafik ekiplerinin tuttuğu kaza tespitine göre ... plakalı aracın kazanın gerçekleşmesindeki tüm kusurun ... plakalı araç sürücüsüne ait olduğunu, olay anında ...'in bu kabul ettiğini ve ... plakalı aracın hasarın kendisi karşılayacağını taahhüt ettiğini ancak daha sonrasında ödeme yapılmadığını, kazaya sebebiyet verdiği için kendisine atfedilen işbu davayı kabul etmediğini, izah edilen nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılardan ... vekili 19/11/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; davaya konu kaza nedeniyle müvekkili aleyhine açılan işbu davada davacının kazanın meydana geliş şekline ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, olay gün davacıya ait aracın kavşağa kontrolsüz girişi ve ... plakalı aracın yüksek hızda seyretmesinden kaynaklı olarak kazanın meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın sürücüsüne tam kusur atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, mahkemece yapılacak inceleme sonucu müvekkili araç sürücüsünün asli kusurlu olmadığı zarara diğer davalı ve davacının kusurlu davranışının sebep olduğunun ortaya çıkacağını, davacının aracın tamirat bedeline ilişkin taleplerine ilişkin ispat yükünün davacıda olduğunu, yine aracın tamirde kaldığı sürenin uzaması iddiasında ise müvekkiline ait bir kusuru bulunamayacağını, izah edilen nedenlerle haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılardan ... vekili 31/10/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; davacı tarafından ileri sürülen kazaya ilişkin iddiaların eksik ve yanıltıcı olduğunu, meydana gelen kazada davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün trafik kurallarına aykırı hareket etmesi sonucu kazanın meydana geldiğini, davacının kavşak kurallarına uygun hareket etmemesi sonucu davacının ani ve kontrolsüz çıkışı nedeniyle kazanın meydana geldiğini, dolayısıyla kazada müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, davacının aracının onarım süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli olarak günlük 20.000 TL. Gibi fahiş bir miktar talep ettiğini, bu tutarın piyasa koşullarına göre ve emsallerine göre aşırı yüksek ve mesnetsiz olduğunu, değer kaybına ilişkin ise davacının aracının eski model araç olduğunu aracın yaşı ve mevcut durumu dikkate alındığında değer kaybı oluşmasının beklemeyeceğini, ayrıca tamir masraflarına ilişkin belgelerin eksik olarak sunulduğunu izah edilen nedenlerle davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılardan ... Sigorta Şirketi 31/10/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; öncelikle davanın zaman aşımına uğradığını ve davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini öte yadan davaya konu kazanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, davanın esasına girmeden doğrudan ve usulden reddine karar verilmesini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan öncesine ait bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar alıp almadığının tespiti gerektiğini ve neticeten izahı edilen huzurdaki davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır. Mahkememizce Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, davalı Sigorta Şirketine, Konya Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğüne, Konya Nöbetçi İcra Dairesine, Konya . İcra Dairesine ve ... Sigorta A.Ş.'ne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenerek dosyamız arasına konulmuştur. Tarafların kusur durumunun tespiti amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 12/11/2025 tarihli raporda özetle; Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin h bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında; kavşaklarda geçiş önceliğine uymama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı minibüs şoförü ...'ın ise aynı kanunda yer alan ve diğer kusurlar’dan sayılan 52. maddesinin a bendinde belirtilen “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken aracın hızını azaltmak zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 25 (yüzde yirmi beş) oranında tali kusurlu olduğu, ... plakalı kamyon şoförü ... ise meydana gelen kazada kusurunun (kural ihlalinin) olmadığı, ... plakalı aracın kaza tarihindeki hasar miktarının 48.012,00 TL olduğu, değer kaybı miktarının 25.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedelinin 7.500,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır. Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir. Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar zararı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir. Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır. Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır. Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 10/07/2024 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de; 2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin 09/09/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı) Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 10/07/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı minibüs şoförü ...'ın %25 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 48.012 TL tutarında hasar zararı, 25.000 TL değer kaybı, 7.500 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, değer kaybı ve hasar kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece davalı şahısların sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ; 1-Davanın KABULÜ ile; 12/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 48.012,00 TL maddi tazminat, değer kaybı nedeniyle 25.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 73.012,00 TL’nin (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden 14/08/2024 tarihinden diğer davalılar ..., ..., ... ve ...’den kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle (... sigorta, ... ve ... yönünden avans faizi) birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, 2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 7.500,00 TL maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... ve ...’den kaza tarihi olan 12/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle (... ve ... yönünden avans faizi) birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, 3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 80.512 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 5.499,77 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 947,55 TL. harcın mahsubu ile kalan 4.552,22 TL. harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 4.128,16 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 947,55 TL. yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 859,28 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 2.401,50 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.829,10 TL.'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 9.820,32 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 80.512 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 45.000 TL. Maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.000 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine, Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/03/2026

Katip Hakim

Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.